Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động đoàn ở xã, phường đòi hỏi cơ sở chủ động, linh hoạt hơn. Từ tổ chức phong trào, vận động nguồn lực đến ứng dụng công nghệ, cán bộ đoàn phải tìm cách làm mới để sát nhu cầu thanh niên (TN), phù hợp địa bàn và tạo ra giá trị cụ thể.
 |
| Đối thoại, diễn đàn là dịp để cán bộ đoàn, đoàn viên, thanh niên trao đổi những vấn đề quan tâm. Trong ảnh: Hội nghị đối thoại với thanh niên tỉnh năm 2026. |
Đa dạng cách làm hay, mô hình sáng tạo
Anh Phạm Ngọc Trọng - Bí thư Xã Đoàn Mỏ Cày cho hay, sau khi thành lập, công tác đoàn ở xã có nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít khó khăn.
Được lựa chọn làm Bí thư Xã Đoàn dù chưa từng trực tiếp làm công tác đoàn, hội, đội, anh từng băn khoăn về khả năng đảm đương nhiệm vụ. Qua thực tiễn công tác, anh nhận ra cùng với nhiệt tình, cán bộ đoàn phải biết tổ chức, dẫn dắt, tập hợp đoàn viên (ĐV), TN; hiểu địa bàn và nắm được nhu cầu của TN để lựa chọn cách làm phù hợp.
Theo anh Trọng, cán bộ đoàn phải mạnh dạn đề xuất mô hình, công trình, phần việc sát yêu cầu địa phương, đồng thời tạo được sự tin tưởng để ĐV, TN cùng tham gia. Xã Đoàn Mỏ Cày đã được BCH Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.
Từ thực tiễn đó, anh cho rằng cán bộ đoàn phải dám nhận trách nhiệm, phát huy sức mạnh tập thể và biến tinh thần tuổi trẻ thành những việc làm cụ thể. Khi cán bộ đoàn thật sự nhập cuộc, phong trào có thể hình thành những mô hình được duy trì từ chính sự tham gia của TN.
Ở Xã Đoàn Vĩnh Thành, chị Lê Thị Diễm Trinh - Bí thư Xã Đoàn chọn cách đưa hoạt động đến gần hơn với đời sống ĐV, TN và thiếu nhi. Theo chị, tổ chức đoàn tổ chức phong trào và đồng hành, lắng nghe, chia sẻ với TN.
Từ cách nghĩ đó, nhiều mô hình được xây dựng bằng nguồn lực tại chỗ. Xã Đoàn vận động hỗ trợ trẻ em hoàn cảnh khó khăn, kết nối nhà trường, gia đình và nhà hảo tâm để chăm lo việc học tập, sinh hoạt cho các em.
Các mô hình “Rửa xe gây quỹ”, “CLB tình nguyện xanh- nấu xôi, chè gây quỹ” được triển khai, tạo thêm nguồn lực cho hoạt động. Từ nguồn quỹ này, mô hình “Em nuôi của Đoàn” duy trì hỗ trợ 2 học sinh hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mỗi em 5 ngàn đồng/tháng, cùng với việc thường xuyên thăm hỏi, động viên và hỗ trợ học tập.
Một cách làm khác là “CLB cây phong thủy”, hỗ trợ vốn cho ĐV, TN có ý chí làm ăn nhưng chưa có nguồn vốn ban đầu. Tiền từ hoạt động của CLB, ĐV, TN vay xoay vòng trong 3 tháng, mức từ 3-5 triệu đồng/người tùy mô hình khởi nghiệp.
Những mô hình trên cho thấy đổi mới đôi khi là việc nhìn thấy một nhu cầu cụ thể, tìm nguồn lực và kiên trì biến ý tưởng thành cách làm có thể duy trì.
