Sau hơn 2 năm tập trung thực hiện các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực, đặc biệt duy trì không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài từ năm 2024 đến nay.
Tuy nhiên, để đáp ứng đầy đủ các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC) và góp phần sớm gỡ “thẻ vàng” thủy sản, địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quản lý đội tàu, đầu tư hạ tầng cảng cá và nâng cao hiệu quả công tác truy xuất nguồn gốc thủy sản.
 |
| Lực lượng cảnh sát biển và bộ đội biên phòng treo cờ Tổ quốc cho ngư dân. Ảnh: PHAN HÂN |
Nhiều kết quả tích cực
Thời gian qua, công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh chuyển biến rõ nét. Nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành, địa phương và ngư dân ngày càng được nâng lên. Công tác quản lý đội tàu, kiểm soát tàu cá ra vào cảng, giám sát hoạt động khai thác trên biển bằng thiết bị giám sát hành trình (VMS) được thực hiện chặt chẽ, góp phần ngăn ngừa hành vi vi phạm.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có trên 4,5 ngàn tàu cá đã đăng ký, trong đó có trên 2,2 ngàn tàu có chiều dài từ 15m trở lên. Đến nay, có gần 2,8 ngàn tàu được đăng kiểm và 4,483 ngàn tàu được cấp giấy phép khai thác, đạt 100% số tàu đang hoạt động. Từ đầu năm 2024 đến ngày 18/5/2026, địa phương đã thực hiện xóa đăng ký 545 tàu cá không còn hoạt động. Việc quản lý thiết bị giám sát hành trình tiếp tục được tăng cường.
Hiện có 2,247 ngàn tàu thuộc diện bắt buộc đã lắp đặt thiết bị VMS. Các ngành chức năng đang rà soát, theo dõi 91 tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU. Đến cuối tháng 5/2026, toàn tỉnh còn 258 tàu không đủ điều kiện hoạt động do quá hạn đăng kiểm hoặc giấy phép khai thác và đều được quản lý chặt chẽ, không cho xuất bến.
Công tác kiểm soát, xác nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản được thực hiện nghiêm túc. Hiện tỉnh có 5 cảng cá loại II được công bố mở, trong đó có 3 cảng đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác; trong năm 2025, đã kiểm soát hơn 14 ngàn lượt tàu ra, vào cảng; sản lượng thủy sản qua cảng và tiêu thụ trên biển đạt khoảng 156 ngàn tấn, tương đương 56% tổng sản lượng khai thác của tỉnh. Cơ quan chức năng đã cấp 3 giấy xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác với sản lượng hơn 50 tấn.
Ông Nguyễn Văn Buội- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Thời gian qua, công tác thanh tra, kiểm tra được triển khai thường xuyên. Năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức 17 cuộc kiểm tra, xử phạt 6 trường hợp vi phạm với tổng số tiền 59 triệu đồng. Bộ đội Biên phòng tỉnh xử lý 50 vụ vi phạm, xử phạt hơn 1,6 tỷ đồng. Đáng chú ý, từ đầu năm 2025 đến nay không ghi nhận trường hợp tàu cá của tỉnh vi phạm vùng biển nước ngoài. Đây là kết quả quan trọng, thể hiện hiệu quả của các giải pháp quản lý đội tàu và sự chấp hành của ngư dân.
Là xã có số lượng tàu cá đứng thứ 2 toàn tỉnh với 610 chiếc, bao gồm 546 tàu đánh bắt xa bờ, bà Đoàn Thị Ngọc Hà- Phó Chủ tịch UBND xã Bình Đại cho biết: Do quy mô tàu cá xa bờ lớn và nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài cao, xã đã tập trung tuyên truyền, giám sát tàu cá, quản lý tàu cá và thực thi pháp luật; thành lập nhóm công tác 10 thành viên để xử lý vi phạm và quản lý hệ thống giám sát. Năm 2025 xã đã tổ chức thành công phiên tòa giả định và phân công 30 đảng viên trực tiếp phụ trách, hỗ trợ tàu chưa đủ điều kiện hoạt động. Nhờ thực hiện tốt việc quản lý thiết bị VMS và nâng cao ý thức của ngư dân, đến thời điểm hiện tại, xã không có trường hợp tàu cá nào vi phạm vùng biển nước ngoài.
