Với sự phối hợp của cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và sự đồng lòng của ngư dân, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh đang triển khai đồng bộ giải pháp phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần giữ vững kỷ cương trên biển, cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
 |
| Bộ đội Biên phòng tỉnh trao cờ Tổ quốc và ảnh Bác Hồ cho ngư dân xã Bình Đại, tiếp thêm động lực để bà con vươn khơi, bám biển, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. |
Siết chặt kiểm soát tàu cá trên vùng biển
Tỉnh có vùng biển rộng khoảng 14.611km², với 130km bờ biển. Khu vực biên giới biển của tỉnh gồm 14 xã, phường, có hàng ngàn lượt tàu cá hoạt động trên các ngư trường truyền thống Nam Biển Đông và Tây Nam. Toàn tỉnh hiện có 4.550 tàu cá đăng ký, trong đó 2.236 tàu có chiều dài từ 15m trở lên.
Để siết chặt kỷ cương, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh duy trì 13 trạm kiểm soát biên phòng và các tổ công tác, kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập bến. Từ đầu năm đến hết tháng 8/2026, các đơn vị đã tổ chức 344 lượt tuần tra với 1.916 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia, kiểm tra 1.398 lượt tàu cá. Qua kiểm tra, chưa ghi nhận trường hợp vi phạm bị lực lượng chức năng nước ngoài bắt giữ.
Cùng với tuần tra, kiểm soát, lực lượng BĐBP phối hợp chính quyền địa phương, cảng cá đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra điều kiện phương tiện trước khi ra khơi, nắm bắt hành trình khi tàu xuất bến và cập cảng. Qua đó, nâng ý thức chấp hành pháp luật của chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân.
Ứng dụng công nghệ thông tin là một trong những giải pháp được BĐBP tỉnh chú trọng trong quản lý đội tàu. Đến nay, 100% tàu cá thuộc diện bắt buộc (2.236/2.236 tàu có chiều dài từ 15m trở lên) đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Từ giữa tháng 7/2026, 100% trạm kiểm soát biên phòng thực hiện đăng ký, kiểm chứng và xác nhận tàu cá xuất, nhập bến trên hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT), tích hợp với hệ thống kiểm soát tàu cá của BĐBP.
Việc đồng bộ dữ liệu góp phần minh bạch hồ sơ, rút ngắn thời gian làm thủ tục nhưng vẫn bảo đảm không cho xuất bến đối với phương tiện “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép) hoặc không đủ điều kiện theo quy định. Từ đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý hành chính 41 vụ vi phạm trong lĩnh vực thủy sản, phạt tiền hơn 4,2 tỷ đồng và tước quyền sử dụng giấy phép khai thác có thời hạn đối với 34 trường hợp.
Trong đợt cao điểm chống khai thác IUU, BĐBP tỉnh tổ chức 52 cuộc tuần tra với 312 lượt cán bộ, chiến sĩ và 53 lượt phương tiện; qua kiểm tra phát hiện 5 phương tiện vi phạm trong lĩnh vực thủy sản, gồm khai thác sai vùng và không chấp hành việc kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Các đơn vị đang củng cố hồ sơ, xử lý theo quy định của pháp luật.
Đồng hành cùng ngư dân vươn khơi bám biển
Xác định nâng cao nhận thức của ngư dân là giải pháp căn cơ trong chống khai thác IUU, BĐBP tỉnh đã tổ chức 432 buổi tuyên truyền trực tiếp cho hơn 12.500 lượt ngư dân; phát hàng ngàn tờ rơi, tặng 1.560 ảnh Bác Hồ và 1.736 lá cờ Tổ quốc cho các chủ tàu. Qua hệ thống VMS, lực lượng chức năng phát hiện, cảnh báo 73 lượt tàu cá hoạt động gần ranh giới vùng biển giáp ranh, góp phần ngăn ngừa nguy cơ vi phạm từ sớm.
 |
| Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về chống khai thác IUU để chủ tàu, thuyền viên và ngư dân chấp hành nghiêm, yên tâm vươn khơi, bám biển. |
Ông Phan Văn Chồi (ngụ ấp Bình Thắng, xã Bình Đại), cho biết việc chấp hành nghiêm quy định về IUU góp phần bảo vệ lợi ích chung và bảo vệ quyền lợi kinh tế của gia đình và ngư dân. Theo ông, khi thủy sản có nguồn gốc minh bạch, việc đưa hàng hóa vào thị trường yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc sẽ thuận lợi hơn. Từ đó, ông thường xuyên nhắc nhở thuyền viên và chủ tàu trên địa bàn chấp hành quy định.
Tại các trạm kiểm soát biên phòng, ngoài kiểm tra hành chính, cán bộ còn hướng dẫn chủ phương tiện thực hiện quy trình truy xuất nguồn gốc thủy sản. Đại úy Huỳnh Đoàn Nhứt Phong - Trạm trưởng Trạm kiểm soát biên phòng Bình Thắng cho biết: Đơn vị duy trì kiểm tra người, phương tiện ra vào khu vực cửa sông; tuyên truyền hành vi vi phạm, vùng cấm khai thác và phối hợp đẩy mạnh chuyển đổi số, thực hiện đầy đủ thủ tục kiểm soát tàu cá trên hệ thống của BĐBP sau khi tích hợp với eCDT.
Đến nay, 100% tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên trên địa bàn đã được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), kết nối với phần mềm Kiểm soát tàu cá và hệ thống eCDT. Việc đồng bộ dữ liệu góp phần số hóa, minh bạch hồ sơ tàu cá, nâng cao hiệu quả quản lý và rút ngắn thời gian làm thủ tục xuất, nhập bến.
Theo Đại tá Đoàn Minh Trung - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh, thời gian tới, đơn vị tiếp tục phối hợp với ngành nông nghiệp và môi trường, chính quyền địa phương rà soát, giám sát chặt phương tiện có nguy cơ cao; xử lý nghiêm tàu “3 không”, tàu không đủ điều kiện hoạt động; bảo đảm 100% tàu cá làm thủ tục xuất, nhập bến thực hiện đầy đủ quy định và được đồng bộ dữ liệu trên hệ thống Kiểm soát tàu cá, eCDT.
BĐBP tỉnh duy trì cán bộ trực hệ thống VMS 24/7 tại ban chỉ huy và các đồn biên phòng để kịp thời phát hiện, phối hợp xử lý tàu cá mất kết nối VMS, vượt ranh giới khai thác trên biển. Đây là những giải pháp nhằm nâng hiệu quả quản lý, giám sát tàu cá, chủ động phòng ngừa vi phạm IUU, từng bước xây dựng nghề cá có trách nhiệm, phát triển bền vững.
Với sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và sự đồng lòng của ngư dân, BĐBP tỉnh tiếp tục tập trung thực hiện khuyến nghị của EC, xây dựng vùng biển thượng tôn pháp luật, góp phần cùng cả nước quyết tâm gỡ “thẻ vàng” EC.
Bài, ảnh: SA RÂY
