Điều hòa nhiệt độ là thiết bị không thể thiếu trong những ngày hè nóng nực, nhưng nếu không sử dụng đúng cách, điều hòa có thể trở thành một ổ bệnh ít ngờ đến.
Hội chứng nhà kín
Điều hòa nhiệt độ đã trở thành cứu tinh trong những ngày hè nóng bức, giúp môi trường trong nhà trở nên dễ chịu hơn ngay cả với những đợt nắng nóng cao điểm.
Tuy nhiên, ít ai biết rằng từ thập niên 70 của thế kỷ trước, khi điều hòa nhiệt độ trở nên phổ biến tại các quốc gia phát triển, kéo theo đó là sự xuất hiện của “hội chứng nhà kín” (SBS - Sick building syndrome).
Hội chứng nhà kín là tên gọi chung cho các triệu chứng bệnh xuất hiện khi một người dành thời gian dài trong môi trường sử dụng điều hòa nhiệt độ, như đau đầu, chóng mặt, nghẹt mũi, sổ mũi, ho, thở khò khè hoặc mệt mỏi…
 |
| Người ngồi trong phòng có điều hòa thời gian dài có thể mắc nhiều triệu chứng về đường hô hấp (Ảnh minh họa: LightField Studios). |
Tình trạng này thường xuất hiện với những người làm việc trong môi trường kín, bật điều hòa liên tục như văn phòng, bệnh viện, trung tâm dữ liệu… Tuy nhiên, hội chứng nhà kín sẽ bớt đi khi người dùng ra ngoài và hít thở không khí tự nhiên.
Một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2023 tại Ấn Độ đã so sánh 200 người lớn khỏe mạnh làm việc ít nhất 6 đến 8 giờ mỗi ngày trong văn phòng sử dụng điều hòa, với 200 người khỏe mạnh làm việc trong môi trường không sử dụng máy lạnh.
Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm người sử dụng điều hòa đã mắc phải các triệu chứng của hội chứng nhà kín nhiều lần trong suốt 2 năm nghiên cứu, trong khi những người làm việc trong môi trường không điều hòa hầu như không xuất hiện các triệu chứng này.
Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm lâm sàng cho thấy những ai thường xuyên sử dụng máy điều hòa trong thời gian dài có chức năng phổi kém hơn so với những người ít hoặc không tiếp xúc với máy lạnh.
Nhiều nghiên cứu khác cũng xác nhận rằng nhân viên văn phòng thường xuyên sử dụng máy điều hòa có tỷ lệ mắc hội chứng nhà kín cao hơn những người làm việc ở môi trường không có máy lạnh.
Máy điều hòa có thể trở thành ổ bệnh
Khi nghiên cứu sâu hơn về hội chứng nhà kín, các nhà khoa học nhận ra rằng chính điều hòa nhiệt độ hoạt động không đúng cách là nguyên nhân gây ra các triệu chứng bệnh cho con người.
Sở dĩ có điều này vì trong môi trường phòng kín, máy lạnh có thể trở thành tác nhân làm tích tụ và phát tán các hóa chất như benzen, formaldehyde, toluen… đều là những chất độc hại và gây kích ứng hệ hô hấp.
 |
| Máy điều hòa cần được vệ sinh và bảo dưỡng đúng cách để bảo vệ sức khỏe cho người dùng (Ảnh minh họa: Studio Romantic). |
Máy điều hòa nhiệt độ bảo dưỡng kém, hệ thống lưới lọc lâu ngày không được vệ sinh… cũng sẽ trở thành ổ chứa vi khuẩn gây bệnh cho người dùng. Theo các nhà khoa học, Legionella pneumophila - loại vi khuẩn gây ra bệnh viêm phổi - có thể sinh sôi trong hệ thống điều hòa và gây bệnh cho con người, nhất là hệ thống điều hòa ở các nơi công cộng.
Ngoài ra, một số loại nấm gây ra các bệnh về hô hấp như Aspergillus, Penicillium, Cladosporium… cũng có thể sinh sôi trong những hệ thống máy điều hòa không được vệ sinh đúng cách. Những loại nấm này có thể gây ra các bệnh về hô hấp nghiêm trọng cho những người dễ bị tổn thương như trẻ sơ sinh, người bị suy giảm miễn dịch…
Một nguyên nhân khác khiến máy lạnh có thể làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh về hô hấp là vì thiết bị này sẽ hút ẩm và làm cho không khí trong phòng kín khô hơn bên ngoài.
Những người ở lâu trong môi trường có độ ẩm thấp sẽ bị khô màng nhầy ở mũi và cổ họng, ảnh hưởng đến khả năng ngăn chặn vi khuẩn và nấm xâm nhập vào cơ thể, dẫn đến tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp.
Về cơ bản, ngoài tính năng làm mát, điều hòa nhiệt độ còn được thiết kế để lọc các chất ô nhiễm trong không khí, bào tử nấm, vi khuẩn… giúp bảo vệ sức khỏe của người dùng. Tuy nhiên, lớp bảo vệ này sẽ dần bị suy yếu sau một thời gian sử dụng do bộ lọc không khí bị bẩn hoặc điều hòa không được vệ sinh, bảo dưỡng.
Do vậy, để ngăn việc điều hòa không khí trở thành “ổ bệnh”, người dùng cần phải thường xuyên làm sạch màng lọc (có thể tự thực hiện, với tần suất vệ sinh khoảng 1 tháng/lần nếu sử dụng thường xuyên), và thuê thợ để vệ sinh chuyên sâu, bảo dưỡng điều hòa sau mỗi 6 tháng nếu thường xuyên sử dụng.
Ngoài ra, những ai sử dụng máy điều hòa trong thời gian dài cần kiểm soát độ ẩm và sử dụng thêm các biện pháp tạo ẩm trong phòng để tránh mắc các bệnh về đường hô hấp.
Theo dantri.com.vn
