Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao (CNC) trong sản xuất rau màu đã góp phần chuyển đổi phương thức canh tác từ truyền thống sang hiện đại. Qua đó, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đồng thời gia tăng giá trị kinh tế, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
 |
| Ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất dưa lưới ở xã Tân Lược giúp nâng cao hiệu quả, giá trị sản xuất. |
Nâng cao hiệu quả kinh tế
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xây dựng hình ảnh sản phẩm ngành nông nghiệp (NN) và môi trường ứng dụng CNC, công nghệ mới và chuyển đổi số, thời gian qua, ngành NN tỉnh từng bước đẩy mạnh ứng dụng CNC vào sản xuất NN.
Trong đó, sản xuất rau màu được xác định là lĩnh vực có nhiều tiềm năng do chu kỳ sản xuất ngắn, giá trị kinh tế khá cao và nhu cầu thị trường lớn. Nhờ tối ưu quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và giảm chi phí đầu vào, rau màu CNC ngày càng khẳng định giá trị gia tăng và phát triển bền vững, lâu dài.
Theo Sở NN và Môi trường, giai đoạn 2020-2025, việc ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất và đưa cây màu xuống chân ruộng phát triển mạnh. Tổng diện tích trồng màu, cây công nghiệp ngắn ngày và cây hàng năm khác năm 2025 trên 127 ngàn hecta, tăng hơn 3,6 ngàn hecta so với năm 2020.
Tổng sản lượng ước đạt khoảng 3,4 triệu tấn, tăng hơn 21,45 ngàn tấn với năm 2020, trên 95% diện tích trồng màu đã áp dụng các giống mới, 30% diện tích áp dụng theo hướng GAP và tương đương đáp ứng cho nhu cầu tiêu dùng, xuất khẩu.
Hiện nay, diện tích trồng rau ứng dụng CNC chiếm khoảng 10% diện tích của tỉnh (tương đương 4 ngàn hecta). Các hình thức sản xuất phổ biến như trồng rau trong nhà lưới, nhà kính, thủy canh; hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới phun tự động canh tác rau theo tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP, GAP, kết hợp ghi chép điện tử và truy xuất nguồn gốc.
Toàn tỉnh có 30 mã số vùng trồng cho các sản phẩm rau như rau ăn lá các loại, cải xà lách xoong, dưa hấu, ớt, bí đỏ, củ cải trắng… với trên 1,3 ngàn hecta, 2.050 hộ dân tham gia sản xuất. Nhiều sản phẩm rau đạt OCOP 3 sao như rau muống, cải ngọt, cải xanh, khoai mỡ trắng, dưa hấu, dưa leo an toàn…; đạt OCOP 4 sao như dưa lưới, rau thơm, tía tô, ngò gai…
Ông Trần Văn Hiền- Giám đốc HTX Rau an toàn Phước Hậu (phường Phước Hậu) cho biết, nhờ áp dụng CNC, HTX đã tối ưu quy trình sản xuất, giảm chi phí, nâng cao năng suất và chất lượng, đồng thời bảo đảm truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm; từ đó sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao và gia tăng giá trị trên thị trường.
Ứng dụng CNC trong sản xuất dưa lưới, anh Huỳnh Phú Lộc- Giám đốc Công ty CP NN 620 (xã Tân Lược) cho hay: Trồng dưa lưới trong nhà kính giúp kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, cường độ ánh sáng và cách ly sâu bệnh. Hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân tự động cung cấp nước và dinh dưỡng theo nhu cầu sinh trưởng từng giai đoạn. Quy trình được chuẩn hóa và ghi chép số liệu, qua đó bảo đảm truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và chất lượng đồng nhất, nâng giá bán sản phẩm.
Nhân rộng mô hình
Hiệu quả các mô hình trồng rau màu ứng dụng CNC tại tỉnh cho thấy giảm chi phí sản xuất, năng suất và chất lượng rau ổn định, sản phẩm đồng đều, đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm, nâng cao giá trị kinh tế, góp phần tăng thu nhập cho nông hộ và HTX. Một số mô hình còn kết hợp truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, tạo thuận lợi cho tiêu thụ vào siêu thị, cửa hàng nông sản an toàn.
 |
| Nông dân HTX Rau an toàn Phước Hậu (phường Phước Hậu) chú trọng phát triển sản xuất rau màu an toàn theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ. |
Ông Lê Văn Dũng- Phó Giám đốc Sở NN và Môi trường cho biết: Những năm qua, ngành chuyên môn cũng khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác đẩy mạnh liên kết sản xuất cây rau màu theo chuỗi giá trị rau an toàn, sản xuất NN hữu cơ, ứng dụng CNC giúp người dân thay đổi thói quen sản xuất nhỏ lẻ, hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung để nâng cao giá trị gia tăng trên cùng một đơn vị diện tích sản xuất.
Thời gian tới, ngành NN sẽ tăng cường hỗ trợ vốn, tín dụng ưu đãi cho nông dân và HTX đầu tư nhà lưới, hệ thống tưới tự động, thiết bị, công nghệ sản xuất. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, chế biến và tiêu thụ rau màu CNC; lồng ghép các chương trình khuyến nông khoa học- công nghệ để hỗ trợ nhân rộng mô hình hiệu quả. Đẩy mạnh tập huấn kỹ thuật trồng rau CNC, kỹ năng vận hành hệ thống tưới, nhà lưới, thủy canh. Đồng thời, hướng dẫn nông dân ứng dụng công nghệ số, ghi chép điện tử, truy xuất nguồn gốc.
Xây dựng mô hình trình diễn, mô hình mẫu để nông dân học tập và nhân rộng. Phát triển chuỗi giá trị và thị trường tiêu thụ: Tăng cường liên kết 4 nhà, kết nối sản xuất rau CNC với siêu thị, chợ đầu mối, bếp ăn tập thể và thương mại điện tử. Bên cạnh đó, chú trọng phát triển sản xuất rau màu an toàn theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, tăng cường áp dụng các biện pháp sinh học, quản lý dịch hại tổng hợp, giảm thiểu tác động đến môi trường.
Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG
