Trước diễn biến phức tạp của hoạt động kinh doanh thuốc lá (TL), ngành chức năng đang tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép TL trong tình hình mới.
 |
| Lực lượng quản lý thị trường hướng dẫn tiểu thương tại chợ Vĩnh Long (phường Long Châu) chấp hành quy định về kinh doanh thuốc lá. |
Nâng trách nhiệm người kinh doanh
Thời gian qua, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh tổ chức các cuộc tuyên truyền, thu hút hơn 200 chủ cơ sở kinh doanh TL tham dự. Qua đó, quy định được phổ biến trực tiếp đến người kinh doanh, gắn trách nhiệm của cơ sở từ khâu lựa chọn nguồn hàng, kiểm tra chứng từ đến việc không tiếp tay tiêu thụ hàng hóa vi phạm.
Việc cơ sở kinh doanh chủ động nói không với hàng hóa không rõ nguồn gốc giúp hạn chế rủi ro vi phạm, góp phần bảo vệ hoạt động kinh doanh hợp pháp. Bởi TL nhập lậu khi len lỏi vào hệ thống phân phối sẽ tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng đối với những doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, đồng thời ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và trật tự thị trường.
Ông Tăng Vạn Phúc - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Giáo Hồng (phường Long Châu) cho biết: Qua tuyên truyền, hướng dẫn của lực lượng chức năng, doanh nghiệp nắm rõ hơn quy định đối với mặt hàng TL.
Công ty cam kết chấp hành quy định pháp luật trong hoạt động kinh doanh TL; không vận chuyển, tàng trữ, kinh doanh hàng lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ; thực hiện niêm yết và bán đúng giá niêm yết. Việc tuân thủ quy định của pháp luật giúp người tiêu dùng được tiếp cận sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng từ nhà phân phối chính thức. Đây cũng là yếu tố giúp doanh nghiệp giữ uy tín, tạo niềm tin với khách hàng và kinh doanh ổn định, lâu dài.
Thực hiện Chỉ thị 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép TL trong tình hình mới và Kế hoạch 251/KH-UBND của UBND tỉnh, Chi cục QLTT tỉnh xác định phòng, chống buôn lậu TL là nhiệm vụ thực hiện thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm.
Theo ông Lê Thanh Phong - Phó Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh, bên cạnh hoạt động kiểm tra, xử lý, chi cục xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật và vận động tổ chức, cá nhân kinh doanh TL chấp hành pháp luật là giải pháp quan trọng để phòng ngừa vi phạm ngay từ ban đầu.
Qua công tác quản lý địa bàn, lực lượng chức năng thường xuyên rà soát cơ sở kinh doanh TL, các điểm có nguy cơ phát sinh hoạt động mua bán, tàng trữ TL nhập lậu; chú trọng nguồn gốc, xuất xứ, hóa đơn, chứng từ và điều kiện kinh doanh theo quy định.
Tăng cường kiểm soát thị trường
Nếu trước đây hoạt động mua bán TL nhập lậu chủ yếu diễn ra tại tiệm tạp hóa, bán hàng rong bên lề đường, thì sự phát triển của thương mại điện tử và dịch vụ giao nhận đang làm phương thức giao dịch thay đổi nhanh chóng. Người bán có thể sử dụng tài khoản mạng xã hội, các kênh trực tuyến để giới thiệu, trao đổi với khách hàng mà không công khai đầy đủ địa chỉ, thông tin pháp lý hay nguồn gốc hàng hóa.
Giao dịch được thỏa thuận trực tuyến, sau đó hàng được chuyển qua dịch vụ giao nhận. Việc thay đổi tài khoản, sử dụng nhiều kênh giao dịch, chia nhỏ hàng hóa và lưu giữ tại nhiều địa điểm cũng gây khó khăn cho việc xác định chủ thể kinh doanh.
 |
| Công ty TNHH MTV Giáo Hồng (phường Long Châu) được Đội Quản lý thị trường số 1 tuyên truyền, ký cam kết chấp hành pháp luật trong kinh doanh hàng hóa dịch vụ. |
Một số vụ việc gần đây phần nào cho thấy tính phức tạp này. Vừa qua, từ nguồn tin của người dân, Đội QLTT Cơ động phát hiện hơn 5.000 bao TL điếu nhập lậu được tập kết trong túi màu đen tại 1 chòi lá dưới chân cầu Ông Hiếu (xã Mỏ Cày). Tại thời điểm kiểm tra không có tổ chức, cá nhân nhận là chủ sở hữu.
