Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) sau nhiều năm triển khai, giúp sản phẩm có khả năng canh trạnh và các chủ thể OCOP đổi mới tư duy sản xuất, kinh doanh chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng và bao bì, truy xuất nguồn gốc. Những “trái ngọt” từ chương trình OCOP góp phần đưa thương hiệu sản phẩm Việt Nam vươn xa.
 |
| Kẹo dừa OCOP cấp quốc gia của Đông Á- niềm tự hào của xứ dừa. Ảnh: CẨM TRÚC |
Nông sản bản địa vươn mình
Các sản phẩm OCOP của tỉnh ngày càng đa dạng, chất lượng được nâng lên. Sau khi được công nhận, chủ thể OCOP phát huy hiệu quả trong tổ chức sản xuất, kinh doanh gắn với khai thác tiềm năng, lợi thế địa phương, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế nông thôn.
Chia sẻ về hành trình bền bỉ xây dựng chất lượng và đưa thương hiệu kẹo dừa Bến Tre vươn ra thế giới, anh Võ Xuân Hải- Phó Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất, Kinh doanh tổng hợp Đông Á (phường Bến Tre) cho hay: Ra đời năm 1988, từ một cơ sở sản xuất thủ công, Đông Á đã nỗ lực khẳng định chất lượng sản phẩm và bảo vệ thương hiệu của mình.
Đến nay, sản phẩm của công ty bao gồm nhiều loại kẹo dừa với hương vị khác nhau cùng với các sản phẩm chế biến từ dừa như: cơm dừa nạo sấy, mỹ phẩm dừa, than gáo dừa... Nhiều sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia như: kẹo dừa sầu riêng, kẹo dừa ca cao, kẹo dừa sầu riêng lá dứa, kẹo dừa gừng. Bên cạnh thị trường trong nước, Đông Á còn chú trọng đến việc mở rộng thị trường xuất khẩu, như Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Lào, Campuchia… góp phần quảng bá nông sản Vĩnh Long đến với bạn bè quốc tế.
Một câu chuyện OCOP khác là sản phẩm mật hoa dừa, do vợ chồng anh Phạm Đình Ngãi và chị Thạch Thị Chal Thi- Công ty TNHH Trà Vinh Farm (xã Tiểu Cần) lấy cảm hứng từ cách thu mật và làm đường thốt nốt của đồng bào dân tộc Khmer tại vùng Bảy Núi- An Giang để tạo nên. Mật hoa dừa được chế biến từ 100% nguyên liệu tự nhiên bằng phương pháp “mát-xa” hoa dừa và ứng dụng công nghệ cô đặc chân không hiện đại. Mô hình này đã góp phần nâng giá trị trái dừa, giúp thu nhập tăng từ 2-3 lần, mang lại sinh kế bền vững cho người trồng dừa.
 |
| Nhiều chủ thể OCOP mạnh dạn ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Ảnh: TRÀ MY |
Đối với sản phẩm sầu riêng cấp đông DuriVy được công nhận OCOP 5 sao, chị Ngô Tường Vy- Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu (xã Chợ Lách) cho biết: “Với ứng dụng công nghệ cấp đông bằng nitơ lỏng, sản phẩm giữ trọn hương vị, màu sắc và dưỡng chất của sầu riêng Cái Mơn. Đây là loại trái cây đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Hiện nay, sản phẩm nhãn của công ty có mã vùng trồng xuất khẩu sang Mỹ, sầu riêng có truy xuất nguồn gốc khi xuất sang thị trường Trung Quốc. Đặt tiêu chí chất lượng sản phẩm và niềm tin của khách hàng lên hàng đầu, Chánh Thu từng bước đưa thương hiệu trái cây Vĩnh Long vươn xa trên thị trường thế giới”.
Với mong muốn nâng cao giá trị kinh tế các loại rau quê nhà như rau má, diếp cá, tía tô… anh Đỗ Quốc Chinh- Giám đốc Công ty TNHH Thảo dược Hoàng Gia (xã Hiếu Thành) bắt đầu hành trình lập nghiệp từ chính sân vườn của gia đình. Theo anh Chinh, người tiêu dùng hiện nay có xu hướng ưu tiên sản phẩm truyền thống, đặc sản vùng miền, xanh, hữu cơ, thân thiện môi trường. Điều này tạo cơ hội giúp sản phẩm OCOP có cơ hội cạnh tranh ở thị trường. “Công ty hiện canh tác khoảng 1,4ha đất, trồng rau má xen canh các loại rau thảo dược. Mô hình vừa tận dụng được đất vườn sẵn có, vừa đảm bảo nguồn nguyên liệu sạch, ổn định cho sản xuất. Năm 2025, công ty vinh dự có 3 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 4 sao là bột rau má Hoàng Gia, bột cần tây Hoàng Gia và tắc, gừng, mật ong”- anh Chinh chia sẻ.
Nỗ lực nâng tầm
Sau hơn 7 năm thực hiện Chương trình OCOP, tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Ông Võ Tiến Sĩ- Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho rằng: Nhiều chủ thể OCOP đã đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng chất lượng và giá trị sản phẩm. Nhiều sản phẩm trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, gắn với du lịch trải nghiệm. Nhờ đó, các chủ thể OCOP tạo việc làm ổn định cho lao động nông thôn, tăng thu nhập, giảm nghèo, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng sản xuất hàng hóa, dịch vụ giá trị gia tăng cao.
Đến nay tỉnh có tổng số 1.137 sản phẩm đạt OCOP (trong đó có 13 sản phẩm đạt 5 sao, 6 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 202 sản phẩm đạt 4 sao và 916 sản phẩm đạt 3 sao) của 662 chủ thể (gồm 132 công ty, doanh nghiệp; 113 HTX, 14 tổ hợp tác, 403 hộ kinh doanh). Giai đoạn 2026-2030, tỉnh xác định tiếp tục phát triển OCOP theo hướng chuyên nghiệp, bền vững, gắn với xây dựng thương hiệu và chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp.
Trong bối cảnh hội nhập, khi yêu cầu của thị trường ngày càng cao, các sản phẩm OCOP của tỉnh vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Để nâng cao sức cạnh tranh, đặc biệt là thị trường xuất khẩu, theo ông Võ Tiến Sĩ, các chủ thể OCOP cần chuẩn hóa quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn chất lượng cao, áp dụng VietGAP/GlobalGAP, HACCP, ISO 22000, OCOP xanh. Đồng thời, đầu tư đổi mới công nghệ chế biến và bảo quản, ưu tiên sản phẩm chế biến sâu để nâng cao giá trị gia tăng; tăng cường chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh; hoàn thiện bao bì, nhãn mác theo chuẩn quốc tế. Chú trọng phát triển vùng nguyên liệu ổn định và liên kết sản xuất, đảm bảo nguồn cung đồng nhất, ổn định cho thị trường lớn.
Từ những kết quả đạt được, có thể khẳng định rằng các chủ thể OCOP đang là lực lượng nòng cốt trong việc thực hiện thành công Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, góp phần xây dựng nông thôn giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững.
CẨM TRÚC - TRÀ MY
