Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thể hiện sự chuyển đổi rõ nét trong tư duy thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI. Với xu thế đó, Thành phố Hồ Chí Minh chuyển mạnh từ tư duy “thu hút dự án” sang “kiến tạo hệ sinh thái” để thu hút dòng vốn chất lượng cao, lấy đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và năng lực cạnh tranh quốc gia làm thước đo.
 |
| Dây chuyền sản xuất của Tập đoàn Ito đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh chuyên về chế tạo máy tự động hóa, cảm biến đo lường thuộc ngành công nghệ cao, thu hút nhân lực có “chất xám”. |
Đẩy nhanh cấp phép dự án
Mới đây, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp và Thành phố Hồ Chí Minh (Hepza) cấp giấy phép đầu tư cho Automation Technologies Việt Nam thuộc Tập đoàn Ito Group Singapore nằm trong Khu chế xuất Linh Trung 1 với vốn đầu tư khoảng tám triệu USD. Nhà máy mới dự kiến xây dựng trong tháng 8/2026 và hoàn thành, đưa vào hoạt động từ tháng 1/2027, với diện tích khoảng 12.000m². Đây cũng là nhà máy sản xuất thứ hai của Tập đoàn Ito chuyên về lĩnh vực thiết kế, chế tạo máy tự động hóa như điện điều khiển, robot, kiểm tra ngoại quan, cảm biến đo lường và quản lý dữ liệu sản xuất.
Ông Nguyễn Huy Hoàng, Giám đốc Điều hành Công ty trách nhiệm hữu hạn Ito Vietnam cho biết: “Xanh hóa” dây chuyền sản xuất phải gắn với hiệu quả đầu tư, đó là sản xuất hiệu quả hơn, tiết kiệm hơn, giảm lãng phí và tạo ra giá trị cao hơn trên cùng một nguồn lực. Nhà máy của công ty đã vận hành 14 năm qua dù hoạt động trên diện tích 2.600m² nhưng giá trị doanh thu tạo ra trung bình từ 4 đến 5 triệu USD mỗi năm, mà chỉ có 120 kỹ sư làm việc. Nhà máy Ito ở Việt Nam cũng là “cứ điểm” của tập đoàn trên toàn cầu, nơi đây là nhà máy sản xuất duy nhất cho thấy vị trí và tầm quan trọng mà Tập đoàn Ito lựa chọn để đầu tư sản xuất tại Việt Nam.
Bộ phận Đầu tư của Hepza đánh giá: Ito Vietnam hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo máy tự động hóa và dây chuyền sản xuất thông minh. Đây là ngành đòi hỏi hàm lượng kỹ thuật cao, chú trọng vào lĩnh vực có “chất xám”, thu hút các mô hình FDI thế hệ mới, giảm thâm dụng lao động. Đây cũng là mô hình mới cấp phép theo thủ tục “luồng xanh” đặc biệt đầu tiên của Hepza đối với doanh nghiệp FDI nhằm rút ngắn thủ tục đầu tư. Ông Hoàng nhận định: “Môi trường đầu tư tại Thành phố Hồ Chí Minh đang có sự cải thiện rất tích cực, nhất là đối với các doanh nghiệp FDI có định hướng đầu tư lâu dài trong lĩnh vực công nghệ, tự động hóa và sản xuất công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Từ khi Ito Vietnam bắt đầu nộp hồ sơ vào đầu tháng 3 đến khi được cấp phép vào ngày 26/6, tiến độ xử lý rất tích cực”.
Tương tự, nhằm tối ưu hóa dòng vốn đầu tư, tạo ra hệ sinh thái sản xuất “xanh”, Công ty trách nhiệm hữu hạn Worldon Việt Nam trực thuộc Tập đoàn Shenzhou (Trung Quốc) chuyên về may mặc, tọa lạc tại Khu công nghiệp Đông Nam đã vận hành mô hình sản xuất thông minh, khép kín có kinh phí đầu tư lên đến 12,6 triệu USD. Năm 2022, Công ty Worldon hợp tác tập đoàn Nike xây dựng trung tâm thiết kế mũ giày Flyknit nằm trong khuôn viên công ty với mục tiêu nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng của đối tác. Theo Ban giám đốc công ty, việc hợp tác giữa hai bên không chỉ nhằm mục tiêu tối ưu vật liệu ngay từ đầu, giảm rác thải công nghiệp mà còn tạo ra sản phẩm hiệu năng và hiệu quả hơn từ dòng vốn FDI.
