Dịch tả heo châu Phi tiếp tục gây thiệt hại tại nhiều địa phương. Cùng với khoanh vùng, xử lý ổ dịch, việc duy trì chăn nuôi (CN) an toàn sinh học, giám sát đến từng hộ và kiểm soát vận chuyển, giết mổ đang được đặt ra cấp thiết để bảo vệ đàn heo, hạn chế thiệt hại cho người CN.
![]() |
| Ngành chuyên môn khuyến cáo người chăn nuôi cần chú ý biện pháp an toàn sinh học để phòng, chống dịch tả heo châu Phi. |
Chủ động kiểm soát dịch từ cơ sở
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến cuối tháng 10/2026, toàn tỉnh có 847.054 con heo, trong đó 691.744 con được nuôi nhỏ lẻ từ 29.850 hộ CN, chiếm khoảng 81,7% tổng đàn; 2.914 trang trại nuôi 155.310 con. Phần lớn đàn heo được nuôi trong nông hộ, đặt ra yêu cầu hướng dẫn, giám sát việc thực hiện biện pháp phòng bệnh đến từng hộ nuôi.
Từ ngày 29/9, dịch tả heo châu Phi đã xảy ra tại 165 hộ thuộc 35 xã, phường, buộc tiêu hủy 3.907 con heo. Trong đợt dịch này, đã có 12 xã, phường qua 21 ngày không phát sinh ca bệnh mới. Tuy nhiên, nguy cơ dịch lây lan, tái phát vẫn còn, nhất là tại những nơi điều kiện CN chưa bảo đảm an toàn sinh học.
Tại xã Cái Nhum, công tác giám sát đàn heo và hỗ trợ các hộ bị thiệt hại đang được triển khai song song. Ông Cao Thế Lữ - Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, toàn xã có khoảng 12.628 con heo, trong đó 3 trang trại CN tập trung khoảng 9.400 con. Thời gian qua, địa bàn xuất hiện 5 ổ dịch tại 5 hộ dân, với 76 con heo mắc bệnh phải tiêu hủy, tổng trọng lượng 3.824kg. Để hỗ trợ người CN, xã trích nguồn dự phòng theo quy định, đồng thời cân đối kinh phí hỗ trợ các hộ bị thiệt hại khoảng 153 triệu đồng. Thủ tục pháp lý đã hoàn tất, địa phương đang chuẩn bị chi trả tiền hỗ trợ cho người dân.
Theo ông Lữ, xã đã xây dựng kế hoạch tiêu độc, khử trùng; tăng cường tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh để người dân nâng cao ý thức phòng dịch. Các ấp được chỉ đạo theo dõi chặt chẽ tình hình CN, kịp thời phát hiện, báo cáo trường hợp nghi mắc bệnh. Kể từ ổ dịch cuối cùng phát hiện ngày 7-13/11, xã chưa ghi nhận thêm heo mắc bệnh dịch tả heo châu Phi.
Ông Lê Văn Đông- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhận định, CN nhỏ lẻ, điều kiện áp dụng an toàn sinh học hạn chế làm tăng nguy cơ tái phát và lây nhiễm mầm bệnh từ bên ngoài. Một số hộ chưa tuân thủ nghiêm biện pháp phòng bệnh, chưa chủ động khai báo khi có gia súc mắc bệnh. Việc kê khai CN tại một số địa phương chưa thường xuyên, gây khó khăn cho cập nhật thông tin và triển khai phòng bệnh.
Địa bàn cấp xã rộng, hoạt động vận chuyển, buôn bán động vật và sản phẩm động vật giữa các vùng nguy cơ cao chưa được kiểm soát triệt để. Virus gây bệnh tồn lưu lâu ngoài môi trường. Mưa, ngập úng và thủy triều có thể làm phát tán mầm bệnh qua nước, chất thải và môi trường CN. Những nguy cơ này đòi hỏi công tác phòng dịch phải được duy trì cả ở nơi đang có dịch, nơi đã qua 21 ngày không phát sinh ca bệnh mới và địa bàn chưa xảy ra dịch.
Chăn nuôi an toàn sinh học, bảo vệ đàn heo
Trước nguy cơ dịch bệnh tiếp tục lây lan, Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục CN và Thú y phối hợp địa phương giám sát đến từng hộ CN. Trọng tâm là khu vực ổ dịch cũ, nơi có nguy cơ cao, nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời, hạn chế lây lan sang các hộ khác. Tập huấn quy trình phòng, chống dịch cho 1.092 người tại 124 xã, phường; cấp 4.569 lít hóa chất phục vụ tiêu độc, khử trùng tại các xã có dịch và có nguy cơ.
Theo đề xuất của ông Lê Văn Đông, các địa phương cần hướng dẫn người CN hàng ngày vệ sinh, sát trùng chuồng nuôi và khu vực xung quanh bằng vôi bột, hóa chất theo hướng dẫn chuyên môn; ngăn côn trùng, ruồi muỗi, loài gặm nhấm vào chuồng.
Thức ăn, nước uống, chất thải và nước thải CN phải được xử lý để hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh. Biện pháp này cần được duy trì thường xuyên trong quá trình CN. Người CN phải kiểm tra thể trạng đàn heo mỗi ngày; khi phát hiện dấu hiệu bất thường, báo ngay cho cơ quan chuyên môn để phối hợp xử lý. Trang trại, hộ CN lớn cần chủ động phòng bệnh, thực hiện nghiêm an toàn sinh học.
Đối với địa bàn chưa xảy ra dịch, việc phòng ngừa cần được thực hiện chặt chẽ, nhất là nơi giáp ranh vùng dịch. Cùng với rà soát tổng đàn, các địa phương tăng cường kiểm dịch, vệ sinh, sát trùng phương tiện, dụng cụ vận chuyển; phát hiện, xử lý heo và sản phẩm từ heo nghi mang mầm bệnh.
Công tác kiểm soát vận chuyển phải gắn với kiểm tra giết mổ, chế biến, kinh doanh heo và sản phẩm từ heo. Cần hỗ trợ thiệt hại kịp thời, đúng quy định để người dân yên tâm khai báo, phối hợp xử lý, hạn chế tình trạng giấu dịch, bán chạy heo bệnh.
Về nhiệm vụ phòng, chống dịch, đồng chí Châu Văn Hòa- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu sở, ngành, địa phương nêu cao trách nhiệm, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách. Chủ tịch UBND xã, phường phải chỉ đạo rà soát chính xác tổng đàn, số hộ CN; phát hiện, khoanh vùng ổ dịch ngay từ giờ đầu, ngày đầu. Việc tiêu hủy heo bệnh, heo chết phải đúng kỹ thuật thú y, bảo đảm vệ sinh môi trường. Ngành nông nghiệp cần bố trí cán bộ xuống địa bàn có dịch, nguy cơ cao; cung ứng kịp thời vật tư, hóa chất, bảo hộ phục vụ chống dịch.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu xử lý nghiêm việc buôn bán, vận chuyển heo bệnh, heo chết không rõ nguồn gốc. Những nơi đã qua 21 ngày không phát sinh ca bệnh mới tiếp tục giám sát an toàn dịch bệnh, kết hợp tái đàn có kiểm soát. Việc duy trì an toàn sinh học tại từng cơ sở cần gắn với trách nhiệm giám sát của địa phương để bảo vệ đàn heo và sinh kế người CN.
Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG


