Từ những công đoạn làm thủ công, các cơ sở sản xuất tại làng nghề tàu hũ ky Mỹ Hòa, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước đưa máy móc vào sản xuất. Sự đổi mới không chỉ giúp giảm sức lao động, tăng năng suất mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường và gìn giữ nghề truyền thống qua nhiều thế hệ.
 |
| Một cơ sở sản xuất tại làng nghề tàu hũ ky Mỹ Hòa. |
Giảm sức người, tăng năng suất
Làng nghề tàu hũ ky Mỹ Hòa hiện có 33 hộ sản xuất. Nghề làm tàu hũ ky đã được người dân nơi đây gìn giữ hàng trăm năm, trở thành nét đặc trưng gắn với vùng đất Vĩnh Long. Qua nhiều thế hệ, những mẻ tàu hũ ky thơm ngon không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng mà còn tạo sinh kế cho nhiều gia đình. Tuy nhiên, khi thị trường ngày càng mở rộng, yêu cầu về chất lượng và an toàn thực phẩm cũng khắt khe hơn. Để thích ứng, nhiều cơ sở đã chủ động đầu tư máy móc, thiết bị, từng bước thay thế những công đoạn thủ công nặng nhọc.
Tại lò sản xuất tàu hũ ky của chú Ba Hoàng (Đinh Công Hoàng) - Tổ trưởng làng nghề tàu hũ ky Mỹ Hòa, máy móc đã hỗ trợ từ những công đoạn đầu tiên. Là thế hệ thứ 3 theo nghề, chú Hoàng hiểu rõ sự vất vả của cách làm truyền thống, khi hầu hết công việc từ xay đậu, lọc nước đậu đến nấu và vớt tàu hũ ky đều cần nhiều công sức. “Hồi xưa làm cực lắm, đậu ngâm khoảng 3 tiếng rưỡi cho nở rồi đem xay, lược lấy vỏ. Phần ruột đậu tiếp tục xay nhuyễn, sau đó đưa qua máy li tâm để lọc lấy nước, bỏ bã. Nước đậu mới được nấu lên chảo, tới đó thì người thợ phải canh lửa, canh váng rồi vớt tàu hũ”, chú Hoàng chia sẻ.
Hiện nay, cơ sở của chú sử dụng máy xay và máy li tâm trong khâu sơ chế đậu nành. Nhờ đó, người lao động giảm đáng kể công sức ở khâu xay, lọc, đồng thời có điều kiện mở rộng quy mô sản xuất. “Hồi trước chưa có máy xay, lò chỉ nấu 7 chảo mà phải có 2-3 người xay đậu. Giờ có máy móc rồi thì số chảo tăng lên nhiều lắm, lò tôi hiện nay có mấy chục chảo”, chú Hoàng nói.
Không riêng cơ sở chú Ba Hoàng, nhiều hộ sản xuất khác cũng đã đầu tư máy móc từ nhiều năm qua. Tại lò tàu hũ của cô Xuân Hà, máy xay và máy li tâm được đưa vào sử dụng hơn 10 năm nay, góp phần giảm sức lao động trong khâu xay, lọc và nâng năng suất.
 |
| Hệ thống lò hơi được ứng dụng trong sản xuất Tàu hũ ky. |
Ở một số cơ sở, việc ứng dụng máy móc còn mở rộng sang công đoạn nấu. Lò sản xuất của chị Phanh (xã Mỹ Hoà, Vĩnh Long) hiện sử dụng hệ thống lò hơi để hỗ trợ làm chín nước đậu. Mỗi ngày, cơ sở sử dụng khoảng 130kg đậu nành, cho ra khoảng 40-50kg tàu hũ ky thành phẩm, tùy năng suất. Sau khi được xay, lọc bằng máy, nước đậu được bơm lên bồn chứa kết nối với hệ thống lò hơi. Hơi nóng giúp nước đậu nhanh chóng đạt nhiệt độ cần thiết trước khi đưa xuống các chảo để tiếp tục nấu. Theo chị Phanh, sử dụng lò hơi giúp rút ngắn thời gian đun nấu, hạn chế khói so với cách đốt củi truyền thống, tạo môi trường làm việc thuận tiện hơn.
Những thay đổi này cho thấy các cơ sở tại làng nghề đang từng bước thích ứng với yêu cầu sản xuất mới. Máy móc không thay thế hoàn toàn kinh nghiệm của người thợ, nhưng hỗ trợ giảm sức lao động, nâng năng suất và tạo điều kiện duy trì nghề trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao.
Mở rộng thị trường, nâng giá trị sản phẩm
Từ những mẻ tàu hũ ky phục vụ người dân địa phương, sản phẩm của làng nghề Mỹ Hòa nay đã có thêm đầu ra thông qua các đơn đặt hàng ngoài tỉnh. Thị trường mở rộng mang lại cơ hội tăng sản lượng, đồng thời đặt ra yêu cầu về chất lượng đồng đều, vệ sinh, đóng gói và khả năng cung ứng ổn định.
Theo chú Ba Hoàng, sản phẩm tàu hũ ky Mỹ Hòa hiện không chỉ được tiêu thụ tại các chợ trong tỉnh mà còn được cung ứng cho khách hàng ở nhiều địa phương khác. “Nghề này giờ đầu ra cũng rộng hơn trước. Không chỉ bỏ mối ở chợ gần đây mà còn có khách ở ngoài tỉnh đặt hàng. Họ mua số lượng nhiều rồi đưa đi những nơi khác”, chú Hoàng cho biết.
Nhu cầu tiêu thụ tàu hũ ky thường tăng vào những thời điểm người dân sử dụng thực phẩm chay nhiều, nhất là các ngày rằm và những tháng có nhiều người ăn chay. Chị Văn Thị Hiền, ở Tân Lược làm công việc đóng gói tàu hũ tại lò chú Ba Hoàng, cho biết lượng hàng tiêu thụ thường tăng vào các ngày rằm tháng 7, tháng 8 âm lịch và những dịp nhu cầu sử dụng thực phẩm chay tăng cao.
Hiện tàu hũ ky được bán với giá trung bình khoảng 140.000 đồng/kg, tàu hũ non khoảng 65.000 đồng/kg. Giá bán có thể thay đổi tùy thời điểm và tình hình thị trường.
Việc đầu tư máy móc, mở rộng thị trường đang tạo thêm điều kiện để làng nghề duy trì sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế. Từ những bếp lửa, chảo tàu hũ của nhiều thế hệ trước đến máy xay, máy li tâm và hệ thống lò hơi ngày nay, làng nghề tàu hũ ky Mỹ Hòa đang từng bước đổi mới để thích ứng với điều kiện sản xuất hiện đại. Giữ nghề không chỉ là tiếp tục làm ra sản phẩm truyền thống, mà còn là biết đổi mới cách làm, nâng cao chất lượng để sản phẩm có thể vươn xa hơn.
Bài, ảnh: KHÁNH HUY - HÀ MY
