Điểm nổi bật của Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ tiếp tục khẳng định kiều bào là một bộ phận không tách rời của dân tộc Việt Nam, mà còn xác định đây là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, đồng hành cùng tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.
Đó là nhận định của ông Trần Bá Phúc, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về những điểm mới của Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài (Nghị quyết 23).
Phóng viên: Thưa ông, Nghị quyết 23 được đánh giá là một bước phát triển mới trong tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, với nhiều chính sách mang tính đột phá được ban hành, tạo chuyển biến rõ nét và giúp đồng bào ở nước ngoài gắn bó lâu dài với quê hương, đất nước. Vậy ông đánh giá như thế nào về những điểm mới của Nghị quyết 23?
Ông Trần Bá Phúc: Theo tôi, Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành ngày 2/8/2026 về công tác người Việt Nam ở nước ngoài đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy và cách tiếp cận đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Điểm nổi bật của Nghị quyết 23 không chỉ tiếp tục khẳng định kiều bào là một bộ phận không tách rời của dân tộc Việt Nam, mà còn xác định đây là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng và đồng hành cùng tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Tôi đánh giá những điểm mới nổi bật của Nghị quyết 23 trên các phương diện như sau:
Thứ nhất, đổi mới tư duy từ vận động, tập hợp, chăm lo sang đồng hành, kiến tạo và phát huy nguồn lực kiều bào, và đây là điểm mới có ý nghĩa rất quan trọng. Nếu trước đây công tác về người Việt Nam ở nước ngoài tập trung nhiều vào việc vận động, tập hợp cộng đồng, chăm lo đời sống và củng cố tình cảm hướng về quê hương, thì Nghị quyết 23 đặt ra yêu cầu cao hơn là Nhà nước không chỉ chăm lo, hỗ trợ mà còn phải chủ động xây dựng cơ chế, chính sách để kiều bào có điều kiện tham gia sâu hơn, thực chất và hiệu quả hơn vào quá trình phát triển đất nước. Điều này có nghĩa là cần chuyển từ tư duy xem kiều bào chủ yếu là đối tượng vận động sang nhìn nhận kiều bào là chủ thể đồng hành, là đối tác, là nguồn lực chiến lược trong phát triển đất nước.
Thứ hai, nâng tầm vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, từ nguồn lực hỗ trợ trở thành nguồn lực chiến lược của đất nước. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện diện ở 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có nhiều chuyên gia, nhà khoa học, trí thức, doanh nhân và người lao động có trình độ chuyên môn cao. Đây là nguồn lực quý báu về tri thức, công nghệ, vốn, kinh nghiệm quản trị, mạng lưới hợp tác quốc tế và khả năng kết nối thị trường toàn cầu.
Điểm mới có tính chiến lược của Nghị quyết 23 là đặt việc phát huy các nguồn lực này trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, tạo thêm điều kiện để kiều bào tham gia vào những lĩnh vực có ý nghĩa then chốt như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, kinh tế xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
 |
| Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Đại sứ Việt Nam tại Australia Phạm Hùng Tâm và ông Trần Bá Phúc (ngoài cùng bên trái) cắt băng khai trương Nhà Việt Nam tại Australia vào tháng 8/2026. (Ảnh do nhân vật cung cấp) |
Thứ ba, nhấn mạnh tinh thần đại đoàn kết dân tộc, hòa hợp dân tộc và tôn trọng sự đa dạng trong cộng đồng. Một điểm mới đáng chú ý là Nghị quyết 23 nhấn mạnh việc phát huy những điểm tương đồng giữa người Việt Nam trong và ngoài nước, lấy ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khát vọng phát triển đất nước làm nền tảng gắn kết.
Nghị quyết 23 đề cao hòa hợp dân tộc, xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai, đồng thời thể hiện tinh thần cầu thị, lắng nghe những ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt không phương hại đến lợi ích quốc gia-dân tộc. Tôi đánh giá cách tiếp cận này có ý nghĩa thiết thực, bởi vì cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài rất đa dạng về hoàn cảnh lịch sử, môi trường sống, thế hệ, nhận thức và trải nghiệm. Cách tiếp cận ý nghĩa thiết thực này còn xây dựng được niềm tin và củng cố sự gắn bó lâu dài của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương.
Thứ tư, chuyển mạnh từ chủ trương chung sang yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách cụ thể và tạo môi trường thuận lợi để kiều bào đóng góp. Nghị quyết 23 đặt ra yêu cầu rà soát, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật liên quan người Việt Nam ở nước ngoài theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và tạo thuận lợi; đồng thời chú trọng cải cách thủ tục...
