Hòa Hiệp đang khẩn trương khắc phục ngập úng tại cống Đồn 2

Sự cố quá trình vận hành cống Đồn 2 (ấp Hòa An, xã Hòa Hiệp), gây ngập úng nhiều diện tích cây trồng, hiện đang được các ngành chức năng, địa phương tập trung đánh giá thiệt hại, làm rõ nguyên nhân và triển khai giải pháp hỗ trợ người dân khôi phục sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Đực, ấp Hòa An (ở giữa), phải xả bớt trái trên vườn mít gần 6 năm tuổi sau đợt ngập úng để bảo vệ cây.

Từ sự cố vận hành cống gây ngập

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, ngày 9/10, Phòng Kinh tế xã Hòa Hiệp có công văn đề nghị Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh phối hợp vận hành 4 cống hở trên địa bàn, trong đó có cống Đồn 2. Thời gian thực hiện từ ngày 9–15/10, theo chế độ ngăn triều một chiều, đóng khi nước lớn và tự mở khi nước ròng để tiêu thoát nước trong đồng.

Sau khi tiếp nhận văn bản, đơn vị quản lý, vận hành đã đóng hoàn toàn cống Đồn 2 vào trưa 9/10. Đến 11 giờ 30 phút ngày 15/10, cống được mở hoàn toàn, cho nước ra vào tự do theo 2 chiều. Khoảng 16 giờ cùng ngày, nước triều dâng, chảy qua cống vào hệ thống kênh nội đồng, gây ngập nhiều diện tích vườn cây ăn trái, dưa hấu, ớt của người dân ấp Hòa An.

Theo UBND xã Hòa Hiệp, thao tác mở chốt gài phía trong đã khiến cửa cống không còn duy trì chức năng ngăn triều. Khi nước lớn, cửa cống bị đẩy vào phía trong, tạo điều kiện cho nước chảy qua cống vào hệ thống kênh Chín Lù, làm mực nước dâng cao, tràn qua một số vị trí bờ thấp và gây ngập khu vực sản xuất.

Khoảng 19 giờ ngày 15/10, Phòng Kinh tế xã nhận được tin báo của người dân về tình trạng ngập úng và đã đến hiện trường kiểm tra. Chính quyền địa phương đã huy động lực lượng theo dõi mực nước, cảnh báo người dân và phối hợp với đơn vị vận hành xử lý sự cố. Đến khoảng 0 giờ 30 phút ngày 16/10, cống Đồn 2 được khắc phục chế độ ngăn triều một chiều. Địa phương đồng thời phối hợp vận hành các cống, bọng theo diễn biến thủy triều để tiêu thoát nước tồn đọng. Đến chiều 17/10, nước tại khu vực bị ảnh hưởng cơ bản đã rút cạn.

Về nguyên nhân, ông Lê Quang Răng- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, xác định có cả yếu tố khách quan và chủ quan. Theo đó, mặc dù dự báo trước đó cho thấy mực nước có xu hướng xuống từ ngày 14–18/10, nhưng triều cường vẫn duy trì ở mức cao trong ngày 15/10, gây bất lợi cho công tác tham mưu và vận hành công trình. Bên cạnh đó, đơn vị vận hành còn thiếu theo dõi, đánh giá diễn biến thực tế và phối hợp với địa phương. Việc mở cống không được thông báo kịp thời khiến chính quyền và người dân bị động trong ứng phó.

Về phía đơn vị vận hành, ông Lê Phước Dũng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh, cho biết công ty đã thực hiện vận hành cống theo quy trình kỹ thuật và yêu cầu tại Công văn số 103/PKT của Phòng Kinh tế xã Hòa Hiệp. Tuy nhiên, công ty nhìn nhận còn chủ quan, chưa nhận định đầy đủ diễn biến khí tượng thủy văn; thiếu sót trong việc thông báo thời điểm mở cống và phối hợp với chính quyền địa phương. Do mới tiếp nhận vận hành công trình từ tháng 9/2026, đơn vị còn hạn chế trong công tác nhận định tình hình và phối hợp vận hành.

