“4 kiên định” - Giữ nguyên tắc, mở đường cho đổi mới

Thông điệp “4 kiên định” được nhấn mạnh tại Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV không chỉ là yêu cầu về công tác chính trị, tư tưởng mà còn là nền tảng định hướng và động lực để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và 2045.

Trong phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục chú trọng, tăng cường công tác chính trị, tư tưởng nhằm tạo nền tảng vững chắc để nâng cao bản lĩnh, tính tiên phong, sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Trọng tâm của yêu cầu này là việc quán triệt sâu sắc và thực hiện nhất quán “4 kiên định”.

Bốn nội dung kiên định - từ nền tảng tư tưởng, mục tiêu phát triển, đường lối đổi mới đến nguyên tắc tổ chức - không phải là những khái niệm tách rời, mà hợp thành một chỉnh thể thống nhất. Khi được cụ thể hóa bằng Quy định số 19 về công tác chính trị, tư tưởng, “4 kiên định” trở thành định hướng hành động, gắn trực tiếp với nhiệm vụ thực hiện các mục tiêu phát triển lớn mà Đại hội XIV đề ra.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp, yêu cầu phát triển của Việt Nam không chỉ là duy trì ổn định mà còn phải tăng tốc, thậm chí bứt phá. Điều đó đặt ra đòi hỏi phải có một nền tảng tư tưởng đủ vững, một định hướng đủ rõ và một cơ chế tổ chức đủ mạnh để bảo đảm triển khai hiệu quả.

Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Củng cố nền tảng tư tưởng, tạo thống nhất cho mục tiêu lớn

Theo GS.TS Khoa học Vũ Minh Giang, đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu “phát triển với tốc độ nhanh, cường độ mạnh” trong bối cảnh thế giới đầy biến động. Để đáp ứng yêu cầu đó, điều quan trọng trước hết là phải “củng cố nền tảng chính trị, tư tưởng một cách mạnh mẽ”.

Ở góc độ này, “4 kiên định” có ý nghĩa như một điểm tựa để toàn Đảng thống nhất về nhận thức. Ông nhấn mạnh, thông điệp này nhằm “khẳng định rõ ràng, đầy đủ và tăng cường nhận thức, qua đó tạo sự thống nhất để thực hiện thắng lợi các mục tiêu Đại hội XIV đề ra”.

Sự thống nhất ấy không chỉ mang tính hình thức, mà là điều kiện tiên quyết để tổ chức thực hiện. Khi các mục tiêu phát triển ngày càng lớn và phức tạp, nếu thiếu sự đồng thuận về tư tưởng và hành động, quá trình triển khai rất dễ rơi vào tình trạng phân tán, thiếu hiệu quả.

Một điểm đáng chú ý là nội hàm của “kiên định” được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với đổi mới, sáng tạo. Theo GS.TS Vũ Minh Giang, “kiên định không đồng nghĩa với giáo điều”. Nếu hiểu kiên định là giữ nguyên, không thay đổi thì dễ dẫn tới máy móc, cứng nhắc. Ngược lại, kiên định phải gắn với vận dụng sáng tạo, phù hợp với thực tiễn.

Quan điểm này cũng được ông Nguyễn Đức Hà - nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng (Ban Tổ chức Trung ương), làm rõ khi phân tích rằng cần giữ vững những nguyên lý cốt lõi - tức là “cái bản chất” - nhưng phương pháp thực hiện phải linh hoạt. Nói cách khác, mục tiêu không thay đổi, nhưng con đường và cách thức có thể đa dạng, miễn là phù hợp với điều kiện thực tế và đem lại hiệu quả.

Chính sự kết hợp giữa kiên định và sáng tạo tạo ra khả năng thích ứng - một yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Thế giới thay đổi nhanh, nếu chỉ kiên định mà không đổi mới sẽ tụt hậu; nhưng nếu đổi mới mà xa rời nguyên tắc sẽ mất phương hướng. “4 kiên định” vì thế không chỉ giữ vai trò định hướng, mà còn giúp cân bằng hai yêu cầu tưởng như đối lập này.

Ông Nguyễn Đức Hà - nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng (Ban Tổ chức Trung ương).

