Đẩy nhanh tiến độ xây dựng nông thôn mới

Từ bố trí nguồn vốn, hướng dẫn hoàn thiện tiêu chí đến hỗ trợ sinh kế, tỉnh đang phối hợp với địa phương thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới (NTM). Trước yêu cầu hoàn thành kế hoạch năm 2026, việc bám sát cơ sở, tháo gỡ vướng mắc cần được đẩy mạnh, gắn tiến độ giải ngân với chất lượng công trình và đời sống người dân.

Khánh thành cầu giao thông nông thôn tại xã Cái Nhum.

Hỗ trợ nguồn lực, hướng dẫn thực hiện từ cơ sở

Ông Lương Trọng Nghĩa - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, trên cơ sở đề xuất của địa phương, sở đã tổng hợp, trình UBND tỉnh giao kế hoạch đầu tư công cho các xã. Đến ngày 30/10, tỉnh đã giao đủ 679 tỷ đồng ngân sách tỉnh bổ sung có mục tiêu cho 7 xã Long Hồ, An Bình, Trà Côn, Bảo Thạnh, An Hiệp, Ba Tri và Tân Thủy, thực hiện 116 dự án thuộc lĩnh vực giao thông, giáo dục, văn hóa.

Ngoài nguồn ngân sách tỉnh, 281,53 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương năm 2026 đã được phân bổ cho 39 xã. Kinh phí sự nghiệp thực hiện chương trình xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được phân bổ hơn 234,25 tỷ đồng, gồm vốn trung ương và đối ứng địa phương.

Cùng với tham mưu nguồn lực của ngành tài chính, theo ông Lâm Văn Tân – Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc hỗ trợ địa phương còn gắn với phát triển sản xuất, giảm nghèo và nâng cao năng lực cán bộ. Ngành đã tham mưu chính sách, kế hoạch triển khai; hướng dẫn rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo và xây dựng dự án hỗ trợ sinh kế.

Đến đầu tháng 11, tỉnh tiếp tục duy trì 29 mô hình đa dạng hóa sinh kế triển khai từ năm 2025, có 526 hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo tham gia. Các mô hình gồm mua bán nhỏ lẻ, nuôi dê sinh sản, nuôi bò sinh sản, bò thịt, phù hợp với những nhóm hộ có điều kiện sản xuất khác nhau.

Trong năm 2026, các địa phương xây dựng và triển khai 33 mô hình, dự án đa dạng hóa sinh kế, kinh phí dự kiến 25,2 tỷ đồng. Bên cạnh chăn nuôi, hướng sản xuất được lựa chọn còn có chăm sóc mai vàng, trồng tắc kiểng, cải tạo vườn dừa theo hướng hữu cơ, trồng lúa VietGAP. Việc xét duyệt, hoàn thiện hồ sơ đang được địa phương thực hiện.

Ở nội dung hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, 10 mô hình, dự án đang được xây dựng, kinh phí dự kiến 8,74 tỷ đồng. Trong đó có trồng hoa đậu biếc kết hợp tưới tiết kiệm nước, gắn liên kết chuỗi giá trị và tiêu thụ; nuôi ếch thương phẩm trên ao lót bạt gắn với đầu ra. Các mô hình hướng đến hỗ trợ người dân lựa chọn cách làm phù hợp, tổ chức sản xuất có liên kết. Tuy nhiên, nhiều dự án còn trong quá trình xây dựng, xét duyệt hồ sơ nên cần tiếp tục được hướng dẫn, hoàn thiện thủ tục để triển khai.

Để cán bộ cơ sở nắm quy trình, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức 6 lớp nâng cao năng lực về giảm nghèo và 6 lớp hướng dẫn rà soát, công nhận hộ nghèo, cận nghèo, mới thoát nghèo, với khoảng 1.240 lượt đại biểu. Đồng thời, hỗ trợ 21 lớp nghiệp vụ cho 1.260 điều tra viên ấp, khóm tại 26 xã, phường.

Trong kết nối việc làm, Sở Nội vụ lồng ghép hỗ trợ vào các chương trình thường xuyên; xây dựng 2 kế hoạch liên tịch với Sở Giáo dục và Đào tạo, Đoàn Thanh niên để tổ chức ngày hội việc làm trong tháng 11/2026. Hoạt động chú trọng kết nối lao động nông thôn, lao động là đồng bào dân tộc thiểu số với thị trường.

Bảo đảm tiến độ và chất lượng tiêu chí

Dù nguồn lực đã được bố trí, tiến độ thực hiện tại các xã vẫn còn chậm. Phó Giám đốc Sở Tài chính Lương Trọng Nghĩa cho biết, đến ngày 30/10, nguồn vốn 679 tỷ đồng hỗ trợ 7 xã đã giải ngân 294,366 tỷ đồng, đạt 43,4% kế hoạch. Khối lượng còn lại khá lớn, trong khi các công trình cần hoàn thành để phục vụ đánh giá, công nhận đạt chuẩn trong năm.

Đối với công trình chưa khởi công, đề nghị địa phương sớm hoàn chỉnh thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu trong tháng 11/2026; tập trung đẩy nhanh thi công, giải ngân và phối hợp với cơ quan chuyên môn xử lý khó khăn phát sinh.

Với nguồn vốn trung ương mới được giao cuối tháng 10, các địa phương cần khẩn trương hoàn thành hồ sơ dự án, tổ chức lựa chọn nhà thầu, thi công và mua sắm thiết bị. Các xã cần theo dõi thời hạn giải ngân của từng nguồn vốn, tránh để chậm thủ tục ảnh hưởng tiến độ chung.

Nông dân xã An Bình phát triển nghề trồng mai kiểng góp phần đa dạng hóa sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân trong xây dựng nông thôn mới.

Theo ông Lương Trọng Nghĩa, nguồn vốn trung ương của 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 tiếp tục thực hiện trong năm 2026 có thời hạn giải ngân đến ngày 31/12/2026; nguồn vốn trung ương năm 2026 nêu trên đến ngày 31/1/2027. Các sở liên quan cần hướng dẫn, giải quyết khó khăn theo thẩm quyền; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời trình UBND tỉnh xem xét.

Về chuyên môn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Văn Tân cho biết, một số địa phương còn vướng ở quy hoạch, giao thông, văn hóa. Nội dung quy hoạch chung đô thị tại Ba Tri, Tân Thủy, Long Hồ cần được tập trung tháo gỡ. Một số công trình chưa hoàn thành nên chưa có văn bản thẩm tra chuyên ngành, ảnh hưởng việc hoàn thiện hồ sơ xét công nhận.

Tại Long Hồ, xã tự đánh giá đạt 42/47 nội dung tiêu chí, đã trình xin ý kiến Sở Xây dựng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đối với 5 nội dung đang thực hiện. Địa phương cần ý kiến của các sở để tiếp tục lấy ý kiến sự hài lòng của người dân và hoàn thiện bước tiếp theo. Đề nghị đơn vị sớm xem xét, thẩm định nội dung thuộc thẩm quyền. Các xã cần đẩy nhanh thực hiện nguồn vốn đã phân bổ, ưu tiên vốn còn lại của giai đoạn 2021-2025 để hoàn thành những tiêu chí còn thiếu.

Công tác giảm nghèo cũng gặp không ít khó khăn do một số cán bộ cấp xã chưa có nhiều kinh nghiệm, trong khi khối lượng văn bản lớn, khiến việc tham mưu và tổ chức thực hiện còn lúng túng. Để tháo gỡ khó khăn, trong tháng 11, ngành nông nghiệp dự kiến tổ chức thêm 12 lớp hướng dẫn lập kế hoạch, xây dựng dự án sản xuất; đồng thời kiểm tra, giám sát tại 16 xã, phường.

Để tháo gỡ vướng mắc và bảo đảm tiến độ thực hiện nhiệm vụ, đồng chí Châu Văn Hòa - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị sở, ngành tăng cường phối hợp với địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện chỉ tiêu được giao. Về xây dựng NTM, sở, ngành bám sát cơ sở, hỗ trợ các xã Long Hồ, Tân Thủy, Ba Tri thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch; tập trung hỗ trợ xã thực hiện nhiệm vụ xây dựng NTM, hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh giải ngân và bảo đảm chất lượng tiêu chí; hướng dẫn rà soát, công nhận hộ thoát nghèo, xây dựng kế hoạch giảm nghèo giai đoạn 2027-2030. Đồng thời, rà soát, bố trí nguồn vốn đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học, y tế; đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng giáo dục và chăm sóc sức khỏe người dân.

Bài, ảnh: TRÀ MY