Từ quầy rau, sạp trái cây đến điểm kinh doanh thủy sản ở chợ truyền thống, chiếc cân là phương tiện đo gắn liền với hầu hết giao dịch. Sử dụng và kiểm soát cân đúng quy định góp phần hạn chế sai số, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng, giữ uy tín cho tiểu thương và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, văn minh.
 |
| Tiểu thương Dương Thị Thảo Sương sử dụng phương tiện đo lường đúng quy định, bảo đảm trong mua bán. Ảnh: MẪN QUÂN |
Giữa nhịp mua bán tấp nập, chiếc cân đặt trên bàn hàng giữ vai trò quan trọng trong mỗi giao dịch. Việc cân hàng thiếu hay thừa dù lượng nhỏ đều ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín người bán. Với tiểu thương lâu năm, sử dụng cân trước đây chủ yếu dựa vào kinh nghiệm: đặt cân trên bàn, chỉnh về mức ban đầu rồi cân hàng. Tuy nhiên, độ chính xác của cân có thể thay đổi theo thời gian, điều kiện bảo quản, vị trí đặt và thao tác sử dụng.
Tại chợ Long Đức, tiểu thương Kim Ngọc Thân kinh doanh rau củ quả chia sẻ, trước đây việc kiểm tra cân dựa vào kinh nghiệm cá nhân. Sau khi được hướng dẫn, bà đã nhận biết rõ dấu hiệu cân hoạt động bất thường và nắm vững cách kiểm tra, sử dụng cân phù hợp. Tại chợ Trà Vinh, tiểu thương Nguyễn Thị Trọn kinh doanh tôm cá cho biết, nhờ sự hướng dẫn từ cơ quan chức năng, bà biết cách tự kiểm tra cân, đặt vị trí bằng phẳng và chú ý hơn khi cân hàng cho khách.
Tại chợ Trà Cú, tiểu thương Trịnh Thanh Cường kinh doanh trái cây nhận định, việc hướng dẫn kiểm tra và sử dụng cân đúng cách giúp nâng cao ý thức trách nhiệm. Khi cân đặt đúng vị trí, thao tác chuẩn xác, việc mua bán diễn ra thuận lợi hơn. Tiểu thương Dương Thị Thảo Sương kinh doanh trái cây tại chợ Trà Cú cũng cho rằng, kiểm soát và sử dụng cân đúng quy định giúp người kinh doanh chủ động thực hiện yêu cầu đo lường, bảo đảm quyền lợi cả người mua lẫn người bán.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chợ Trà Cú đã bố trí 3 điểm cân đối chứng. Khi khách hàng phản ánh về khối lượng hàng hóa, ban quản lý chợ tiếp nhận và hướng dẫn kiểm tra thực tế. Trong thương mại bán lẻ, nhiều giao dịch chỉ trị giá vài ngàn hoặc vài chục ngàn đồng. Dù vậy, chính những giao dịch nhỏ diễn ra hàng ngày đã góp phần hình thành niềm tin của người tiêu dùng đối với tiểu thương và môi trường kinh doanh tại chợ.
Ông Nguyễn Văn Năm- Trưởng Ban Quản lý Chợ Trà Cú cho biết, từ khi triển khai điểm cân đối chứng, tại chợ chưa xảy ra tranh chấp đo lường giữa tiểu thương và khách hàng. Ban quản lý chợ thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở hộ kinh doanh sử dụng cân đúng quy định, đặt vị trí phù hợp và chủ động kiểm tra khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Việc hướng dẫn thực hiện phép đo đối chứng giúp lực lượng quản lý chợ có thêm phương pháp nghiệp vụ kiểm tra, giám sát sử dụng cân tại quầy hàng.
Từ thực tế tại chợ truyền thống, công tác quản lý đo lường trong thương mại bán lẻ đang triển khai kết hợp tuyên truyền với trang bị kỹ năng kiểm tra, kiểm soát phương tiện đo cho cán bộ cơ sở và ban quản lý chợ.
Ông Nguyễn Hùng Điệp- Phó Chủ tịch Hội Đo lường Việt Nam, nguyên Vụ trưởng Vụ Đo lường (Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng) đánh giá, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho lực lượng trực tiếp quản lý, kiểm tra, kinh doanh có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm tính chính xác của phép đo. Nội dung hướng dẫn tập trung vào phương pháp sử dụng, kỹ năng kiểm soát độ chính xác của cân và yêu cầu kỹ thuật đối với phép đo khối lượng trong thương mại bán lẻ. Lực lượng tại chỗ được hướng dẫn thực hiện phép đo đối chứng tại chợ, trung tâm thương mại và điểm bán lẻ, kiểm tra sự phù hợp của cân và phép đo theo quy định.
Theo ông Phan Vũ Phương- Phó Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, với vai trò cơ quan chuyên môn, việc hỗ trợ, hướng dẫn và trang bị kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, phường là nhiệm vụ trọng tâm. Hoạt động này giúp địa phương thực hiện hiệu quả những nhiệm vụ mới được phân cấp trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng.
Hướng dẫn phép đo khối lượng trong thương mại bán lẻ thực hiện theo Thông tư 09/2017/TT-BKHCN ngày 27/6/2017 của Bộ KH-CN và Nghị định 132/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ KH-CN. Trọng tâm là trang bị kiến thức về các loại cân thông dụng, phương pháp sử dụng và kỹ năng kiểm soát độ chính xác của cân trong mua bán.
Tại mỗi quầy hàng, việc hình thành thói quen sử dụng và kiểm soát cân đúng quy định góp phần nâng cao tính minh bạch trong từng giao dịch, tạo môi trường kinh doanh công bằng, văn minh. Đây là cơ sở vững chắc để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giữ uy tín cho người bán và củng cố niềm tin đối với hoạt động mua bán hàng hóa trên thị trường.
MẪN QUÂN
