Xã Cái Ngang hiện có 857 gia đình chính sách, trong đó có 2 mẹ Việt Nam anh hùng, 22 chiến sĩ bị tù đày, 85 thương binh và 675 thân nhân thờ cúng liệt sĩ. Đi qua những năm tháng bom đạn, công tác đền ơn đáp nghĩa nơi đây đã trở thành động lực lan tỏa tinh thần cống hiến, cùng hành động vì quê hương đổi mới.
 |
| Gia đình thương binh 3/4 Lê Văn Đổng đã hiến gần 600m2 đất để cùng Nhà nước xây dựng NTM. Ảnh: S. TRĂNG |
Nằm giữa những vườn cây ăn trái xanh mát, Khu di tích lịch sử cách mạng Cái Ngang rộng hơn 10,3ha vẫn vẹn nguyên vết tích một thời khói lửa với hội trường Tỉnh ủy, công sự chiến đấu, hầm chông, hố bom... Hàng năm, “địa chỉ đỏ” này lại đón hàng trăm ngàn bước chân về nguồn để sống lại một thời hoa lửa của vùng đất từng che chở cho Tỉnh ủy qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ.
Cái Ngang có vai trò chiến lược với Vĩnh Long và ảnh hưởng lớn đến cục diện chiến trường Tây Nam Bộ. Chính tại căn cứ lòng dân này, Tỉnh ủy đã đưa ra những quyết sách cân não, lãnh đạo quân dân giành thắng lợi trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, rồi tổng khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử ngày 30/4/1975.
Điểm nhấn chạm vào khoảng lặng của mỗi du khách khi đến đây là Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ngọt (1910-1997). Là người có nhiều thân nhân liệt sĩ nhất tỉnh với chồng và 6 người con hy sinh, cuộc đời mẹ đã trở thành tượng đài bất tử trong lòng người dân.
Lịch sử ghi nhận người dân nơi đây sớm giác ngộ truyền thống yêu nước, nuôi dưỡng ý chí chống giặc ngoại xâm kiên cường, tinh thần đó được thể hiện qua việc người dân che chở, nuôi giấu cán bộ và tiếp tế lương thực. Minh chứng cho tinh thần ấy là câu chuyện về Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Tuyết, người đã dâng hiến cả chồng và 3 người con cho Tổ quốc. Không trực tiếp cầm súng, mẹ Tuyết bám trụ chiến khu nuôi giấu cán bộ và gây xúc động lớn khi dũng cảm hiến hơn nửa gia tài gồm tiền, vàng, lúa gạo cho cách mạng vào mùa xuân năm 1968.
Em Nguyễn Thị Kim Ngân (học sinh Trường THCS Nguyễn Trãi) nghẹn ngào: “Qua từng hiện vật, hầm hào tại khu di tích, em mới hiểu hết sự hy sinh của thế hệ đi trước. Khoác lên mình màu áo xanh tuổi trẻ, em tự hứa phải nỗ lực học tập để xứng đáng với máu xương của cha anh”.
Đồng chí Nguyễn Thụy Yến Phương- Bí thư Đảng ủy xã Cái Ngang, chia sẻ: “Địa phương luôn nỗ lực chăm lo tốt nhất cho người có công bằng cả tấm lòng và trách nhiệm. Đặc biệt, trong phong trào xây dựng NTM, với phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm, chính các cựu chiến binh và gia đình chính sách là những người tiên phong đi đầu”.
Dẫn chúng tôi đi trên những con đường bê tông phẳng lỳ, ông Nguyễn Văn Bình- Bí thư kiêm Trưởng ấp Rạch Gỗ cho biết, toàn ấp có 77 gia đình chính sách nhưng hiện không còn hộ khó khăn về kinh tế. Sự trợ sức kịp thời từ chính sách cất mới, sửa chữa nhà tình nghĩa và nâng mức trợ cấp đã làm thay đổi rõ rệt chất lượng sống của người dân.
Nằm cạnh tuyến đê bao sông Cái Ngang, căn nhà của anh Nguyễn Văn Phương (ấp Rạch Gỗ)- con trai ông Nguyễn Văn A (80 tuổi, cựu tù Phú Quốc) luôn ấm áp. Thương cha bệnh nặng nằm một chỗ do u phổi, anh Phương luôn chí thú làm ăn, chăm lo ruộng vườn để ổn định kinh tế gia đình. Khi xã có chủ trương mở đường, anh đã tự nguyện hiến đất của gia đình. Anh Phương phấn khởi chia sẻ: “Hồi trước đây là đường đất sình lầy, mùa nước nổi phải xắn quần lội. Sau khi Nhà nước nâng cấp mặt đan rộng 2m, tụi nhỏ đi học thuận tiện, tới mùa nước nổi cũng chẳng lo cá trong mương nuôi bị thất thoát ra ngoài”.
Cách đó không xa, ông Lê Văn Đổng (ấp Rạch Ngay)- thương binh hạng 3/4 hiến gần 600m² đất và dời hàng rào để mở rộng đường liên xã. Ông Đổng là một trong nhiều người có công với cách mạng tại địa phương đã không tiếc “tấc đất tấc vàng”, sẵn sàng lùi tường rào, nhường lối đi cho cộng đồng. “Là Bộ đội Cụ Hồ, tôi tự nguyện hiến đất làm gương cho dân cùng chung tay xây dựng NTM. Nhờ đó, tuyến đường liên xã giờ được trải nhựa thông thoáng, xe 4 bánh về tới tận nhà. Người dân trong ấp thoát cảnh đường đất lầy lội mỗi khi mùa mưa về”- ông Đổng bộc bạch.
Vùng đất giàu truyền thống cách mạng Cái Ngang hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ trên chặng đường mới phát triển quê hương. Từ người lính già đến lớp trẻ hôm nay đều chung sức thay màu áo mới cho quê hương bằng trách nhiệm và sự cống hiến. Công tác đền ơn đáp nghĩa đã trở thành sợi dây kết nối bền chặt, thôi thúc các thế hệ cùng hành động vì tương lai đổi mới của Cái Ngang.
SÔNG TRĂNG
