Chăm lo, gìn giữ hồn Tết Việt

Những ngày Tết Nguyên đán vừa qua, đi đến đâu, tới nhà nào chúng ta cũng nhìn thấy sự trang trọng, chỉn chu của ngày Tết cổ truyền trong từng gia đình, một nét văn hóa truyền thống được gìn giữ qua bao đời, mà ở đó người phụ nữ có vai trò cốt lõi gìn giữ hồn Tết Việt.

Phụ nữ lưu giữ truyền thống mặc áo dài chúc Tết ông bà cha mẹ.

Trong nhịp sống hiện đại, có những thay đổi về cách đón Tết như mua sắm tiện lợi hơn, bớt cầu kỳ lễ nghi, du lịch thay vì ở nhà, gửi lời chúc qua mạng xã hội… Tuy nhiên, ý nghĩa sâu sắc của ngày Tết vẫn vẹn nguyên, đó chính là sự đoàn viên, gắn kết gia đình, lòng hiếu kính với ông bà tổ tiên, niềm hy vọng vào tương lai tốt đẹp trong năm mới…

Chính vì vậy, dù xã hội phát triển đến đâu, công nghệ hiện đại đến mức nào, Tết cổ truyền vẫn giữ vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần người Việt Nam và vai trò của người phụ nữ càng trở nên rõ nét.

Mỗi độ xuân về, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam vẫn gắn liền với căn bếp đỏ lửa, tà áo dài thướt tha, mâm cơm ngày Tết tròn đầy và nụ cười rạng rỡ khi đi chúc Tết ông bà, cha mẹ. Trải qua bao thời đại, phụ nữ Việt Nam vẫn bền bỉ giữ gìn những giá trị truyền thống của Tết cổ truyền dân tộc.

Tết đến, việc chuẩn bị nhà cửa tươm tất để đón Tết hầu như là một phong tục phải làm của mọi nhà để xua đi những chuyện không hay của năm cũ, đón chào năm mới sạch sẽ, tinh tươm may mắn sẽ đến. Ở những gia đình khá giả, nhà cửa được trang trí rực rỡ với hoa mai, hoa đào, câu đối đỏ, đèn lồng. Ở những gia đình còn khó khăn, dù không có nhiều vật chất, người phụ nữ vẫn cố gắng dọn dẹp sạch sẽ, sắm sửa vài chậu hoa nhỏ, bộ chén dĩa mới hay ít bánh mứt để tạo không khí ấm áp. Bởi với họ, Tết không chỉ là sự đủ đầy về vật chất mà còn là sự chỉn chu, tôn trọng truyền thống và lòng hiếu khách.

Khi nói đến ẩm thực hay mâm cơm đoàn viên ngày Tết thì phụ nữ chính là “linh hồn” của căn bếp đỏ lửa ngày xuân. Từ xa xưa, việc chuẩn bị Tết là một quá trình công phu kéo dài nhiều ngày. Phụ nữ đảm nhận vai trò làm mứt, gói bánh, nấu các món ăn truyền thống như thịt kho rệu, dưa món, canh khổ qua… Ở miền Nam, ngày nay, nhiều gia đình vẫn giữ phong tục gói bánh tét, món bánh không thể thiếu trong mâm cơm ngày xuân. Hình ảnh cả nhà quây quần bên nồi bánh tét đỏ lửa suốt đêm không chỉ là ký ức đẹp của tuổi thơ mà còn là sợi dây gắn kết các thế hệ.

Cô Nguyễn Thị Sương (xã An Bình) chia sẻ, dù ngày nay rất dễ dàng có đầy đủ những món ăn truyền thống để đón Tết, nhưng gia đình tôi vẫn giữ tục lệ gói bánh tét vào ngày 28 Tết cho con cháu có dịp quây quần bên nhau rất vui. Con cháu phần lớn đều sống xa nhà, bọn trẻ rất thích ngồi xem bà gói bánh và tranh nhau phần canh lửa, vừa trải chiếu ngồi canh lửa vừa dọn bộ lô tô ra chơi náo nhiệt cả một sân nhà. Hình ảnh ấy cả gia đình đều mong muốn lưu giữ mãi dù đi nơi đâu.

Thế hệ trẻ ngày nay cũng thích lựa chọn chiếc áo dài để du xuân.

Ở khắp các vùng miền, từ thành thị đến nông thôn, từ thời xưa cho đến ngày nay, hình ảnh phụ nữ mặc áo dài đi chúc Tết ông bà, đi lễ chùa đầu năm đã trở thành nét đẹp quen thuộc. Tà áo dài truyền thống không chỉ là trang phục mà còn là biểu tượng của văn hóa Việt Nam.

Trong những ngày đầu xuân, khi những thiếu nữ và phụ nữ trung niên khoác lên mình chiếc áo dài nền nã, họ đang góp phần làm sống dậy tinh thần dân tộc giữa nhịp sống hiện đại. Các gia đình vẫn duy trì thói quen chụp ảnh xuân bên hoa mai, hoa đào trong tà áo dài truyền thống trước khi đi thăm họ hàng, lưu giữ hình ảnh sum vầy bên nhau mỗi độ xuân về.