Định hướng chiến lược và động lực thực thi phát triển

Trong các nội dung của “4 kiên định”, việc kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội được xác định là xuyên suốt và có ý nghĩa chiến lược. Đây không phải là sự duy trì một mô hình cứng nhắc, mà là hướng tới một xã hội phát triển, nơi người dân được ấm no, hạnh phúc, đất nước phồn vinh, hùng cường. Ý nghĩa của sự kiên định này còn nằm ở chỗ nó tạo ra cơ sở để bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng phức tạp. Khi lợi ích các quốc gia đan xen và va chạm, một định hướng rõ ràng sẽ giúp giữ vững bản lĩnh và chủ động trong lựa chọn con đường phát triển.

Cùng với đó, kiên định đường lối đổi mới được xem là động lực trực tiếp của phát triển. Thực tiễn gần 40 năm qua cho thấy đổi mới đã đưa vị thế đất nước lên một tầm cao mới, không chỉ về tiềm lực mà cả về vị thế quốc gia. Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, không chần chừ, không chững lại.

Theo GS.TS Vũ Minh Giang, sẽ không có chỗ cho những quốc gia thiếu quyết đoán trong đổi mới. Do đó, kiên định đường lối đổi mới không chỉ là kế thừa thành quả, mà còn là yêu cầu mang tính nguyên tắc để tiếp tục phát triển. Một yếu tố quan trọng khác là kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Đây là nền tảng để bảo đảm kỷ luật, kỷ cương và nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền. Thực tiễn cho thấy, khi Đảng cầm quyền, nguy cơ tha hóa quyền lực luôn hiện hữu, do đó việc giữ vững các nguyên tắc tổ chức có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

GS.TS Khoa học Vũ Minh Giang (Ảnh: VNU)

Ông Nguyễn Đức Hà cũng nhấn mạnh, các nguyên tắc tổ chức - đặc biệt là nguyên tắc tập trung dân chủ - là cơ sở để bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động trong toàn Đảng. Nếu không giữ vững nguyên tắc, tổ chức sẽ khó duy trì sự đoàn kết, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực thi các mục tiêu phát triển.

Từ góc nhìn tổng thể, “4 kiên định” không chỉ dừng lại ở việc xác lập định hướng, mà còn tạo ra cơ chế để triển khai hiệu quả. Đây là sự kết hợp giữa tư tưởng, mục tiêu, phương thức và tổ chức - những yếu tố cốt lõi của quá trình phát triển.

Đối với các mục tiêu đến năm 2030, 2045, thách thức là rất lớn. Theo GS.TS Vũ Minh Giang, để đạt được, Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao, thậm chí ở mức hai con số, đồng thời vẫn phải bảo đảm tiến bộ xã hội, môi trường và phát triển bền vững. Điều đó đòi hỏi không chỉ nguồn lực mà còn cần sự lãnh đạo hiệu quả và định hướng đúng đắn.

Trong bối cảnh đó, “4 kiên định” chính là điều kiện tiên quyết. Giữ vững định hướng chính trị, gắn kiên định với sáng tạo, thúc đẩy đổi mới mạnh mẽ và củng cố tổ chức chặt chẽ - tất cả tạo nên sức mạnh tổng hợp để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.

Quan trọng hơn, như các chuyên gia nhấn mạnh, mỗi cán bộ, Đảng viên phải nhận thức sâu sắc trách nhiệm và sứ mệnh của mình, thấm nhuần khát vọng xây dựng đất nước hùng cường. Khi “4 kiên định” trở thành nhận thức chung và hành động thống nhất, nó sẽ không chỉ là khẩu hiệu, mà trở thành động lực nội sinh mạnh mẽ.

Có thể thấy, trong giai đoạn phát triển mới, “4 kiên định” vừa là “la bàn” định hướng, vừa là “điểm tựa” để hệ thống chính trị vận hành hiệu quả. Trên nền tảng đó, Việt Nam có cơ sở để không chỉ giữ vững ổn định, mà còn tạo ra những bước tiến mang tính đột phá trong hành trình phát triển những thập niên tới.

Theo Lê Hoàng/VOV.VN