Lớp bột mềm dẻo bao lấy phần nhân dừa sáp béo thơm, mang đến hương vị mới lạ cho món bánh canh quen thuộc. Từ đặc sản trăm năm của vùng đất Cầu Kè, món ăn được sáng tạo góp thêm một nét hấp dẫn cho ẩm thực tỉnh, gợi mở cách đưa câu chuyện văn hóa đến gần du khách qua từng món ngon.
 |
| Du khách trải nghiệm các món ăn từ dừa sáp tại Bảo tàng Dừa Sáp Trà Vinh (xã Tam Ngãi). |
Hương vị mới từ dừa sáp
Dừa sáp vốn được biết đến là đặc sản nổi tiếng của huyện Cầu Kè (tỉnh Trà Vinh cũ), nay thuộc các xã Cầu Kè, Phong Thạnh, An Phú Tân, Tam Ngãi (tỉnh Vĩnh Long). Hòa thượng Thạch Sô là người đầu tiên mang trái dừa sáp từ Campuchia về trồng tại chùa Botumasakor (hay còn gọi là chùa Chợ ở xã Cầu Kè) vào năm 1924. Giống dừa đặc biệt xuất hiện hơn một thế kỷ trước mang trong mình câu chuyện về lịch sử, văn hóa và câu chuyện về 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa đã cùng chung tay gìn giữ đặc sản quý báu qua nhiều thế hệ.
Thời gian gần đây, nếu thường xuyên lướt mạng xã hội hoặc theo dõi các hội nhóm du lịch, ăn uống, những người yêu ẩm thực sẽ bắt gặp cái tên “Bánh canh Bảo tàng Dừa Sáp”. Trên TikTok và YouTube, có hàng chục ngàn lượt xem và tìm kiếm từ khóa liên quan bánh canh dừa sáp. Từ những video trải nghiệm, hình ảnh check-in đến những dòng chia sẻ đầy tò mò của thực khách, món ăn này đang dần trở thành tâm điểm chú ý khiến nhiều người muốn thử một lần.
Bánh canh dừa sáp được nghiên cứu và sáng tạo bởi anh Trần Duy Linh- nhà sáng lập Bảo tàng Dừa Sáp Trà Vinh. Món ăn chính thức được giới thiệu và mở bán vào tháng 12/2024. Món bánh canh này đạt giải nhất Hội thi chế biến 100 món ngon từ Dừa Sáp tại Festival 100 năm Dừa Sáp.
Theo anh Trần Duy Linh, từ mong muốn kể câu chuyện dừa sáp bằng nhiều cách khác nhau, qua hiện vật, hình ảnh hay tư liệu, Bảo tàng Dừa Sáp Trà Vinh đã bắt đầu nghiên cứu để đưa dừa sáp vào món ăn mang dấu ấn riêng. Sau nhiều lần thử nghiệm, điều chỉnh và hoàn thiện, món bánh canh ra đời với điểm nhấn là sợi bánh canh nhân dừa sáp độc đáo, nơi hạt gạo của nền văn minh lúa nước và đặc sản dừa sáp trăm năm hòa quyện.
“Bánh canh Bảo tàng Dừa Sáp không đơn thuần là tên gọi món ăn, đó là cách chúng tôi gửi gắm một câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ của ẩm thực. Đó là hành trình từ lịch sử văn hóa bản địa bước vào đời sống. Đó là tình yêu dành cho quê hương được kể lại một cách trân trọng qua từng món ăn và từng bước du khách ghé thăm “Thủ phủ” dừa sáp. Và có lẽ vì thế, món ăn này không chỉ để thưởng thức, mà còn để lắng nghe một câu chuyện của đất và người”- anh Duy Linh chia sẻ.
Điều khiến nhiều người thích thú không nằm ở vẻ ngoài hay sự cầu kỳ của món ăn, mà đến từ cảm giác lạ miệng khi ăn. Cọng bánh canh mềm dẻo, ôm lấy phần nhân dừa sáp béo thơm bên trong.
Bánh canh dừa sáp được chế biến theo nhiều phiên bản khác nhau để mỗi thực khách đều có thể tìm thấy hương vị phù hợp. Bánh canh dừa sáp vịt xiêm với phần thịt vịt mềm, ngọt tự nhiên kết hợp cùng nước dùng tạo nên cảm giác tròn vị đậm đà. Bánh canh dừa sáp hải sản mang vị ngọt thanh từ tôm, mực tươi ngon. Và bánh canh dừa sáp kết hợp rau củ tạo thành món chay phù hợp với những ai yêu thích sự thanh nhẹ.
Kể câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ của ẩm thực
Anh Trần Duy Linh cho biết, điều đắt giá nhất trong từng tô bánh canh đó là thời gian. Là hơn một trăm năm câu chuyện của dừa sáp được gìn giữ trên mảnh đất quê hương. Là công sức, tâm huyết của biết bao thế hệ đã kiên trì giữ lấy giống dừa sáp truyền thống ấy qua bao mùa nắng mưa. Là những lần thử nghiệm, nghiên cứu để tìm ra cách đưa dừa sáp bước từ khu vườn, gian bếp ra giới thiệu đến rộng rãi công chúng. Và hơn hết, đó là tình yêu quê hương, niềm tự hào tài nguyên bản địa quê mình.
 |
| Cọng bánh canh mềm dẻo, ôm lấy phần nhân dừa sáp béo thơm bên trong. |
Món bánh canh Bảo tàng Dừa sáp đã được anh Duy Linh đăng ký bảo hộ bản quyền, thể hiện sự trân trọng công sức sáng tạo và tâm huyết dành cho đặc sản quê hương.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Dung- Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tỉnh có hệ thống làng nghề truyền thống với hơn 70 làng nghề như: gốm đỏ Mang Thít, bánh tráng, bánh phồng, kẹo dừa, tàu hủ ky, dệt chiếu, hoa kiểng… mang giá trị kinh tế và là không gian lưu giữ tri thức dân gian, tập quán sản xuất và bản sắc văn hóa địa phương. Đặc biệt, văn hóa dừa đã trở thành biểu tượng đặc trưng, góp phần tạo nên thương hiệu riêng cho du lịch tỉnh.
“Tài nguyên văn hóa của tỉnh có chiều sâu, tính đặc trưng cao và khả năng khai thác đa dạng, đặc biệt khi kết hợp với tài nguyên tự nhiên để hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa - cộng đồng - trải nghiệm, góp phần nâng giá trị và sức cạnh tranh của du lịch địa phương”- bà Nguyễn Thị Ngọc Dung cho biết.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
