Chuyện một mùa hoa

Những ngày cận Tết, gió chướng về mang theo cái lạnh se sắt và cả những nỗi lo của người trồng hoa Tết miền Tây. Hoa nở vốn báo hiệu mùa xuân đang đến gần, nhưng năm nay lại mang theo nỗi lo âm thầm vì những biến đổi của thời tiết và thị trường. Thế nhưng, phía sau sắc vàng rực rỡ ấy không chỉ có lo âu, mà còn là nỗ lực tìm hướng đi của người trồng hoa trong một mùa vụ đầy thử thách.

Những chậu cúc mâm xôi được nhà vườn nâng niu trong những ngày cận Tết, kỳ vọng tìm được đầu ra phù hợp cho một mùa hoa.

Nghề trồng hoa Tết chưa bao giờ dễ dàng. Với cúc mâm xôi càng khó. Xuống giống từ mùng 5 tháng 5 âl, người nông dân đánh cược 6 tháng ròng rã với đất trời. Khác với những loài hoa ngắn ngày, cúc mâm xôi là bài toán của sự kiên trì và tỉ mẩn. Để có được dáng hình tròn đầy, vun cao tăm tắp như mâm xôi, người trồng phải trải qua đúng quy trình năm, bảy lần cơi đọt. Mỗi lần cơi là một lần bấm ngọn, nhân nhánh, đòi hỏi sự đồng bộ và chính xác. Sai một nhịp, trễ một ngày là tán cây bị lép, bông ra không đều, coi như bỏ công.

Suốt nửa năm ròng, từ lúc cây con nhỏ xíu cho đến khi bung nụ, chưa ngày nào người nông dân dám lơ là. Nắng gắt thì lo cây sốc nhiệt, mưa dầm thì sợ thối rễ, thán thư. Từng cử phân, mỗi lần tưới nước đều phải gia giảm theo thời tiết mỗi ngày. Một cặp cúc mâm xôi có thể bán ra tiền trăm, tiền triệu, đắt là đắt ở cái công chăm “như chăm con mọn”.

Nhớ năm ấy, chúng tôi tác nghiệp một chương trình Tết gặp đợt không khí lạnh, cả cánh đồng cúc “nín” thinh, xanh rì. Mọi người chạy đôn chạy đáo, mong tìm được vài bông hé nhụy vàng cho có hình ảnh về mùa xuân, mà tìm đỏ mắt không ra. Nhắc chuyện cũ để thấy, hoa nở sớm hay nở muộn, đôi khi nằm ngoài dự liệu của những lão nông tri điền hay người trẻ mới vào nghề.

Vùng đất Chợ Lách từ lâu được biết đến là cái nôi của hoa kiểng miền Tây. Nằm ở vị trí cửa ngõ đón gió chướng và nước mặn, hơn chục năm qua nông dân nơi đây đã tôi luyện bản lĩnh kiên cường trước thiên nhiên. Những năm gần đây, khi hạn mặn xâm nhập sâu và ngày càng gay gắt, người dân đã sớm thích nghi, chuyển mình từ thế bị động ứng phó sang chủ động thích ứng. Những chiếc ao lót bạt trữ nước ngọt, những chiếc máy đo độ mặn cầm tay đã trở thành vật bất ly thân giúp họ giữ vững vùng xanh sản xuất.

Năm nay, theo địa phương, có khoảng 30% sản phẩm cúc mâm xôi nở sớm do thời tiết mưa nắng thất thường, nhưng với bản lĩnh của vùng đất cung ứng hàng chục triệu sản phẩm hoa kiểng mỗi năm, người nông dân vẫn đang bình tĩnh tìm hướng đi. Họ hiểu rằng, thiên nhiên có quy luật khắc nghiệt riêng, con người phải lớn lên từ chính những thử thách đó.

Hoa nở sớm được đưa đi các thị trường cần hoa trước Tết, hoa còn lại tiếp tục được chăm sóc, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để giữ chất lượng. Những vườn đã ký kết từ sớm với thương lái phần lớn vẫn giữ cam kết, giá bán ổn định cho nhóm hoa đạt chuẩn.

Có nhà vườn vài ngàn chậu, họ chọn cách bán lẻ dọc các tuyến đường, hoặc cho thương lái “rút hàng” sớm. Những vườn đầu tư hàng trăm triệu đồng cũng không bị động, họ chọn đa dạng hóa kênh tiêu thụ: mở cửa vườn đón khách, tham gia chợ hoa xuân, kết hợp bán trực tuyến, livestream giới thiệu sản phẩm... Không phải cách nào cũng mang lại kết quả tức thì, nhưng chính sự linh hoạt ấy giúp nhà vườn từng bước san sẻ rủi ro.

Một người trồng kiểng lâu năm chia sẻ rằng, cúc mâm xôi nếu được đặt trong điều kiện râm mát, hạn chế tưới nước và điều chỉnh phân bón hợp lý, thời gian nở có thể kéo dài hơn một tháng. Dù không thể bù đắp hoàn toàn cho việc lệch vụ, nhưng đó là khoảng thời gian quý giá để tìm đầu ra phù hợp. Quan trọng hơn, người trồng không buông tay với sản phẩm của chính mình.

Trong bối cảnh ấy, những buổi giới thiệu, bán hoa trực tuyến được chính người nông dân thực hiện, cùng sự đồng hành của các ngành và chính quyền địa phương, đã cho thấy một cách tiếp cận thị trường linh hoạt hơn.

Khi việc ghi hình được thực hiện ngay tại vườn, người trồng hoa và chính quyền địa phương cùng chung tay gửi đi một thông điệp rõ ràng: hoa nở sớm có thị trường riêng với vẻ đẹp rực rỡ, hoa nở đúng Tết vẫn giữ nguyên giá trị vốn có. Sự chủ động này góp phần hạn chế tâm lý hoang mang, như lá chắn bảo vệ nông dân trước những biến thiên thị trường.

Thị trường cuối năm vốn dĩ luôn sôi động và đa chiều. Dù lựa chọn kênh tiêu thụ nào, mục tiêu cuối cùng vẫn là đưa được chậu hoa từ vườn đến tay người tiêu dùng, để mỗi bông hoa được khoe sắc thắm trong những ngày xuân. Quy luật cung cầu dẫu có lúc thăng lúc trầm, nhưng rồi sẽ tự tìm được điểm cân bằng.

Hoa nở sớm sẽ tìm được người cần mua sớm, hoa đúng Tết sẽ đợi người chuộng nếp truyền thống. Mong sao một mùa hoa dẫu nhiều thử thách rồi cũng sẽ cập bến bình an. Người trồng hoa thu hồi được vốn liếng sau bao ngày vất vả, người mua hoa chở thêm sắc xuân ưng ý về nhà. Để Tết này, ai cũng cảm thấy nhẹ lòng hơn.

Bài, ảnh: NÓN LÁ