Sạt lở bờ sông, bờ biển tiếp tục diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Cùng với xử lý các điểm xung yếu, tỉnh đang tăng cường cảnh báo, quản lý hành lang bờ và chủ động bố trí dân cư vùng nguy cơ, gắn phòng, chống sạt lở với thích ứng biến đổi khí hậu.
 |
| Đồng chí Châu Văn Hòa- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh khảo sát sạt lở tại xã Vĩnh Xuân. |
Triển khai nhiều giải pháp
Tỉnh có hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc với các tuyến sông lớn như: sông Tiền, sông Hậu, Cổ Chiên, Hàm Luông, Măng Thít cùng đường bờ biển dài 130km. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, nông nghiệp, nhưng cũng thường xuyên chịu tác động của sạt lở bờ sông, xói lở bờ biển.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), tình hình thiên tai những năm gần đây diễn biến phức tạp, khó lường, trong đó sạt lở là loại hình diễn biến phức tạp nhất. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh xảy ra 122 điểm sạt lở bờ sông, bờ biển, tổng chiều dài gần 9,6km, ảnh hưởng 184 hộ dân, ước thiệt hại khoảng 16,2 tỷ đồng.
Nhiều đoạn bờ sông xuất hiện cung trượt mới, phạm vi ảnh hưởng đến đê bao, công trình hạ tầng và vùng sản xuất nông nghiệp. Tại khu vực ven biển, xói lở bờ biển, triều cường và yếu tố bất lợi khác tiếp tục làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến đất đai, hạ tầng và đời sống người dân.
Trước tình hình này, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp công trình và phi công trình. Sở NN&MT tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai năm 2026; phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro; đề án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển đến năm 2030 và tham mưu Tỉnh ủy ban hành Chương trình thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị tại Chương trình số 37-CTr/TU.
Ngành chức năng đôn đốc các địa phương thực hiện phương châm “4 tại chỗ”, tăng cường tuyên truyền, chủ động phòng ngừa và đẩy nhanh tiến độ công trình phòng, chống sạt lở đã được bố trí kinh phí.
Về giải pháp công trình, tính đến nay, Sở NN&MT đã phối hợp cơ quan, đơn vị liên quan và địa phương khảo sát, đánh giá, đề xuất và trình UBND tỉnh xem xét hỗ trợ kinh phí thực hiện 87 công trình tại 65 xã, phường, tổng chiều dài khoảng 12km, kinh phí gần 138 tỷ đồng.
Trong đó, công trình khắc phục sạt lở phát sinh trong những tháng đầu năm 2026 gồm 39 công trình tại 31 xã, phường, dài trên 6,2km, kinh phí trên 69,4 tỷ đồng. Phối hợp Sở Tài chính trình UBND tỉnh xem xét hỗ trợ thêm 2 công trình tại 2 xã, dài 460m, kinh phí trên 3,9 tỷ đồng.
Thực hiện Kết luận số 26-KL/TW, tỉnh tiếp tục kiện toàn tổ chức, bộ máy phòng thủ dân sự; tăng cường quan trắc, dự báo, cảnh báo thiên tai và xây dựng kế hoạch mạng lưới khí tượng thủy văn chuyên dùng.
Đồng thời, rà soát, cung cấp thông tin về sạt lở, sụt lún, hạn hán, xâm nhập mặn để phối hợp triển khai giải pháp tổng thể cho vùng ĐBSCL. Một số công trình trọng điểm về phòng, chống sạt lở, hạn hán, xâm nhập mặn cũng được triển khai; tỉnh phối hợp bộ, ngành Trung ương thực hiện tiểu dự án “Giảm thiểu rủi ro sạt lở bờ biển vùng ĐBSCL” thuộc Dự án MERIT.
Chủ động ứng phó
Bên cạnh kết quả đạt được, công tác phòng, chống sạt lở vẫn còn nhiều khó khăn. Theo ông Lê Thống Nhất- Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, nguồn lực đầu tư xử lý sạt lở còn hạn chế so với nhu cầu; nhiều điểm sạt lở nguy hiểm chưa được xử lý triệt để do thiếu kinh phí. Trong khi đó, sạt lở diễn biến nhanh, gia tăng mức độ nguy hiểm và khó dự báo, còn công tác quan trắc, cảnh báo sớm chưa đáp ứng yêu cầu.
 |
| Tình hình sạt lở diễn biến phức tạp, nhất là trong mùa mưa, bão, lũ và triều cường. |
Việc quản lý hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch tại một số nơi còn bất cập; tình trạng xây dựng, tập kết vật liệu, lấn chiếm đất công, đất ven sông vẫn xảy ra. Ý thức phòng, chống sạt lở của một bộ phận người dân còn hạn chế; vẫn còn tình trạng đào ao nuôi trồng thủy sản sát bờ sông, xây dựng công trình trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều, làm gia tăng nguy cơ sạt lở và ảnh hưởng đến tuyến đê bao, bờ bao do Nhà nước đầu tư.
Từ thực tế trên, tỉnh xác định tiếp tục rà soát, cập nhật hiện trạng sạt lở, xây dựng cơ sở dữ liệu số về thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai phục vụ quản lý, dự báo và chỉ đạo điều hành. Đồng thời, tăng cường quản lý hành lang bảo vệ bờ sông, bờ biển; kiểm soát hoạt động có nguy cơ làm gia tăng sạt lở và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Định hướng đến năm 2030, tỉnh tiếp tục thực hiện đề án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển; đẩy nhanh công trình đã được bố trí kinh phí, đồng thời rà soát, hoàn chỉnh hồ sơ đối với công trình phát sinh mới. Việc đầu tư được ưu tiên cho những khu vực có nguy cơ cao, ảnh hưởng trực tiếp đến dân cư và công trình thiết yếu.
Ông Lê Quang Răng- Phó Giám đốc Sở NN&MT, cho biết: Sạt lở đến cuối năm 2026 nhiều khả năng còn diễn biến phức tạp, nhất là trong mùa mưa, bão, lũ và triều cường.
Vì vậy, sở sẽ tăng cường phối hợp với Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh để dự báo, cảnh báo sớm, đồng thời truyền tin kịp thời để các ngành, địa phương chủ động ứng phó. Trong tháng 8/2026, sở dự kiến trình UBND tỉnh xem xét hỗ trợ kinh phí thực hiện 32 công trình tại 17 xã, phường, tổng chiều dài khoảng 2,4km, kinh phí khoảng 49 tỷ đồng; đồng thời tiếp tục rà soát điểm sạt lở mới phát sinh để đề xuất xử lý.
Sở cũng tham mưu kiến nghị Trung ương hỗ trợ đầu tư công trình trọng điểm theo đề án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển.
Cùng với đầu tư công trình, sở sẽ phối hợp địa phương tăng cường tuyên truyền, nhất là tại những khu vực có tình trạng đào ao nuôi thủy sản sát bờ sông, bờ biển; tiếp tục chuyển đổi cơ cấu sản xuất tại vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi sạt lở, triều cường và thực hiện hiệu quả chương trình bố trí, sắp xếp dân cư vùng thiên tai, bảo đảm người dân được di dời đến nơi an toàn, ổn định cuộc sống và sinh kế lâu dài.
Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG
