Tầm nhìn quốc gia và hành động của địa phương

Tỉnh đang hướng tới xây dựng mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo (ĐMST) hoạt động hiệu quả, có khả năng điều phối hệ sinh thái, hỗ trợ doanh nghiệp (DN) đổi mới công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, góp phần nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, thúc đẩy thương mại hóa công nghệ, từng bước tham gia mạng lưới quốc gia.

Không gian Thương hiệu và Công nghệ tỉnh trưng bày hơn 1 ngàn sản phẩm, giới thiệu trên 250 giải pháp công nghệ.

Xây dựng mạng lưới trung tâm đổi mới sáng tạo

Tại buổi góp ý dự thảo Đề án phát triển mạng lưới Trung tâm ĐMST tầm cỡ quốc gia tại tỉnh mới đây, TS Nguyễn Quốc Hậu- Phó Viện trưởng Viện Khoa học và Hợp tác quốc tế (Trường ĐH Xây dựng Miền Tây) cho biết, trường vừa thành lập Ban ĐMST khởi nghiệp (KN) và tiến tới thành lập trung tâm ĐMST KN.

Bày tỏ mong muốn trung tâm của trường sẽ đồng hành với hoạt động của Trung tâm ĐMST tỉnh trong thời gian tới, TS Nguyễn Quốc Hậu chia sẻ băn khoăn khi thời gian qua, nhiều trung tâm ĐMST KN của các trường chưa thu hút tổ chức, cá nhân có mong muốn KN, có thể do những nơi này chưa giải đáp được thắc mắc trong quá trình KN.

Do đó, ông kỳ vọng Đề án phát triển mạng lưới Trung tâm ĐMST tầm cỡ quốc gia tại tỉnh sẽ làm rõ vai trò, nhiệm vụ; bổ sung cơ chế kết nối, liên kết giữa các trường để trung tâm ĐMST KN nâng cao hiệu quả thu hút, tư vấn, hỗ trợ hoạt động KN.

Là người đồng hành với chương trình KN của tỉnh nhiều năm qua, ông Nguyễn Tường Nam- Phó Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh cho biết, ông đã đi thăm trung tâm ĐMST KN của nhiều trường thì thấy có nhiều bước phát triển. Tuy nhiên, vấn đề kết nối ứng dụng thực tiễn để đưa vào sản xuất, kinh doanh, nâng cao chuỗi giá trị… còn nhiều hạn chế.

Theo ông Nam, việc thành lập trung tâm ĐMST tầm cỡ quốc gia tại tỉnh để kết nối với trung tâm khác là hết sức cần thiết. Theo đó, cần quan tâm, bổ sung, làm rõ vai trò của trường, DN trong việc đáp ứng tiêu chí cụ thể, để góp sức cùng với Trung tâm ĐMST tỉnh thực hiện đúng lộ trình, kế hoạch đề ra.

Ông Nam đề xuất: “Để xây dựng mạng lưới trung tâm ĐMST kết nối 3 khu vực của tỉnh thì cần thiết kế trung tâm này trên cơ sở nhận diện và tận dụng được những ưu thế, ưu điểm, đặc điểm của trường ĐH, DN… trong khu vực. Như vậy, cần có thiết chế về không gian, cơ chế chính sách, cơ chế điều hành phù hợp…”.

Theo dự thảo Đề án phát triển mạng lưới Trung tâm ĐMST tầm cỡ quốc gia tại tỉnh, hiện Trung tâm ĐMST và Chuyển đổi số tỉnh (đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở KH-CN) đã dần hình thành vai trò đầu mối trong hệ sinh thái ĐMST và chuyển đổi số của tỉnh.

Trung tâm đã ra mắt “Không gian Thương hiệu và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long”, là mô hình kết hợp giữa không gian thực và nền tảng số, kết nối Nhà nước- nhà khoa học- DN- HTX- thanh niên KN.

Hệ thống đã cập nhật thông tin của 598 DN, trưng bày hơn 1 ngàn sản phẩm và giới thiệu trên 250 giải pháp công nghệ, góp phần thúc đẩy phát triển thị trường khoa học công nghệ. Hệ thống tổ chức hỗ trợ KN và ĐMST trên địa bàn tiếp tục được củng cố, trung tâm giữ vai trò nòng cốt kết nối nguồn lực; vườn ươm và trung tâm tại trường ĐH hỗ trợ hình thành DN KN sáng tạo.

Hoàn thiện đề án

Theo Sở KH-CN, giai đoạn 2020-2025, tỉnh đã tổ chức thành công 32 chương trình đào tạo, tập huấn, hội thảo, diễn đàn dành cho đối tượng KN; 32 lớp tập huấn, đào tạo với 3,239 ngàn lượt học viên tham dự với nội dung về KN ĐMST; hướng dẫn lập kế hoạch và phương án kinh doanh KN cho cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên; phương pháp duy trì và giải quyết vấn đề cho DN; ứng dụng Design Thinking trong cố vấn KN.

Tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Sở, ngành, trường ĐH, CĐ đã tổ chức nhiều lớp tập huấn; triển khai phong phú hoạt động, chương trình hỗ trợ, thúc đẩy KN ĐMST. Đáng chú ý, trường ĐH, CĐ của tỉnh đã hình thành tổ chức hỗ trợ KN. Cụ thể, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long thành lập “Vườn ươm KN ĐMST” (năm 2018).

Trường ĐH Cửu Long thành lập “Trung tâm hỗ trợ sinh viên và quan hệ DN” (năm 2017); Trường ĐH Xây dựng Miền Tây thành lập “CLB nghiên cứu khoa học và KN Trường ĐH Xây dựng Miền Tây” (Quyết định số 11 ngày 16/4/2021 và Quyết định số 22 ngày 4/5/2023). Phân hiệu ĐH Kinh tế TP Hồ Chí Minh- Vĩnh Long thành lập Trung tâm ĐMST và KN ĐBSCL (MCIE) vào ngày 30/5/2024.

Vườn ươm DN tỉnh Vĩnh Long (trước đây là Vườn ươm doanh nghiệp tỉnh Trà Vinh) được Sở KH-ĐT tỉnh Trà Vinh chuyển giao về Trường ĐH Trà Vinh quản lý và vận hành từ tháng 11/2022. Tháng 8/2025, chính thức đổi tên thành Vườn ươm DN tỉnh Vĩnh Long.

Nhiệm vụ hỗ trợ xây dựng phương án, mô hình kinh doanh, ươm tạo DN và dự án KN tiềm năng, có sản phẩm, dịch vụ thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển của tỉnh. Đồng thời, kết nối, xây dựng mạng lưới nguồn lực để kết nối DN mới KN với mạng lưới nguồn lực của tỉnh, quốc gia, quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển sản phẩm và phát triển bền vững DN mới.

Trường CĐ Vĩnh Long lồng ghép trong chương trình giảng dạy, cũng đã phân công giảng viên hỗ trợ học sinh, sinh viên KN, hoạt động như một vườn ươm, hỗ trợ sinh viên và DN KN địa phương, cung cấp không gian làm việc, tập huấn, cố vấn KN, hỗ trợ tiếp cận vốn, tổ chức hội thảo khoa học, kết nối công nghệ và KN ĐMST. Nhìn chung, trường ĐH, CĐ trên địa bàn tỉnh luôn quan tâm công tác KN, triển khai truyền thông về sự kiện KN, KN ĐMST trong sinh viên.

Đối chiếu với điều kiện thực tế, định hướng phát triển của tỉnh thời gian tới, dự thảo Đề án phát triển mạng lưới trung tâm ĐMST tầm cỡ quốc gia tại tỉnh dự kiến chọn mô hình mạng lưới Trung tâm ĐMST của tỉnh theo hướng liên kết trung tâm ĐMST công lập và ngoài công lập, trong đó có sự điều phối của trung tâm ĐMST công lập và huy động nguồn lực từ trung tâm ngoài công lập. Đồng thời, tham gia liên kết với mạng lưới trung tâm ĐMST các tỉnh lân cận, khu vực, quốc gia và quốc tế.

Theo kết luận của đồng chí Trần Văn Lâu- Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng BCĐ 57 tại hội nghị tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 57 ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, ĐMST và chuyển đổi số quốc gia tỉnh năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đã chỉ đạo “Sở KH-CN nghiên cứu, đề xuất việc thành lập trung tâm ĐMST ở 3 khu vực, kết nối với trung tâm ĐMST của trường ĐH trên địa bàn tỉnh, từng bước hình thành hệ sinh thái ĐMST của tỉnh...”.

Trên tinh thần đó, Sở KH-CN đã xây dựng kế hoạch, đi thực tế học tập ở tỉnh bạn về mô hình mạng lưới KN ĐMST. Trên cơ sở những tiềm năng, lợi thế và những khó khăn của tỉnh, Sở KH-CN xây dựng dự thảo Đề án phát triển mạng lưới trung tâm ĐMST tầm cỡ quốc gia tại tỉnh. Ý kiến tại buổi góp ý là cơ sở để sở bổ sung, hoàn thiện đề án, tiến tới hình thành mạng lưới trung tâm ĐMST tầm cỡ quốc gia tại tỉnh trong thời gian tới.

Bài, ảnh: TUYẾT HIỀN