Đi lễ chùa đầu năm cũng là nét văn hóa tâm linh gắn liền với phụ nữ Việt Nam. Nhiều người quan niệm, người phụ nữ với sự chu đáo và lòng thành kính sẽ thay mặt gia đình cầu mong một năm mới bình an, thuận hòa. Tại những ngôi chùa nổi tiếng, vào dịp đầu năm, dễ dàng bắt gặp hình ảnh các bà, các mẹ, các chị trong tà áo dài hoặc áo bà ba trang nghiêm dâng hương, cầu mong những điều tốt lành đến với các thành viên trong năm mới.

Chị Lâm Nhung (An Giang) cười tươi rói trong bộ áo dài đỏ đi chúc Tết ông bà ngày mùng 1 Tết. Chị chia sẻ: “Cả nhà tôi đều rất thích và luôn giữ thói quen mặc áo dài cùng nhau đi chúc Tết nhà ông bà hai bên, sau đó là đi chùa dâng hương đầu năm cầu mong sức khỏe, bình an cho cả nhà đầu năm mới. Chiếc áo dài thể hiện sự trang nghiêm và duyên dáng của người phụ nữ trong ngày xuân”.

Ở các gia đình trẻ tại đô thị, dù bận rộn công việc, nhiều phụ nữ vẫn cố gắng sắp xếp thời gian đưa con về quê ăn Tết, mặc áo dài chụp ảnh gia đình, lì xì đầu năm, chúc Tết họ hàng. Điều đó cho thấy truyền thống không phải là sự rập khuôn cứng nhắc, mà có thể thích nghi với điều kiện mới nhưng vẫn giữ được tinh thần cốt lõi.

Phụ nữ khéo tay gói bánh tét ngày Tết cổ truyền của dân tộc.

Ngoài chăm lo cho gia đình, phụ nữ còn hướng đến cộng đồng chia sẻ nhau để mọi người có một cái Tết ấm áp. Bà Đỗ Thị Huệ Anh- Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh cho biết, dịp Tết Nguyên đán, các cấp hội LHPN trong tỉnh tổ chức các chương trình “Xuân gắn kết- Tết yêu thương”; hội thi nấu ăn “Mâm cơm ngày Tết, gắn kết quân dân; hoạt động làm mứt Tết, gói và nấu bánh tét cộng đồng “Tết đoàn viên” gắn với các hoạt động an sinh xã hội; giao lưu múa dân vũ, trò chơi dân gian; trưng bày, giới thiệu sản phẩm phụ nữ khởi nghiệp, sản phẩm OCOP,... tất cả đều hướng đến việc tạo không khí vui tươi, lan tỏa tinh thần đoàn kết, sáng tạo, trách nhiệm với cộng đồng để mùa xuân Bính Ngọ thêm trọn vẹn, nghĩa tình. Dịp Tết, Hội LHPN các cấp trong tỉnh đã tổ chức thăm, tặng quà Tết cho trên 28 ngàn hộ gia đình chính sách, hội viên phụ nữ hoàn cảnh khó khăn,... tổng kinh phí trên 12 tỷ đồng.

Tóm lại, Tết có thể thay đổi về hình thức, có thêm những tiện nghi hiện đại, nhưng trong mỗi gia đình vẫn còn hình ảnh người phụ nữ tất bật dọn dẹp nhà cửa, nâng niu tà áo dài, chăm chút mâm cơm cúng tổ tiên, thì ở đó hồn Tết Việt vẫn còn vẹn nguyên. Phụ nữ luôn là “người giữ lửa” của gia đình. Họ vừa tiếp thu cái mới, hội nhập để phát triển, vừa không đánh mất giá trị truyền thống.

Chính sự dung hòa giữa hiện đại và truyền thống đã làm nên bản sắc riêng của người phụ nữ Việt Nam. Đồng thời, việc giữ gìn phong tục ngày Tết còn khẳng định vị thế và vai trò của phụ nữ trong xã hội. Họ không chỉ là người nội trợ mà còn là người trao truyền văn hóa, kết nối các thế hệ, tạo nên sự ấm áp và bền chặt của gia đình.

Tết cổ truyền luôn tượng trưng cho sự sum họp gắn kết gia đình. Một mùa Tết an toàn, tiết kiệm, phù hợp với từng điều kiện thực tế của mỗi gia đình thì sẽ luôn mang đến sự vui tươi đầm ấm, hạnh phúc trọn vẹn giữa các thành viên; đó cũng chính là sức mạnh tinh thần, là động lực, là nguồn năng lượng tích cực cho mỗi người chúng ta có thêm niềm tin vững bước trên hành trình trong năm mới.

Bài, ảnh: HẢI YẾN