Nhiếp ảnh Việt Nam trong những năm qua đã không ngừng đồng hành cùng công cuộc đổi mới và phát triển của đất nước. Trải qua chặng đường đầy biến động nhưng cũng rất đỗi tự hào, Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh (NSNA) Việt Nam đã khẳng định vai trò nòng cốt, tập hợp và phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của đội ngũ nghệ sĩ cả nước.
Bằng ngôn ngữ thị giác giàu cảm xúc và những khoảnh khắc chân thực, nghệ sĩ đã ghi lại nhiều bức tranh sống động về thiên nhiên, đất nước, con người Việt Nam. Từ đó đóng góp tích cực vào công cuộc xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
 |
| Các nghệ sĩ nhiếp ảnh tỉnh đang tác nghiệp. |
Dấu ấn chuyển đổi số và phục vụ đất nước
Nhiệm kỳ 2020-2026 ghi nhận một bước chuyển mình mạnh mẽ của Hội NSNA Việt Nam trong việc đổi mới phương thức hoạt động. Điểm sáng lớn nhất chính là sự thích ứng linh hoạt và ứng dụng sâu rộng thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 gây ra nhiều gián đoạn, hội đã tiên phong số hóa toàn bộ quy trình tổ chức các cuộc thi và triển lãm ảnh từ Trung ương đến địa phương. Từ khâu gửi ảnh, sàng lọc ảnh phạm quy, chấm thi trực tuyến đến công bố kết quả đều được thực hiện trên môi trường số hóa. Công tác giám khảo thông qua hình thức chấm trực tuyến giúp minh bạch hóa quy trình, tiết kiệm chi phí, tạo điều kiện lưu trữ bảo đảm thông tin chính xác, nhanh chóng.
Trong nhiệm kỳ, hội đã tổ chức thành công 21 trại sáng tác cho 629 lượt hội viên, tạo ra nhiều tác phẩm đa dạng về đề tài và đạt giải cao tại sân chơi trong nước lẫn quốc tế. Cuộc thi quy mô quốc gia như “Ảnh nghệ thuật Việt Nam”, “Tự hào một dải biên cương”, hay “Tổ quốc bên bờ sóng” do hội tổ chức hoặc phối hợp tổ chức đã thu hút hàng chục ngàn tác giả với hàng trăm ngàn tác phẩm tham gia.
Đặc biệt, định kỳ 2 năm 1 lần, Cuộc thi Ảnh nghệ thuật quốc tế tại Việt Nam (VN-21, VN-23, VN-25) có sự bảo trợ của Liên đoàn Nhiếp ảnh Nghệ thuật quốc tế (FIAP) đã khẳng định uy tín vượt trội khi thu hút hàng ngàn tác giả từ gần 50 quốc gia và vùng lãnh thổ gửi ảnh đến tham gia. Những bức ảnh của tác giả Việt Nam đoạt giải đã mang vinh quang về cho Tổ quốc, trở thành những “sứ giả văn hóa”, quảng bá một Việt Nam thanh bình, năng động đến với bạn bè quốc tế.
Tổ chức hội cũng không ngừng lớn mạnh với 1,134 ngàn hội viên sinh hoạt tại chi hội cơ sở trên toàn quốc. Việc tinh gọn bộ máy bên trong và sáp nhập chi hội theo định hướng của Đảng và Nhà nước đã giúp tổ chức hoạt động đi vào ổn định, hiệu quả. Đáng chú ý, tiếng nói tâm huyết của giới nhiếp ảnh tại nghị trường Quốc hội do người đứng đầu Hội NSNA Việt Nam đại diện đã mang lại niềm vui lớn khi Chính phủ ban hành Nghị định số 61/2024/NĐ-CP, chính thức bổ sung đối tượng “Nhà nhiếp ảnh” vào diện xét tặng danh hiệu cao quý “Nghệ sĩ Nhân dân”, “Nghệ sĩ Ưu tú”.
