El Nino 2026-2027 được dự báo tiếp tục duy trì với cường độ mạnh đến rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và có khả năng kéo dài sang năm 2027.
Tại Vĩnh Long, nền nhiệt tăng, lượng mưa thiếu hụt, nguồn nước suy giảm, cùng nguy cơ xâm nhập mặn xuất hiện sớm, lấn sâu và kéo dài, đặt ra yêu cầu chủ động tích trữ, quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn nước, giảm thiểu tác động đến sản xuất và đời sống.
 |
| Nguồn nước trên các sông có vai trò quan trọng đối với sản xuất và đời sống người dân. |
Nền nhiệt tăng, lượng mưa thiếu hụt
Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Vĩnh Long, trạng thái đại dương đã chuyển sang pha nóng của ENSO từ cuối tháng 6/2026. Tuần thứ hai tháng 8/2026, dị thường nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực Nino 3.4 ở mức +1,8°C.
Các mô hình dự báo lớn cho thấy El Nino tiếp tục duy trì trong nửa cuối năm 2026 và kéo dài sang năm 2027 với xác suất rất cao. Trong tháng 9-11/2026, El Nino được dự báo duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh; riêng tháng 10-12/2026, xác suất đạt cường độ rất mạnh có thể lên đến 95%.
Theo ông Trương Hoàng Giang, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, đợt El Nino 2026-2027 có diễn biến tương tự giai đoạn 2023-2024, nhưng cường độ cực đại được dự báo rất mạnh, tương đương và có thể cao hơn mùa khô lịch sử 2015-2016.
Theo đó, tại Vĩnh Long, nền nhiệt trung bình tháng 8-9/2026 được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) từ 0,5-1°C; các tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027 có thể cao hơn 1,5-2,5°C. Mùa nắng nóng năm 2027 có khả năng xuất hiện sớm từ tháng 2 và kết thúc muộn; số ngày nắng nóng có thể khoảng 30-95 ngày, nhiệt độ cao nhất 38-38,5°C. Rủi ro thiên tai do nắng nóng ở cấp 1.
Tổng lượng mưa từ tháng 8/2026 đến đầu năm 2027 dự báo thiếu hụt 30-80mm so với TBNN; tổng lượng mưa năm 2026 có thể thiếu hụt 20-30%. Mùa mưa năm 2026 dự kiến kết thúc sớm hơn TBNN khoảng 10 ngày, vào 10 ngày cuối tháng 10, trong đó khu vực phía Đông có xu hướng kết thúc sớm hơn phía Tây.
Từ tháng 8 đến tháng 10/2026, dòng chảy từ thượng lưu sông Mekong về ĐBSCL dự báo xấp xỉ TBNN. Tuy nhiên, từ nửa cuối tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, mực nước đầu nguồn giảm dần, chuyển sang chế độ mùa cạn, làm gia tăng nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn.
Tại Mỹ Thuận và Chợ Lách, mực nước cao nhất năm có thể xuất hiện vào giữa tháng 10, dao động 2,06-2,15m, cao hơn báo động III từ 0,16-0,35m. Sau thời kỳ này, các hoạt động kinh tế - xã hội cần lưu ý nguy cơ tác động của mưa ít, hạn hán và xâm nhập mặn từ tháng 11/2026.
Xâm nhập mặn có thể sớm, sâu và kéo dài
Từ những diễn biến trên, Đài Khí tượng Thủy văn dự báo xâm nhập mặn mùa khô 2026-2027 tại Vĩnh Long có khả năng xuất hiện sớm hơn TBNN. Từ tháng 12/2026, ranh mặn 1‰ có thể xuất hiện cách biển 25-30km. Đáng lưu ý, cần đề phòng khả năng từ giữa tháng 11/2026, ranh mặn 4‰ xuất hiện tại khu vực cách biển 25-30km, tương tự mùa khô 2019-2020.
Xâm nhập mặn sâu nhất dự báo vào tháng 2-3/2027, với cấp độ rủi ro thiên tai cấp 3. Trên sông Cửa Đại, ranh 4‰ có thể xâm nhập 53km, ranh 1‰ 71,3km; sông Hàm Luông lần lượt 72km và 82km; sông Cổ Chiên 58km và 76km; sông Hậu 62km và 75km. So với mùa khô 2015-2016, ranh mặn 1‰ trên sông Cửa Đại có thể sâu hơn 7,3km, sông Cổ Chiên sâu hơn 8km và sông Hậu sâu hơn 3,9km; riêng sông Hàm Luông tương đương năm 2015-2016.
Ông Trương Hoàng Giang cho biết: Nếu mặn diễn biến theo kịch bản trên, một số sông chính có thể bị nhiễm mặn kéo dài, độ mặn sâu có khả năng duy trì đến cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7/2027 mới bắt đầu rút nhanh.
Đáng lưu ý là khả năng mặn trên sông Hàm Luông xâm nhập sâu và chảy ngược về sông Cửa Đại qua mũi Tân Phú. Vùng trồng cây ăn trái đặc sản nhạy cảm với mặn, các khu vực cù lao dọc sông Cổ Chiên, sông Hậu và những vùng sản xuất lúa Đông Xuân, nuôi trồng thủy sản cần đặc biệt quan tâm. Các nhà máy nước, trạm cấp nước nông thôn dọc sông chính cũng có nguy cơ suy giảm nguồn nước ngọt đầu vào.
 |
| Hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có thể ảnh hưởng đến sản xuất trong mùa khô 2026-2027. |
Nếu El Nino kéo dài đến giữa năm 2027, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn sẽ gia tăng. Nắng nóng kéo dài làm tăng bốc thoát hơi, giảm độ ẩm đất, ảnh hưởng nguồn nước tưới và sinh hoạt; đồng thời làm tăng nguy cơ cháy nổ và nhu cầu sử dụng điện. Thời tiết ít mưa, số ngày không mưa tăng cũng cần đề phòng giông, lốc, sét, tố xoáy khi mưa xuất hiện.
Trước tình hình trên, ông Trương Hoàng Giang đề nghị các địa phương cần thực hiện phương châm “sẵn sàng trước mọi kịch bản, chủ động ứng phó, không để bị động trước các tình huống bất thường”. Các công trình thủy lợi cần chủ động đo độ mặn tại cống đầu mối từ tháng 11/2026, kịp thời vận hành và tích trữ nước ngọt.
Địa phương cần xây dựng phương án ứng phó riêng cho từng vùng sản xuất, nhất là vùng cây ăn trái nhạy cảm với mặn; tăng cường quan trắc, cập nhật và chia sẻ thông tin. Bên cạnh đó, người dân cần theo dõi thường xuyên các bản tin dự báo thời tiết, hạn mặn; chủ động gia cố đê bao, chuẩn bị phương tiện chứa và tích trữ nước mưa, nước ngọt từ mùa mưa, bảo đảm nguồn nước tối thiểu cho sinh hoạt và sản xuất trong những tháng cao điểm hạn mặn.
Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh sẽ tiếp tục cập nhật trạng thái ENSO, diễn biến mưa, nhiệt độ, nguồn nước và xâm nhập mặn để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và chủ động ứng phó với các tình huống bất thường.
Bài, ảnh: THẢO LY
