Cảnh báo tình trạng gia tăng người cao tuổi bị viêm phổi mùa lạnh

Theo các bác sĩ, thời tiết những ngày gần đây với đặc điểm sáng se lạnh, trưa nắng nóng đã khiến số người cao tuổi (NCT) nhập viện do viêm phổi và các bệnh lý đường hô hấp gia tăng. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện và tử vong ở NCT nếu không được phát hiện sớm, điều trị kịp thời.

Bệnh nhân cao tuổi bị viêm phổi nặng phải thở máy tại Khoa Hồi sức Cấp cứu và Chống độc BVĐK Trà Vinh.

Gia tăng bệnh nhân hô hấp

Ghi nhận tại BVĐK Trà Vinh, số lượng NCT đến khám và điều trị các bệnh lý đường hô hấp tăng, chủ yếu là bệnh nhân viêm phổi, viêm phế quản, COPD và hen phế quản.

Theo BS.CK2 La Quốc Trung – Trưởng khoa Cấp cứu BVĐK Trà Vinh, thời tiết chuyển lạnh khiến số bệnh nhân nhập viện tăng khoảng 30-40%, đa số là NCT. “Người cao tuổi có hệ miễn dịch suy giảm, các cơ quan đã lão hóa nên rất nhạy cảm với sự thay đổi của thời tiết. Chỉ cần nhiễm lạnh nhẹ cũng có thể khiến bệnh trở nặng. Mùa lạnh là ‘kẻ thù’ của sức khỏe người già, đặc biệt là viêm phổi – nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện và tử vong ở nhóm tuổi này”- BS La Quốc Trung cảnh báo.

Bên cạnh viêm phổi, NCT còn dễ gặp các biến chứng tim mạch, đột quỵ, bệnh xương khớp, thậm chí tai nạn do ngã trượt hoặc hạ thân nhiệt khi thời tiết lạnh.

Nhập viện tại Khoa Lão học BVĐK Trà Vinh trong tình trạng ho nhiều, khó thở, ông Lê Văn Trung (69 tuổi, xã Ngũ Lạc) cho biết ban đầu chỉ tự mua thuốc uống do nghĩ bệnh nhẹ. “Đến khi mệt nhiều, khó thở, con tôi mới đưa đi khám thì bác sĩ nói bị viêm phổi, phải nhập viện điều trị”, ông Trung chia sẻ.

Tương tự, bà Thạch Thị Bông (73 tuổi, xã Cầu Kè) bị ho kéo dài gần một tháng nhưng chủ quan không đi khám. Khi sức khỏe suy giảm, không ăn uống được, bà mới đến bệnh viện và được chẩn đoán viêm phổi trên nền bệnh tim, buộc phải nhập viện điều trị.

Chủ động phòng bệnh viêm phổi ở người cao tuổi

Theo BS La Quốc Trung, viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp do nhiều tác nhân như vi khuẩn, phế cầu, virus, nấm hoặc do ảnh hưởng của sự thay đổi thời tiết gây ra. Riêng ở NCT, bệnh không chỉ diễn tiến nhanh mà còn khó kiểm soát do hệ miễn dịch suy giảm, thường đi kèm nhiều bệnh nền mạn tính.

Viêm phổi ở người già rất dễ bị bỏ sót vì triệu chứng không điển hình. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ khoảng 38°C, thậm chí không sốt; chỉ ho khan hoặc ho có đờm, đờm đổi màu, cảm giác mệt mỏi, khó thở nhẹ. Những dấu hiệu này dễ bị nhầm với cảm lạnh thông thường. Ngoài ra, việc điều trị viêm phổi ở NCT thường khó khăn và kéo dài hơn nhiều so với người trẻ do bệnh nền phức tạp, phải dùng nhiều loại thuốc, dễ xảy ra tương tác hoặc tác dụng phụ. Chức năng gan, thận suy giảm khiến việc lựa chọn kháng sinh và liều dùng bị hạn chế. Đáp ứng miễn dịch yếu khiến bệnh dễ tái phát và tiến triển nặng, trong khi các biến chứng như suy hô hấp, tràn dịch màng phổi, nhiễm trùng huyết có thể xảy ra nhanh chóng.

Do đó, trong thời tiết chuyển lạnh, BS La Quốc Trung khuyến cáo NCT luôn giữ ấm cơ thể, hạn chế đến những nơi đông người, duy trì việc đeo khẩu trang và rửa tay thường xuyên để tránh lây nhiễm virus, vi khuẩn. Bên cạnh đó, cần có chế độ dinh dưỡng đầy đủ, uống đủ nước để tăng cường sức đề kháng; tránh khói thuốc lá. Ngoài ra, việc tiêm vaccine cúm, phế cầu phòng bệnh hô hấp cũng giữ vai trò quan trọng, giúp giảm đáng kể nguy cơ nhập viện và giảm mức độ nặng khi nhiễm trùng đường hô hấp.

Bác sĩ Khoa Lão học đang khám cho bệnh nhân mắc COPD.

“Chỉ cần phát hiện và điều trị kịp thời, hầu hết các trường hợp viêm phổi đều có thể hồi phục tốt. Nhưng nếu chủ quan, để bệnh tiến triển nặng, việc điều trị sẽ rất khó khăn, tốn kém và có thể nguy hiểm đến tính mạng. Khi có các dấu hiệu như khó thở, ho kéo dài, sốt, mệt mỏi… cần đến cơ sở y tế sớm. Tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh hoặc cho ông bà, cha mẹ sử dụng đơn thuốc cũ nhiều lần khi có triệu chứng ho, sốt. Như thế sẽ làm tăng sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn. Vì ở NCT, bệnh có thể tiến triển nhanh và nguy hiểm hơn, làm giảm cơ hội điều trị”, Trưởng khoa Cấp cứu BVĐK Trà Vinh La Quốc Trung lưu ý.

Bài, ảnh: SÔNG TRĂNG