Hỗ trợ người dân khắc phục thiệt hại

Theo thống kê sơ bộ, sự cố ngập úng ảnh hưởng đến 40 hộ dân với tổng diện tích cây ăn trái và rau màu 32,19ha. Trong đó, khoảng 1,5ha dưa hấu bị ngập, thiệt hại hoàn toàn. Nhiều diện tích cây ăn trái đang trong giai đoạn chuẩn bị thu hoạch bị ngập nước, có nguy cơ ảnh hưởng đến sinh trưởng, năng suất và sản lượng.

Ghi nhận tại một số vườn cây ăn trái ở ấp Hòa An, người dân phải xả bớt trái để giảm sức nuôi của cây sau ngập. Ông Nguyễn Văn Đực, có vườn mít gần 6 năm tuổi, cho biết nước bất ngờ tràn vào vườn, không kịp tiêu thoát, khiến bộ rễ bị suy yếu. Lo ngại nếu tiếp tục để nhiều trái, cây không đủ sức nuôi và có nguy cơ chết, ông phải xả bớt trái, vì vậy mong muốn được hỗ trợ kinh phí mua phân bón, thuốc BVTV để chăm sóc, giúp cây sớm phục hồi, ổn định sản xuất.

Về công tác khắc phục, ông Phạm Thành Nguyên, Chủ tịch UBND xã Hòa Hiệp, cho biết: Ngay sau sự cố, địa phương đã chỉ đạo các bộ phận chuyên môn theo dõi tình hình, phối hợp đơn vị vận hành tiêu thoát nước và hướng dẫn người dân chăm sóc cây trồng. UBND xã đã ban hành văn bản hướng dẫn khắc phục, chăm sóc cây ăn trái, cây lâu năm và rau màu sau ngập úng; đồng thời tổ chức tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh cơ sở và các nhóm Zalo để người dân kịp thời tiếp cận khuyến cáo kỹ thuật.

Phối hợp Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khu vực III tổ chức lớp tập huấn kỹ thuật cho 40 hộ dân bị ảnh hưởng, hướng dẫn các biện pháp chăm sóc, phục hồi cây ăn trái và rau màu sau ngập. Đề nghị tỉnh phối hợp địa phương kiểm tra, đánh giá thiệt hại thực tế đối với các hộ dân. Tăng cường cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, khách quan về diễn biến sự cố, công tác khắc phục và kết quả xác minh, giải đáp những vấn đề người dân quan tâm.

Ruộng dưa hấu của người dân bị ngập nước sau sự cố.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện tại, giá trị thiệt hại đang được địa phương thống kê, đánh giá do cần thời gian kiểm tra, xác minh diện tích thực tế bị ảnh hưởng, loại cây trồng, vật nuôi, giai đoạn sinh trưởng, sản lượng có thể thu hồi và căn cứ xác định diện tích, sản lượng bị thiệt hại hoàn toàn.

Tại buổi làm việc với các đơn vị liên quan về tình hình ngập úng, công tác khắc phục và hỗ trợ người dân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Châu Văn Hòa đề nghị UBND xã Hòa Hiệp thường xuyên theo dõi tình hình vận hành công trình thủy lợi, phối hợp các đơn vị liên quan rà soát đầy đủ diện tích bị ảnh hưởng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xác định chính xác diện tích thiệt hại, kinh phí, mức hỗ trợ từng hộ; tăng cường thông tin, tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân và phối hợp hướng dẫn vận hành cống phù hợp thực tế. Đồng thời, đề nghị Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác công trình thủy lợi Trà Vinh rà soát, đánh giá lại quy trình vận hành cống, kịp thời điều chỉnh khi cần thiết nhằm bảo đảm hiệu quả khai thác công trình, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân.

Bài, ảnh: THẢO LY