Trước đó, lực lượng này đã phối hợp lực lượng công an phát hiện 1 ô tô bị bỏ lại trên địa bàn xã Tân Thành Bình, bên trong có hơn 7.000 bao TL điếu nhập lậu; chủ phương tiện chưa được xác định tại thời điểm kiểm tra. Những vụ việc trên cho thấy hàng hóa vi phạm không nhất thiết được tập kết tại 1 điểm kinh doanh cố định mà có thể được chia nhỏ, cất giấu ở khu vực vắng người, vận chuyển và giao nhận linh hoạt.
Thách thức còn đến từ sản phẩm TL mới là TL điện tử, TL nung nóng có kích thước nhỏ, mẫu mã đa dạng và có thể được quảng bá bằng hình ảnh, video trên môi trường mạng. Đáng lưu ý, đối tượng sử dụng các sản phẩm này có xu hướng trẻ hóa, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Phương thức thanh toán điện tử và dịch vụ giao nhận vốn tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp cũng có thể bị lợi dụng để giao dịch hàng hóa nhập lậu, không rõ nguồn gốc.
Ông Lê Thanh Phong cho biết, thời gian tới, lực lượng QLTT sẽ tăng cường quản lý địa bàn, rà soát các tuyến, cơ sở kinh doanh và nhóm đối tượng có nguy cơ; kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, chú trọng nguồn gốc, xuất xứ, hóa đơn, chứng từ và các điều kiện kinh doanh, trong đó quan tâm kiểm soát TL điện tử, TL nung nóng và sản phẩm liên quan. Tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng.
Đây là nhiệm vụ được đặc biệt quan tâm khi người bán có thể sử dụng mạng xã hội, nền tảng thương mại điện tử và ứng dụng trực tuyến để quảng cáo, giới thiệu, giao dịch hàng hóa. Theo đó, lực lượng QLTT sẽ đẩy mạnh thu thập, phân tích thông tin trên môi trường mạng, kịp thời nhận diện dấu hiệu kinh doanh TL trái phép để xác minh, kiểm tra theo quy định. Tiếp tục tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật, vận động cơ sở kinh doanh không tiếp tay cho TL nhập lậu, TL không rõ nguồn gốc và sản phẩm TL trái phép.
Chi cục QLTT tiếp tục phối hợp với đơn vị liên quan trong trao đổi thông tin, xác minh nguồn hàng, phương thức vận chuyển và nơi tiêu thụ. Đồng thời, tiếp tục nâng cao năng lực thu thập, phân tích, xử lý thông tin; ứng dụng công nghệ trong quản lý địa bàn, theo dõi hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng. Chuyển đổi số vì thế làm thay đổi phương thức kinh doanh và trở thành công cụ giúp lực lượng chức năng chủ động nhận diện nguy cơ, nâng hiệu quả kiểm soát thị trường.
Cơ sở kinh doanh cần kiểm soát nguồn hàng, hóa đơn, chứng từ, không tiếp tay tiêu thụ hàng hóa nhập lậu, không rõ nguồn gốc. Người tiêu dùng cần thận trọng với những sản phẩm được quảng cáo, chào bán trên mạng nhưng không có đầy đủ thông tin về nguồn gốc, tính hợp pháp; chủ động cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Qua đó, góp phần thu hẹp “khoảng trống” để hàng hóa bất hợp pháp thâm nhập thị trường, bảo vệ hoạt động kinh doanh lành mạnh và quyền lợi người tiêu dùng.
Bài, ảnh: THIỆN CHÍ
