Hơn 2 tháng hè, những lớp học chữ Khmer trong các ngôi chùa Phật giáo Nam tông Khmer ở tỉnh lại rộn ràng tiếng đọc bài. Dạy đọc, dạy viết, các lớp học còn gieo vào tâm hồn trẻ thơ tình yêu tiếng nói, chữ viết và những giá trị văn hóa của dân tộc mình.
 |
| Học sinh tham gia lớp học chữ Khmer tại chùa Chà, xã Trà Cú. Ảnh: THẠCH HOÀNG |
Những ngày cuối hè, sân chùa Chà, xã Trà Cú, vẫn giữ nhịp sinh hoạt quen thuộc. Những trang vở chữ Khmer được học sinh nâng niu sau mỗi buổi học. Với nhiều em nhỏ trong phum sóc, đây là lớp học hè và cũng là nơi tìm về với tiếng nói, chữ viết và những phong tục đã gắn bó với cộng đồng Khmer qua nhiều thế hệ.
Tại chùa Chà, mùa hè năm nay có 320 học sinh từ lớp 1-5 theo học tại 11 lớp. Trong đó, lớp 1 có 3 lớp, lớp 2 có 4 lớp, lớp 3 có 2 lớp, lớp 4 có 1 lớp và lớp 5 có 1 lớp. Dự kiến vào ngày 28/8/2026, chùa tổ chức lễ công bố kết quả và trao thưởng cho các em có thành tích trong khóa học. Con số 320 học sinh phần nào cho thấy sức sống của việc dạy và học chữ Khmer tại chùa. Sau hơn 2 tháng miệt mài bên trang vở, các em được củng cố khả năng đọc, viết và có thêm cơ hội hiểu về cội nguồn văn hóa của dân tộc mình.
Em Kim Ngọc Phú, ở ấp Sóc Chà, xã Trà Cú năm nay học lớp 3, là một trong những học sinh tham gia lớp học tại chùa. Điều em nhận được sau những buổi học là kiến thức về chữ Khmer. Ngoài học chữ, Phú còn được giáo viên hướng dẫn cách lễ phép, tìm hiểu phong tục, tập quán của dân tộc.
Điều đáng quý ở những lớp học này là việc dạy chữ được đặt trong không gian văn hóa đặc thù của chùa. Các vị sư sãi, À-char, giáo viên truyền đạt kiến thức và lồng ghép giáo dục đạo đức, lòng hiếu thảo, cách ứng xử, bổn phận của người con, người học trò.
Từ đó, mỗi giờ học chữ Khmer trở thành một giờ học về văn hóa. Trẻ em được tiếp cận chữ viết truyền thống ngay trong môi trường gần gũi với đời sống cộng đồng. Đây là cách thiết thực để các em hiểu rằng giữ gìn tiếng nói, chữ viết bắt đầu từ chính việc đọc được một trang sách, viết đúng một câu chữ Khmer.
Phía sau mỗi lớp học có sự đồng hành của gia đình và cộng đồng. Phụ huynh đưa đón, nhắc nhở con em đi học đều đặn; chính quyền địa phương tạo điều kiện, hỗ trợ công tác quản lý, an ninh trật tự và động viên lớp học. Những phần quà, tập vở, dụng cụ học tập hay học bổng dành cho học sinh có thành tích tốt cũng trở thành nguồn động viên để các em tiếp tục cố gắng.
Đặc biệt, những người trực tiếp đứng lớp là các vị sư sãi và những bật cao niên tình nguyện. Họ dành thời gian trong mùa hè để “gieo chữ”, góp phần duy trì việc học chữ Khmer trong cộng đồng. Những buổi tổng kết là dịp đánh giá kết quả học tập và tri ân những người âm thầm góp sức cho hành trình giữ chữ.
Để việc dạy chữ Khmer ngày càng hiệu quả, các vị sư và những người có uy tín tại vùng đồng bào Khmer thường xuyên vận động gia đình đưa trẻ đến chùa học vào mỗi dịp hè; đồng thời các vị sư tại chùa chú trọng nâng cao chất lượng giảng dạy và cơ sở vật chất lớp học.
Khi nhà chùa, gia đình, nhà trường và chính quyền cùng chung tay, mỗi lớp học chữ Khmer giúp trẻ biết đọc, biết viết và góp phần trao truyền bản sắc văn hóa cho thế hệ mai sau.
THẠCH HOÀNG
