Mỗi ngày, tỉnh phát sinh khoảng 1,31 ngàn tấn rác thải sinh hoạt cần thu gom, xử lý. Tuy nhiên, hơn 95% lượng rác hiện vẫn được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, trong khi tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt còn rất thấp. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới công nghệ xử lý rác theo hướng hiện đại, giảm tác động đến môi trường và đáp ứng mục tiêu phát triển bền vững.
 |
| Hiện rác thải của khu vực Bến Tre chuyển về bãi rác An Hiệp khoảng 250 tấn/ngày, lượng rác ngày càng tăng, dự kiến sẽ lấp đầy bãi rác An Hiệp vào năm 2027. |
Quy hoạch 3 trung tâm xử lý chất thải theo công nghệ mới
Nhiều năm qua, phương pháp chôn lấp rác thải đã góp phần giải quyết nhu cầu xử lý rác thải trước mắt nhưng bộc lộ hạn chế. Quỹ đất dành cho chôn lấp rác ngày càng thu hẹp; nguy cơ ô nhiễm môi trường đất, nước ngầm và không khí luôn hiện hữu; nguồn tài nguyên từ chất thải chưa được khai thác hiệu quả.
Thực tế cho thấy, phương thức chôn lấp rác truyền thống đã bộc lộ nhiều hạn chế như: tiêu tốn diện tích đất lớn, gây ô nhiễm môi trường đất và nguồn nước ngầm, phát sinh khí độc, dẫn đến sự lãng phí tài nguyên khi không thể thu hồi. Trong định hướng phát triển ngành môi trường, tỉnh quy hoạch 3 trung tâm xử lý chất thải theo công nghệ mới tại khu vực Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre trước đây.
Đến nay, dự án nhà máy xử lý chất thải rắn Trà Vinh có công suất 499 tấn/ngày đã triển khai thi công cơ bản xong phần xây dựng, đạt 65% tiến độ, dự kiến cuối năm 2026 hoàn thành, sẽ vận hành và tiếp nhận, xử lý rác vào giữa năm 2027.
Dự án nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tại KCN Hòa Phú đang thực hiện thủ tục đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư với công suất khoảng 500 tấn/ngày. Dự kiến đến tháng 8/2026 sẽ hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư, dự kiến cuối năm 2028 đưa vào hoạt động.
Đặc biệt, nhà máy đốt chất thải rắn phát điện tại phường Phú Tân vừa khởi công vào đầu tháng 6/2026, có công nghệ xử lý tiên tiến hơn, phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Dự án có tổng mức đầu tư 1,919 ngàn tỷ đồng, công suất xử lý 650 tấn rác sinh hoạt mỗi ngày/đêm và công suất phát điện 13MW. Đây là một trong những dự án điện rác có quy mô lớn của khu vực ĐBSCL hiện nay.
Theo kế hoạch, nhà máy sẽ hoàn thành xây dựng vào quý IV/2027 và chính thức tiếp nhận, xử lý rác từ quý I/2028. Khi đi vào hoạt động, công trình, góp phần giảm đáng kể lượng rác phải chôn lấp, tiết kiệm quỹ đất, hạn chế phát sinh khí nhà kính và tạo nguồn điện sạch bổ sung cho hệ thống điện quốc gia.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Quỳnh Thiện khẳng định: Việc triển khai thực hiện 3 dự án này có ý nghĩa quan trọng, góp phần giải quyết bài toán xử lý rác thải sinh hoạt một cách căn cơ, lâu dài; giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm quỹ đất để chôn lấp rác, tận dụng chất thải để sản xuất điện năng, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Việc thu hồi năng lượng từ chất thải là hướng đi phù hợp với yêu cầu giảm dần chôn lấp, tăng cường tái chế, tái sử dụng và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
Thu hút đầu tư xanh, nâng chất lượng môi trường sống
Ông Nguyễn Hà- Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn AMACCAO cho biết, điểm nổi bật của dự án xây dựng nhà máy đốt chất thải rắn phát điện, tại phường Phú Tân là áp dụng công nghệ đốt rác phát điện Martin của Cộng hòa Liên bang Đức- công nghệ đang được đánh giá thuộc nhóm hiện đại hàng đầu thế giới. Công nghệ này đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia phát triển và đang vận hành hiệu quả tại một số dự án điện rác ở Việt Nam. Nhà máy được thiết kế theo tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt của châu Âu. Toàn bộ khí thải sau xử lý phải đạt tiêu chuẩn châu Âu 2010/75/EU, cao hơn nhiều lần so với tiêu chuẩn thông thường. Nước thải được xử lý đạt quy chuẩn và tái sử dụng trong nhà máy, không xả ra môi trường.
Những năm gần đây, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững đã trở thành những định hướng quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Quỳnh Thiện khẳng định, việc đầu tư nhà máy xử lý rác bằng công nghệ đốt phát điện là giải pháp cần thiết, phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh cũng như xu thế chung của cả nước; công trình thể hiện quyết tâm của tỉnh trong thu hút đầu tư công nghệ cao, xây dựng nền kinh tế xanh và nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Nguyễn Quỳnh Thiện, tỉnh nhất quán quan điểm phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Mọi dự án đầu tư, đặc biệt là dự án xử lý chất thải, đều được kiểm soát chặt chẽ từ khâu chuẩn bị, thi công đến vận hành, nhằm bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng và yêu cầu bảo vệ môi trường. Khi hoàn thành, nhà máy được định hướng trở thành công trình xanh hiện đại, hài hòa với cảnh quan, phục vụ tham quan, nghiên cứu và giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng.
Bài, ảnh: CẨM TRÚC