Với anh Sơn Công Vinh- Bí thư Xã Đoàn Trung Thành, đổi mới còn thể hiện ở việc đưa hoạt động đến gần ĐV, TN thông qua không gian mạng. Xã Đoàn đẩy mạnh tuyên truyền hoạt động tình nguyện trên mạng xã hội, từ bảo vệ môi trường, chuyển đổi số đến an sinh xã hội. Theo anh, khi những việc làm tốt được chia sẻ đúng cách sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng.
Đổi mới cách nghĩ, cách làm
Chị Phan Võ Ngọc Trân - Bí thư Xã Đoàn Bình Phước cho hay, làm cán bộ đoàn gần như không có khái niệm nghỉ cuối tuần hay ngày lễ. Nhất là khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc tăng, số lượng ĐV, TN nhiều hơn, trong khi cán bộ đoàn cơ sở còn đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác.
Theo chị, trong điều kiện đó, muốn ĐV, TN gắn bó với tổ chức đoàn, cán bộ đoàn trước hết phải năng động, nhiệt huyết và lựa chọn hoạt động gần với nhu cầu thực tế. Không thể cùng một cách làm áp dụng cho mọi địa bàn; cũng không thể chỉ dựa vào số lượng hoạt động để đánh giá sức sống của phong trào.
Đây cũng là điều chị Nguyễn Thị Cẩm Hương- Phó Bí thư Tỉnh Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh đặc biệt lưu ý. Theo chị, đổi mới đôi khi bắt đầu từ những việc rất nhỏ: một cuộc họp ngắn hơn nhưng hiệu quả hơn; một hoạt động được tổ chức vì ĐV, TN thật sự cần, thay vì chỉ để hoàn thành kế hoạch; một mô hình hiệu quả ở xã này được chia sẻ để xã khác vận dụng; hay việc ứng dụng AI để giảm thời gian cho công việc thủ công, dành nhiều thời gian hơn cho cơ sở và ĐV, TN.
“Đổi mới trước hết là cách nghĩ, cách làm và cách đánh giá kết quả công tác đoàn”- chị Cẩm Hương nhấn mạnh.
Theo chị, yêu cầu đối với cán bộ đoàn hiện nay cũng cao hơn trước. Nhiệt tình vẫn cần, nhưng phải đi cùng năng lực tham mưu, tổ chức, vận động và kết nối. Cán bộ đoàn phải biết phối hợp với chính quyền, các ngành, lực lượng xã hội; sử dụng công nghệ, AI và mạng xã hội hiệu quả; đồng thời nắm bắt được những gì ĐV, TN đang cần, quan tâm.
Từ đó, cách nhìn về hiệu quả hoạt động cũng cần thay đổi. Thay vì chỉ đặt câu hỏi năm nay tổ chức bao nhiêu hoạt động, cần quan tâm hoạt động ấy tạo ra giá trị gì cho TN và địa phương, có giải quyết nhu cầu thực tế hay hình thành được mô hình có thể duy trì hay không.
Điều quan trọng hơn, theo chị Cẩm Hương, cán bộ đoàn cơ sở phải chủ động tham mưu. Không thể chỉ chờ cấp ủy giao việc rồi tổ chức thực hiện. Bí thư đoàn phải nhìn thấy những vấn đề đặt ra đối với TN và địa phương, từ đó đề xuất cách giải quyết, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện. Muốn vậy, cán bộ đoàn phải đi cơ sở, gặp gỡ ĐV, TN và nghe họ nói. Bởi những điều TN cần đôi khi từ những câu chuyện rất đời thường.
Đổi mới phương thức hoạt động bắt đầu từ khả năng tìm được cách đồng hành phù hợp với ĐV, TN. Khi người cán bộ đoàn biết lắng nghe, biết làm và dám chịu trách nhiệm, mỗi hoạt động sẽ có cơ hội trở thành một giá trị cụ thể, để tổ chức đoàn thực sự hiện diện trong đời sống TN.
Bài, ảnh: CẨM HUỆ
