Phát triển thương mại điện tử xanh, bền vững

Thương mại điện tử ngày càng trở thành kênh phân phối, tiêu thụ sản phẩm đối với doanh nghiệp sản xuất và người tiêu dùng. Đây cũng là nền tảng để tỉnh phát triển thương mại điện tử theo hướng xanh, bền vững, gắn với chuyển đổi số toàn diện, vươn tới mục tiêu đưa Vĩnh Long trở thành điểm đến của thương mại số vùng ĐBSCL.

Thương mại điện tử giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, nắm bắt thị hiếu từng phân khúc và linh hoạt điều chỉnh sản phẩm.

Hiện đại hóa quy trình

Bánh tét Trà Cuôn thương hiệu Hai Lý (xã Vinh Kim) là sản phẩm quen thuộc của người dân địa phương, nay lại xuất hiện trên các sàn thương mại điện tử, với bao bì bắt mắt, nguồn gốc rõ ràng và giao đi khắp các tỉnh. Chị Nguyễn Thị Diễm Phúc- đại diện Cơ sở bánh tét Hai Lý chia sẻ: “Khách hàng giờ không chỉ tìm sản phẩm ngon, mà còn muốn mua thuận tiện, thanh toán nhanh, nhận hàng đúng hẹn. Vì vậy, cơ sở phải thay đổi cách vận hành, từ bao bì, nhãn mác đến kinh doanh online, tăng cường livestream giới thiệu sản phẩm”.

Nhờ tận dụng thương mại điện tử, Cơ sở bánh tét Hai Lý có thêm các hoạt động truyền thông trực tuyến, tham gia các buổi livestream của các KOL hoặc tự tổ chức livestream để giới thiệu sản phẩm. Từ vài trăm đòn bánh được tiêu thụ mỗi ngày đến hơn 2 ngàn đòn mùa cao điểm Tết, nhờ đó tăng doanh thu, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Sự chuyển dịch ngày càng rõ nét hơn ở nhóm nông sản tươi, thực phẩm chế biến, các sản phẩm từ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh. Ông Lê Hồng Đức- nhà sáng lập OneAds.vn, nhận định: Hoạt động quảng bá sản phẩm trực tuyến đang là lợi thế của doanh nghiệp. KOC, KOL không chỉ đơn giản là người quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số, mà họ sở hữu cộng đồng tiêu dùng trung thành. Doanh nghiệp chỉ cần lựa chọn đúng người quảng bá phù hợp ngành hàng, sẽ rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hiển- Giám đốc Công ty CP Vinagreenco (phường Đông Thành), việc ứng dụng thương mại điện tử giúp nông sản thoát khỏi tình trạng phụ thuộc vào giá cả theo mùa, tiếp cận thị trường một cách chủ động, thay vì chỉ bán qua thương lái. Một trong những yếu tố quyết định để nông sản đứng vững trên môi trường số chính là tiêu chuẩn hóa từ quy trình sản xuất, cải tiến bao bì, truy xuất nguồn gốc.

Theo Sở Công Thương, giai đoạn 2021-2025, doanh số thương mại điện tử của tỉnh đạt khoảng 3,5 ngàn tỷ đồng, tăng bình quân 25%/năm. Ngành công thương đã triển khai đồng bộ các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp, HTX chuyển đổi số, hướng dẫn các chủ thể OCOP tiếp cận, quảng bá và kinh doanh trên sàn thương mại điện tử. Bên cạnh đó, tỉnh đã hỗ trợ 2 doanh nghiệp có sản phẩm chủ lực đạt OCOP 4, 5 sao tham gia sàn Alibaba.com.

Riêng trong năm 2025, gần 2 ngàn sản phẩm của gần 400 doanh nghiệp, HTX đã hiện diện trên nền tảng thương mại điện tử của tỉnh, hình thành “bản đồ số” cho các sản phẩm đặc trưng của tỉnh.

Nâng cao năng lực cạnh tranh

Là địa phương có diện tích trồng dừa hơn 50% diện tích trồng cây dừa của cả nước, cạnh đó là các nông sản nổi tiếng như khoai lang, bưởi, cam sành, rau màu, thủy hải sản… tỉnh được đánh giá cao về tiềm năng hình thành chuỗi giá trị nông sản- chế biến- logistics- tiêu thụ trên nền tảng số. Theo ông Trần Quốc Tuấn, thương mại điện tử của tỉnh hiện còn 3 nút thắt lớn, đó là logistics chưa đồng bộ, nhân lực số còn thiếu và kỹ năng vận hành gian hàng online của nhiều doanh nghiệp còn hạn chế. “Nhiều sản phẩm của tỉnh là những đặc sản giá trị cao, nhưng chưa được biết đến nhiều. Nếu sản phẩm tốt mà chưa được “lên sàn”, chưa được số hóa, thì khó có thể đến được với thị trường rộng lớn hơn”- Giám đốc Sở Công Thương Trần Quốc Tuấn nhấn mạnh.

Hoạt động livestream bán hàng tại chương trình Tuần lễ “Vươn mình nông sản Vĩnh Long- Tận dụng hạ tầng, nâng tầm OCOP”. Ảnh: THẢO TIÊN

Ông Lê Văn Bảy- Phó Giám đốc Agribank Vĩnh Long, nhận định: Thách thức trong phát triển thương mại điện tử còn ở thói quen tiêu dùng khi thanh toán tiền mặt vẫn phổ biến ở các chợ và vùng nông thôn. Người lớn tuổi chưa quen ví điện tử, mã QR hay ngân hàng số. Tỉnh cần tiếp tục đầu tư hạ tầng internet, nâng cấp điểm thanh toán, đồng thời hỗ trợ tích hợp hệ thống ngân hàng với thương mại điện tử và chuỗi cung ứng đặc sản Vĩnh Long.

Một bài toán khá quan trọng cần lời giải là nhân lực số. Ông Trần Quốc Tuấn chia sẻ: “Nếu người ứng dụng thương mại điện tử không am hiểu sản phẩm, còn người sản xuất lại chưa nắm vững kiến thức và kỹ năng, thì quá trình đưa sản phẩm lên môi trường số vẫn còn khó khăn. Chúng ta cần lực lượng có năng lực kép: vừa nắm rõ quy trình sản xuất, vừa am hiểu công nghệ số, livestream, logistics, quảng cáo đa kênh… Từ thực tiễn đó, tỉnh đang đẩy mạnh mô hình phối hợp “3 nhà”: Nhà nước định hướng và đặt yêu cầu về nhân lực; nhà trường đào tạo sát nhu cầu thực tế; doanh nghiệp tiếp nhận và sử dụng nguồn nhân lực số”.

Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu trở thành 1 trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu ĐBSCL về mức độ sẵn sàng thương mại điện tử, doanh số thương mại điện tử chiếm 25-30% tổng bán lẻ hàng hóa, 80% doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, 70% giao dịch không dùng tiền mặt và 60% xã, phường có kế hoạch thương mại điện tử riêng. Thương mại điện tử xanh cũng được xem là trọng tâm phát triển với bao bì tái chế, logistics sạch, kho thông minh, tối ưu năng lượng và thương mại tuần hoàn, đồng thời phát triển gian hàng sản phẩm Vĩnh Long trên Amazon, Alibaba, Shopee… mở rộng xuất khẩu trực tuyến.

THẢO TIÊN