Bản sắc, sáng tạo và hội nhập
NSNA Trần Thị Thu Đông- Phó Chủ tịch Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội NSNA Việt Nam cho biết: Bước vào nhiệm kỳ X (2026-2031), Hội NSNA Việt Nam đứng trước những thời cơ và vận hội lớn khi đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Với phương châm “Đoàn kết, đổi mới, khơi dậy tiềm năng sáng tạo, giữ gìn bản sắc, hội nhập quốc tế, phát triển vững mạnh”, Đại hội X xác định phương hướng hoạt động đổi mới mạnh mẽ cả về tổ chức, nội dung lẫn phương thức hoạt động. Mục tiêu tổng quát là xây dựng hội vững mạnh toàn diện, nâng cao tính chuyên nghiệp, chất lượng hiệu quả hoạt động sáng tác nhằm phục vụ Tổ quốc và Nhân dân được tốt hơn.
 |
| Nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ Thị Bạch Yến và Nguyễn Hòa Bình của tỉnh trong chuyến sáng tác tại Hồ Gươm ngày 16/9/2026. |
Một trong những nhiệm vụ đột phá được hội đặt ra là hoàn thiện cơ chế, hướng mạnh hoạt động về chi hội cơ sở và đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện. Hội phấn đấu đến năm 2030, toàn bộ hoạt động quản lý, triển lãm và lưu trữ sẽ được thực hiện trên nền tảng số. Dự án “Không gian sáng tạo và chuyển đổi số nhiếp ảnh nghệ thuật Việt Nam” tiếp tục được hoàn thiện để hướng tới mô hình bảo tàng nhiếp ảnh số hiện đại. Đồng thời, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong phân tích, nhận diện và hỗ trợ chấm điểm tự động vòng sơ khảo sẽ được nghiên cứu triển khai nhằm bảo đảm tính khách quan và bắt kịp xu hướng công nghệ thế giới.
Về công tác chuyên môn, hội định hướng hội viên tập trung vào giá trị cốt lõi của nhiếp ảnh là “khoảnh khắc” tư liệu, phản ánh chân thật đời sống. Bên cạnh đề tài truyền thống, nghệ sĩ được khuyến khích sáng tác tác phẩm mang tính phản biện xã hội, tham gia đấu tranh chống lại cái xấu theo tinh thần “xây” và “chống” của Đảng.
Công tác xã hội hóa nhiếp ảnh được quan tâm đẩy mạnh theo 2 hướng: tận dụng nguồn lực xã hội để đưa nhiếp ảnh phục vụ thực tiễn kinh tế, du lịch địa phương và tạo đòn bẩy phát triển kinh tế số trong văn hóa. Việc hình thành “ngân hàng ảnh” và trang web giao dịch sẽ giúp khai thác tốt thị trường nhiếp ảnh, bảo vệ bản quyền tác phẩm và quảng bá kho tư liệu ảnh hiện có đến đông đảo công chúng trong và ngoài nước.
Trên sân chơi quốc tế, Hội NSNA Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên tích cực, có trách nhiệm của FIAP, duy trì gửi tác phẩm dự thi bộ ảnh quốc gia, tổ chức đều đặn cuộc thi quốc tế tại Việt Nam và mở rộng giao lưu, ký kết hợp tác với các nước trong khu vực.
NSNA Trần Thị Thu Đông khẳng định: Một chặng đường mới mở ra cho nhiếp ảnh Việt Nam. Với tinh thần “Đoàn kết- Bản sắc- Sáng tạo- Hội nhập”, đội ngũ NSNA Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục thăng hoa, dùng ống kính ghi lại những khoảnh khắc lịch sử của đất nước. Qua đó, khẳng định vị thế vững chắc của nhiếp ảnh Việt Nam trên bản đồ nghệ thuật thế giới.
Bài, ảnh: BÁ THI