Nâng cao hiệu quả chống khai thác IUU
Bên cạnh những kết quả đạt được, nhiều địa phương, đơn vị thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ.
 |
| Tỉnh hiện có 5 cảng cá loại II được công bố mở, trong đó có 3 cảng đủ điều kiện xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. Ảnh: TRẦN PHƯỚC |
Theo bà Đoàn Thị Ngọc Hà, xã Bình Đại hiện vẫn còn một số tàu chưa đủ điều kiện hoạt động. Cụ thể có 6 tàu không có hoặc hết hạn giấy phép khai thác từ 10 ngày trở lên, 6 tàu quá hạn đăng kiểm, 4 tàu “3 không” dưới 12m đã tháo máy, tháo ngư cụ. Tất cả các trường hợp này đều được gắn biển cảnh báo để phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.
Từ thực tế địa phương, xã Bình Đại tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật cho chủ tàu, thuyền trưởng và thuyền viên; vận động 100% tàu cá duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình; hướng dẫn chủ tàu hoàn thiện các thủ tục đăng kiểm, giấy phép khai thác và tiếp tục rà soát các đối tượng có nguy cơ cao vi phạm.
Ông Trần Việt Thiểm- Giám đốc Ban Quản lý Cảng cá cho biết, dù đã triển khai nhiều giải pháp chống khai thác IUU, công tác quản lý tại các cảng cá vẫn gặp không ít khó khăn như thiếu nhân sự chuyên môn, hạ tầng xuống cấp, tình trạng bồi lắng gây ảnh hưởng đến hoạt động của tàu cá, kinh phí sửa chữa hạn chế và chưa có chế độ hỗ trợ lực lượng trực tại văn phòng đại diện kiểm tra, kiểm soát nghề cá. Bên cạnh đó, hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử eCDT VN còn phát sinh lỗi, ảnh hưởng đến việc nhập liệu và quản lý hồ sơ.
Trước thực tế này, Ban Quản lý Cảng cá kiến nghị tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng, hoàn thiện quy trình xử lý vi phạm IUU, bố trí kinh phí hỗ trợ lực lượng trực và nâng cấp hệ thống eCDT VN để đáp ứng yêu cầu quản lý trong thời gian tới.
Ghi nhận những nỗ lực của các ngành, địa phương trong công tác chống khai thác IUU thời gian qua, đồng thời chỉ ra những tồn tại cần sớm khắc phục, đồng chí Nguyễn Quỳnh Thiện- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu: Các sở, ngành và địa phương tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ giải pháp chống khai thác IUU; giữ vững những kết quả đã đạt được và khắc phục kịp thời tồn tại theo yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như khuyến nghị của Đoàn Thanh tra EC.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh cần quản lý chặt chẽ đội tàu cá, đặc biệt là tàu không đủ điều kiện hoạt động, tàu có nguy cơ cao vi phạm, tàu mất kết nối thiết bị giám sát hành trình và tàu ngừng hoạt động; bảo đảm không để tàu không đủ điều kiện xuất bến khai thác. Tiếp tục giám sát chặt hoạt động của 100% tàu cá khai thác xa bờ, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm và quyết tâm không để xảy ra tình trạng tàu cá của tỉnh vi phạm vùng biển nước ngoài.
Các địa phương, đơn vị tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác xác nhận, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; đẩy mạnh ứng dụng hệ thống eCDT; tăng cường tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC đối với ngành thủy sản Việt Nam.
TRÀ MY
