Tỉnh đang bước nhanh vào giai đoạn già hóa dân số, với nhóm người từ 60 tuổi trở lên chiếm gần 23% tổng dân số, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe người cao tuổi (NCT) ngày càng lớn. Từ đưa bác sĩ đến tận nhà, lập hồ sơ quản lý sức khỏe, phát hiện sớm bệnh mạn tính đến tạo không gian để người già vận động, giao lưu, tiếp tục cống hiến... chăm sóc tuổi già đang dần trở thành câu chuyện của cả gia đình và cộng đồng.
Kỳ 1: Khi bác sĩ đến tận nhà khám cho người cao tuổi
 |
| Khám sức khỏe cho người cao tuổi tại xã Tân Quới. |
Không chờ NCT đến bệnh viện khi bệnh đã nặng, ngành y tế tỉnh đang đưa khám, sàng lọc và quản lý sức khỏe về tận cơ sở, thậm chí đến từng nhà. Cách làm này đang cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW: Chuyển từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe liên tục; từng bước hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội, hướng tới mục tiêu nâng chất lượng sống cho người dân.
Đưa bác sĩ đến tận nhà
Tại xã Tân Quới, những NCT sức khỏe yếu, khó đi lại được tổ y tế lưu động đến từng nơi để thăm khám ngay tại nhà. Bà Lưu Thị Tám (81 tuổi, ấp Thành Quới), mang nhiều bệnh nền, được bác sĩ đo huyết áp, lấy mẫu máu ngay tại giường. Với bà, việc được khám tại nhà giúp giảm khó khăn trong đi lại, nhưng quan trọng hơn là những vấn đề sức khỏe được phát hiện, hướng dẫn điều trị.
Cùng với những chuyến khám lưu động, trạm y tế cơ sở trở thành nơi đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân hơn. Tại xã Song Phú, bà Châu Ngọc Thu (68 tuổi, ấp Phú Trường), là NCT hoàn cảnh khó khăn, cho biết trước đây bà thường chỉ đi khám khi trong người xuất hiện triệu chứng. Nay được khám sức khỏe ngay gần nhà, bà được kiểm tra, tầm soát lao và tư vấn cách phòng ngừa bệnh.
Đây chính là câu trả lời thực tế của y tế tỉnh trong việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW: Chuyển hẳn từ tư duy “chữa bệnh” bị động sang “chủ động phòng bệnh”, quản lý sức khỏe liên tục từ sớm, chủ động đưa dịch vụ chăm sóc về gần dân hơn.
Tỉnh đang bước nhanh vào giai đoạn già hóa dân số. Người từ 60 tuổi trở lên chiếm gần 23% dân số, vượt ngưỡng 20%- mức được xem là dân số già. Trong khi đó, một bộ phận người trẻ rời quê đi làm, gia đình ngày càng ít người, khiến việc chăm sóc cha mẹ, ông bà cao tuổi cũng đặt ra nhiều thách thức.
Tuổi thọ tăng nhưng chất lượng sống của những năm cuối đời đang là dấu hỏi lớn. Hiện tại, dù hơn 90% NCT có BHYT và hơn 490 ngàn người (đạt trên 65%) được lập hồ sơ quản lý sức khỏe, nhưng kết quả sàng lọc cho thấy trung bình 1 NCT tại tỉnh đang phải sống chung với hơn 4 căn bệnh mạn tính. Tăng huyết áp chiếm 42%, kế đến là đái tháo đường và thoái hóa khớp…
BS.CK2 Võ Thị Quế Chi- Trưởng Khoa Lão BVĐK Trà Vinh, cho biết điểm khác biệt trong chăm sóc NCT là bác sĩ không thể chỉ nhìn vào một căn bệnh mà đòi hỏi một tư duy y học lão khoa toàn diện; phải đánh giá tổng thể hệ thống từ tim mạch, hô hấp, chức năng thận đến nguy cơ té ngã, dinh dưỡng và tương tác thuốc…
Quản lý sức khỏe từ sớm
Hiện, tỉnh đã tập trung đầu tư đồng bộ mạng lưới nội viện với 4 khoa lão chuyên biệt tại các BVĐK, tổng quy mô lên đến 540 giường. Năng lực làm chủ kỹ thuật chuyên sâu về tim mạch, thần kinh, ung thư, chấn thương chỉnh hình của đội ngũ y bác sĩ ngày càng được khẳng định qua nhiều ca đại phẫu thành công ở bệnh nhân siêu cao tuổi.
Đơn cử, BVĐK Vĩnh Long phối hợp phẫu thuật kết hợp xương đùi thành công cho cụ bà A.T.M. (103 tuổi) do tai nạn sinh hoạt, giúp cụ hồi phục khả năng đi lại; phẫu thuật nội soi cấp cứu túi mật thành công cho cụ ông T.V.H. (101 tuổi);... Những thành công này minh chứng rằng tuổi tác không còn là rào cản trong điều trị y khoa hiện đại.
Nghị quyết 72-NQ/TW đặt ra mục tiêu chiến lược đến năm 2030: Tuổi thọ trung bình người dân đạt 75,5 tuổi, trong đó số năm sống khỏe mạnh tối thiểu đạt 68 năm.
Từ năm 2026, tỉnh phấn đấu 100% người dân được tầm soát miễn phí ít nhất một lần mỗi năm và số hóa sổ sức khỏe điện tử cá nhân theo vòng đời. TS.BS Hồ Thị Thu Hằng- Giám đốc Sở Y tế, nhận định: “Công tác dự phòng là nền tảng cốt lõi. Mỗi người dân cần chủ động kiểm soát chỉ số cơ bản, duy trì lối sống lành mạnh, hạn chế chất kích thích và chủ động tiêm chủng ngừa bệnh”.
Theo TS.BS Hồ Thị Thu Hằng, tầm nhìn chiến lược đến năm 2035, tỉnh định hướng phấn đấu trở thành trung tâm y tế lão khoa chuyên sâu của vùng ĐBSCL. Để đạt mục tiêu này, cùng với mạng lưới chăm sóc y tế, tỉnh đang quan tâm phát triển mô hình chăm sóc lâu dài, trung tâm chăm sóc ban ngày, CLB liên thế hệ tự giúp nhau... để NCT được chăm sóc khi đau bệnh, có môi trường sinh hoạt, giao tiếp và hỗ trợ thường xuyên. Như vậy, chăm sóc NCT đang hướng tới mục tiêu không chờ bệnh xuất hiện mới chữa, không chờ người già yếu mới chăm sóc, mà theo dõi sức khỏe từ sớm, phát hiện nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính, điều trị kịp thời và phục hồi khả năng vận động, tự chủ.
Bài, ảnh: THÚY QUYÊN