Phóng viên: Với hơn 370.000 người và hàng nghìn doanh nhân, cộng đồng người Việt Nam tại Australia là cầu nối quan trọng, nguồn lực to lớn, chiến lược cho sự phát triển của đất nước, hợp tác giữa hai nước Việt Nam và Australia. Vậy theo ông, làm thế nào để thu hút nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam tại Australia phục vụ công cuộc phát triển đất nước theo tinh thần của Nghị quyết 23?
Ông Trần Bá Phúc: Theo tôi, để thu hút và phát huy hiệu quả nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam tại Australia đóng góp cho sự phát triển đất nước, chúng ta cần chuyển từ tư duy vận động, kêu gọi chung sang xây dựng những cơ chế hợp tác cụ thể, thiết thực và lâu dài.
Cộng đồng người Việt Nam tại Australia không chỉ có tiềm lực kinh tế, mà còn sở hữu nguồn tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị quốc tế, mạng lưới kinh doanh và sự am hiểu sâu sắc cả hai thị trường Việt Nam và Australia. Đây là những nguồn lực rất có giá trị nếu được kết nối và sử dụng hiệu quả. Tôi cho rằng cần tập trung vào những giải pháp trọng tâm như sau:
Thứ nhất, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định và thuận lợi, vì đây là điều kiện tiên quyết để thu hút các doanh nhân, nhà đầu tư và chuyên gia người Việt ở nước ngoài hướng về quê hương. Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, nâng cao tính minh bạch và môi trường kinh doanh.
Thứ hai, phát huy vai trò cầu nối thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Australia của cộng đồng doanh nhân người Việt tại Australia. Cộng đồng doanh nhân người Việt tại Australia có lợi thế về ngôn ngữ, văn hóa bản xứ, quan hệ đối tác và sự am hiểu luật pháp cũng như tập quán kinh doanh của hai nước. Vì vậy, cần phát huy vai trò của cộng đồng doanh nhân người Việt Nam tại Australia trong việc kết nối doanh nghiệp hai bên, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.
Thứ ba, thu hút trí thức, công nghệ và kinh nghiệm quản trị của đội ngũ chuyên gia, trí thức và doanh nhân kiều bào. Nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ nằm ở vốn, đầu tư mà còn ở chất xám, kinh nghiệm đổi mới sáng tạo và khả năng tiếp cận những thành tựu tiên tiến của thế giới. Việt Nam cần có cơ chế để các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nhân người Việt tại Australia tham gia tư vấn chính sách, đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và phát triển các dự án trên những lĩnh vực như giáo dục, y tế, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).
Thứ tư, xây dựng cơ chế hợp tác thực chất, lấy hiệu quả và lợi ích hài hòa làm nền tảng. Muốn thu hút nguồn lực bền vững, Nhà nước phải để kiều bào nhìn thấy cơ hội hợp tác rõ ràng, quyền lợi chính đáng được bảo đảm và giá trị đóng góp của kiều bào. Tạo cơ chế kết nối nhà đầu tư kiều bào với các dự án phát triển của địa phương.
Thứ năm, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, tăng cường gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và phát huy vai trò của thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài. Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 23 là phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khuyến khích người Việt Nam ở nước ngoài hướng về quê hương, đầu tư phát triển đất nước và đóng góp trí tuệ cho Tổ quốc.
Vì vậy, công tác kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cần dựa trên tinh thần tôn trọng, lắng nghe, cởi mở, hòa hợp, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai. Theo tôi, mỗi người Việt Nam ở Australia, dù có điều kiện kinh tế khác nhau hay đang làm việc trong bất cứ lĩnh vực nào, đều có thể đóng góp cho quê hương bằng những cách phù hợp với khả năng và điều kiện của mình.
 |
| Ông Trần Bá Phúc (bên phải) là một trong những kiều bào tiêu biểu tham dự sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khánh thành Nhà Việt Nam và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Australia và Solomon nhân dịp sang thăm cấp Nhà nước tới Australia vào tháng 8/2026. (Ảnh do nhân vật cung cấp) |
Phóng viên: Với cương vị là Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia, ông có thể chia sẻ một số thông tin về hoạt động cũng như những đóng góp của Hội vào việc thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế-thương mại và đầu tư nói riêng cũng như trong việc thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương Việt Nam-Australia nói chung?
Ông Trần Bá Phúc: Tôi cho rằng, việc Việt Nam và Australia nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 3/2024 đã mở ra một giai đoạn phát triển mới, với nhiều cơ hội hợp tác sâu rộng hơn trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, giáo dục, năng lượng và chuyển đổi xanh.
Trong bối cảnh đó, Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia (VBAA) mong muốn phát huy tốt hơn nữa vai trò cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước, góp phần đưa các cam kết hợp tác song phương đi vào thực tiễn.
Về thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia hướng đến việc kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác Australia, hỗ trợ doanh nghiệp hai bên tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường, trao đổi thông tin và tìm kiếm cơ hội hợp tác kinh doanh.