Thu hút dòng vốn chất lượng cao
Tính đến nay, Thành phố Hồ Chí Minh có 20.259 dự án FDI, với tổng vốn gần 142 tỷ USD từ 152 quốc gia, vùng lãnh thổ. Trong nửa đầu năm 2026, Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút hơn 6,8 tỷ USD vốn FDI, đạt 62% kế hoạch năm. Ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban Quản lý Hepza cho biết: Khu vực FDI của Thành phố Hồ Chí Minh chiếm khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội và hơn 50% kim ngạch xuất khẩu, chính là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao năng suất lao động và hội nhập quốc tế của thành phố. Do đó, thành phố đang chuyển hướng thu hút các ngành công nghệ cao, công nghệ số, phát triển khu công nghiệp theo mô hình xanh-sinh thái.
Các nhà đầu tư FDI đang đặt ra yêu cầu về hạ tầng số, năng lượng xanh và chuỗi cung ứng thông minh để mang lại giá trị công nghiệp cao. Đại diện Tập đoàn Trường Hải-THACO cho rằng: Một điểm nghẽn là phần lớn doanh nghiệp FDI vẫn phải nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện, vật tư từ nước ngoài, do năng lực cung ứng nội địa chưa đáp ứng yêu cầu về số lượng, chất lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam phải trở thành chủ thể đủ năng lực hấp thụ công nghệ, từng bước vươn lên trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua việc hình thành các cụm liên kết ngành trong khu công nghiệp, nhất là đối với sản phẩm có hàm lượng kỹ thuật cao, từ đó góp phần giảm chi phí logistics và thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI và các đối tác quốc tế.
Ông Hà cho rằng, hạn chế hiện nay của Thành phố Hồ Chí Minh khiến các doanh nghiệp FDI còn e ngại là quỹ đất công nghiệp sẵn sàng cho thuê còn hạn chế, hạ tầng tại một số khu công nghiệp chưa đồng bộ, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu tiếp nhận các dự án quy mô lớn, công nghệ cao. Điều này, đòi hỏi thành phố cần sớm triển khai các giải pháp trọng tâm như thu hút dự án chiến lược (ưu tiên các lĩnh vực điện tử-bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng tái tạo); tăng tốc chuyển đổi khu công nghiệp thế hệ cũ hay tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chia sẻ lợi ích.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được, thành phố là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước; là nơi hội tụ doanh nghiệp, nhân lực, thị trường, hạ tầng dịch vụ và kết nối quốc tế. Vì vậy, thành phố có trách nhiệm đi đầu trong triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW, nhất là trong việc xây dựng một mô hình mới để thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài thế hệ mới thông qua Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trung tâm này giúp thành phố tiếp nhận “phần giá trị vô hình” của FDI gồm công nghệ tài chính, năng lực quản trị tiên tiến, chuẩn mực minh bạch quốc tế, hệ thống dữ liệu, mạng lưới chuyên gia và khả năng kết nối với các chuỗi giá trị toàn cầu...
“FDI thế hệ mới không chỉ tìm kiếm chi phí thấp hay ưu đãi thuế. Các nhà đầu tư chiến lược hiện nay quan tâm nhiều hơn đến sự ổn định của thể chế, chất lượng hạ tầng, khả năng tiếp cận vốn, tiêu chuẩn môi trường-xã hội-quản trị, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái công nghệ, dịch vụ tài chính hiện đại và khả năng kết nối thị trường khu vực, toàn cầu”, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.
Theo QUÝ HIỀN/nhandan.vn
