Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tăng cường giảng dạy ngôn ngữ các nước láng giềng trong hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đáp ứng yêu cầu giao lưu, hợp tác góp phần vun đắp tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam với các quốc gia trong khu vực.
Để chủ trương đi vào thực tiễn, một trong những yêu cầu đặt ra là phải xây dựng được đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, bảo đảm chất lượng, có năng lực giảng dạy tiếng Lào, tiếng Khmer tại các cơ sở giáo dục phổ thông.
 |
| TS Đặng Văn Huấn - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại hội thảo. |
Từ yêu cầu thực tiễn đến nhu cầu đội ngũ giáo viên
Việc đưa tiếng Lào, tiếng Khmer vào giảng dạy trong hệ thống giáo dục quốc dân ở Việt Nam đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực. Đây không đơn thuần là câu chuyện mở thêm môn học hay chương trình ngoại ngữ, mà còn liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị đội ngũ giáo viên, xây dựng chương trình đào tạo và bảo đảm các điều kiện tổ chức giảng dạy lâu dài.
Phát biểu tại Hội thảo khoa học “Giải pháp triển khai đào tạo giáo viên dạy tiếng Lào, tiếng Khmer trong các cơ sở giáo dục ĐH Việt Nam” vừa được tổ chức tại ĐH Trà Vinh, TS Đặng Văn Huấn - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh: Việc thúc đẩy dạy và học ngôn ngữ các nước láng giềng theo tinh thần Nghị quyết 281/NQ-CP, ngày 15/9/2025 của Chính phủ về Ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào đạo đã đặt ra yêu cầu rất lớn về phát triển đội ngũ giáo viên dạy tiếng Lào, tiếng Khmer.
Theo TS Đặng Văn Huấn, phát triển đội ngũ này không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu giảng dạy tại các cơ sở giáo dục mà còn góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị ngôn ngữ, văn hóa, tăng cường giao lưu và hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam với các nước láng giềng, trong đó có Lào và Campuchia là 2 quốc gia có mối quan hệ hữu nghị đặc biệt, gắn bó mật thiết với Việt Nam.
Thực tế cho thấy, nhu cầu học tập ngôn ngữ các nước láng giềng ngày càng gắn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, giao lưu văn hóa, hợp tác giáo dục và quan hệ quốc tế. Tuy nhiên, để tổ chức dạy học hiệu quả, điều kiện tiên quyết là phải có giáo viên được đào tạo bài bản, đáp ứng yêu cầu chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm.
Từ góc độ quản lý giáo dục, TS Đặng Văn Huấn cho rằng, cần làm rõ nhu cầu đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên từ thực tiễn các địa phương. Trong đó, các sở giáo dục và đào tạo cần cung cấp thông tin cụ thể về nhu cầu giảng dạy tại trường phổ thông, yêu cầu về số lượng giáo viên và nhu cầu bồi dưỡng đối với đội ngũ đang tham gia giảng dạy. Đây là cơ sở quan trọng để ngành giáo dục xác định quy mô, định hướng đào tạo phù hợp.
Gắn kết cung - cầu, tháo gỡ khó khăn trong đào tạo
Một trong những vấn đề được đặt ra hiện nay là năng lực đào tạo giáo viên tiếng Lào, tiếng Khmer của các trường ĐH. Theo TS Đặng Văn Huấn, các cơ sở đào tạo cần chia sẻ, đánh giá thực tiễn về đội ngũ giảng viên, chương trình đào tạo, cơ sở vật chất cũng như kinh nghiệm hợp tác với các trường ĐH của Lào và Campuchia trong đào tạo giáo viên phổ thông.
Các trường ĐH không chỉ quan tâm đến việc mở ngành hay xây dựng chương trình mới mà còn phải chuẩn bị đồng bộ điều kiện bảo đảm chất lượng. Đội ngũ giảng viên có chuyên môn về ngôn ngữ, am hiểu văn hóa và có năng lực sư phạm là yếu tố quan trọng. Cùng với đó là chương trình đào tạo phù hợp, tài liệu giảng dạy, môi trường thực hành ngôn ngữ và cơ hội giao lưu, học tập tại cơ sở giáo dục của 2 nước Lào và Campuchia.
Từ yêu cầu thực tiễn, vấn đề chính sách cũng được đặt ra như một nội dung cần quan tâm. Những khó khăn trong việc đáp ứng điều kiện mở ngành, tổ chức đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên và bảo đảm cơ sở vật chất cần được tổng hợp, phân tích để có giải pháp tháo gỡ phù hợp. Đồng thời, cần xem xét cơ chế hỗ trợ nhằm khuyến khích những trường ĐH có năng lực, có định hướng và tâm huyết tham gia đào tạo.
Chia sẻ về kết quả đào tạo, bồi dưỡng và gắn kết với nhu cầu xã hội, TS Ngô Sô Phe - Hiệu trưởng Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn, ĐH Trà Vinh cho biết: Hoạt động đào tạo và bồi dưỡng tiếng Khmer tại ĐH Trà Vinh được triển khai theo nhiều chương trình, đáp ứng các mục tiêu phát triển nguồn nhân lực ngôn ngữ và bồi dưỡng năng lực sử dụng tiếng Khmer.
Các chương trình Ngôn ngữ Khmer, Sư phạm Ngữ văn (chuyên ngành Sư phạm Ngữ văn Khmer Nam Bộ) và Sư phạm tiếng Khmer đã có những đóng góp khác nhau trong phát triển nguồn nhân lực ngôn ngữ và giáo viên có chất lượng không chỉ trong vùng mà còn ở các vùng và quốc gia lân cận. Vấn đề cốt lõi hiện nay là tăng cường sự liên kết giữa nhu cầu dạy học tiếng Khmer tại địa phương với kế hoạch tuyển sinh, đặt hàng đào tạo cùng chính sách hỗ trợ người học và người dạy.
Bài, ảnh: LÂM THY