Tôi nhận thấy Việt Nam và Australia có nhiều lợi thế bổ trợ cho nhau. Việt Nam có thị trường năng động, năng lực sản xuất ngày càng phát triển và mạng lưới hội nhập kinh tế quốc tế rộng lớn. Trong khi Australia có thế mạnh về công nghệ, giáo dục, nông nghiệp, tài nguyên, dịch vụ chuyên môn, nguồn vốn và kinh nghiệm quản trị. Trên cơ sở đó, các lĩnh vực như nông nghiệp và chế biến thực phẩm, thương mại hàng hóa, logistics, giáo dục, công nghệ, năng lượng tái tạo và các dịch vụ chuyên môn có nhiều tiềm năng để doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác.
Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia mong muốn hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đối tác hợp tác phù hợp, giảm bớt những khó khăn ban đầu khi thâm nhập thị trường.
Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia chú trọng phát huy vai trò của cộng đồng doanh nghiệp người Việt tại Australia. Đây là lực lượng có sự am hiểu về cả hai thị trường, có khả năng kết nối ngôn ngữ, văn hóa, tập quán kinh doanh và mạng lưới quan hệ tại hai quốc gia.
Nhiều doanh nhân người Việt tại Australia đã tích lũy kinh nghiệm, kiến thức chuyên môn và uy tín trong các lĩnh vực kinh doanh khác nhau tại Australia. Nếu được kết nối và phát huy hiệu quả nguồn lực này, có thể đóng góp thiết thực vào việc đưa hàng hóa, dịch vụ và thương hiệu Việt Nam tiếp cận thị trường Australia, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Australia tìm hiểu và đầu tư vào Việt Nam.
Về đóng góp đối với quan hệ song phương Việt Nam-Australia, tôi cho rằng vai trò của Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia không chỉ giới hạn trong lĩnh vực kinh tế. Qua các hoạt động giao lưu doanh nghiệp, kết nối cộng đồng, hợp tác với các cơ quan đại diện ngoại giao, kinh tế, thương mại và các hiệp hội ngành nghề của cả hai bên, Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia đã góp phần tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và gắn kết giữa nhân dân hai nước.
Trong thời gian tới, Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia tiếp tục nâng cao năng lực kết nối và mở rộng hợp tác theo hướng thiết thực, chuyên nghiệp và bền vững. Mục tiêu xuyên suốt của Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia là trở thành một cầu nối tin cậy, năng động và hiệu quả giữa cộng đồng doanh nghiệp trong nước với Australia.
Phóng viên: Việc phát huy các nguồn lực chiến lược của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học và hệ sinh thái khởi nghiệp là một trong những nội dung cốt lõi của Nghị quyết 23. Vậy xin ông cho biết, Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia sẽ làm gì để vận động cộng đồng doanh nhân tích cực tham gia hiệu quả vào nhiệm vụ trên?
Ông Trần Bá Phúc: Theo tôi Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia xác định vai trò của mình không chỉ kết nối cộng đồng doanh nhân mà còn là cầu nối chiến lược giữa tri thức công nghệ, nguồn vốn và mạng lưới kinh doanh tại Australia với nhu cầu phát triển của Việt Nam.
Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, khơi dậy lòng yêu nước và khát vọng cống hiến của cộng đồng doanh nhân Việt Nam tại Australia đối với quê hương. Hội sẽ chủ động phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước liên quan cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài về phát triển đất nước, giúp doanh nhân người Việt tại Australia hiểu rõ những lĩnh vực Việt Nam đang ưu tiên phát triển để doanh nhân kiều bào xác định những thế mạnh nguồn lực và khả năng đóng góp thiết thực của mình.
Cùng với đó, Hội cũng sẽ tăng cường kết nối các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân người Việt tại Australia với Việt Nam, trên các lĩnh vực chiến lược như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn và công nghệ sinh học thông qua các Diễn đàn doanh nghiệp, hội thảo chuyên đề và các chương trình kết nối đầu tư và hợp tác nghiên cứu.
Đồng thời, Hội Doanh nhân Việt Nam tại Australia vận động khuyến khích cộng đồng doanh nhân kiều bào tham gia đầu tư chuyển giao công nghệ và phát triển các dự án cụ thể tại Việt Nam. Theo đó, Hội sẽ chú trọng thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Australia.
Hội cũng sẽ phát huy vai trò tập hợp sức mạnh cộng đồng, xây dựng mạng lưới doanh nhân và chuyên gia người Việt tại Australia theo hướng chuyên nghiệp, có trọng tâm để hoạt động, đóng góp thực chất hơn. Cộng đồng người Việt Nam tại Australia có nhiều lợi thế về tri thức công nghệ, kinh nghiệm quản trị quốc tế, khả năng tiếp cận thị trường và mạng lưới toàn cầu.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!
Theo Khánh Lan/nhandan.vn
