Xu hướng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng mới, tinh thần khởi nghiệp đang lan tỏa trong sinh viên (SV). Tuy nhiên, để những ý tưởng trẻ có thể đi xa, cùng với nhiệt huyết là một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ từ nhà trường, cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
 |
| Dự án GreenAgri của sinh viên Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long. |
Khởi nghiệp không còn... xa vời
Nếu trước đây phần lớn SV học tập với mục tiêu tìm được việc làm ổn định sau tốt nghiệp, thì hiện nay nhiều bạn trẻ đã chủ động tiếp cận tư duy “tạo việc làm”, mạnh dạn xây dựng ý tưởng kinh doanh gắn với công nghệ, chuyển đổi số và nhu cầu thực tiễn của xã hội.
Theo ông Nguyễn Văn Giới- Phó Giám đốc Sở KH-CN, khởi nghiệp sáng tạo không nhất thiết bắt đầu bằng nguồn vốn lớn mà quan trọng nhất là ý tưởng khác biệt, khả năng ứng dụng thực tế và tiềm năng phát triển trong tương lai. Xu hướng trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ giáo dục hay chuyển đổi xanh phát triển mạnh, SV đang có nhiều cơ hội tham gia vào các lĩnh vực mới.
Nhiều ý tưởng khởi nghiệp xuất phát từ lợi thế địa phương như sản phẩm OCOP, nông nghiệp sạch, du lịch sinh thái hay kinh doanh trên nền tảng số. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hành trình khởi nghiệp của SV vẫn còn nhiều rào cản. Phần lớn các bạn thiếu kinh nghiệm xây dựng dự án, hạn chế kỹ năng quản trị, thiếu vốn và chưa có điều kiện tiếp cận thị trường. Một bộ phận SV còn tâm lý e ngại, chưa đủ tự tin để hiện thực hóa ý tưởng của mình.
Trong khi đó, đại diện Sở GD-ĐT cho rằng mục tiêu lớn nhất là xây dựng văn hóa khởi nghiệp trong thế hệ trẻ, lấy người học làm trung tâm của đổi mới sáng tạo. Với SV, đó là quá trình tạo ra giá trị mới từ tri thức, công nghệ và khả năng sáng tạo. Tinh thần khởi nghiệp được thể hiện ở tư duy dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và biết thích nghi trước biến động của xã hội.
Tại tỉnh, nhiều trường ĐH, CĐ đã từng bước hình thành mô hình hỗ trợ SV khởi nghiệp như vườn ươm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ SV và quan hệ doanh nghiệp, CLB nghiên cứu khoa học và khởi nghiệp.
PGS.TS Vũ Bá Dũng- Giám đốc Trung tâm Mô hình- Mô phỏng, Trường ĐH Cửu Long cho biết: Nhà trường đã đưa môn quản trị khởi nghiệp vào chương trình đào tạo ở một số ngành học; đồng thời thường xuyên phối hợp với doanh nghiệp tổ chức tập huấn kỹ năng mềm, hội thảo và hoạt động nghiên cứu ứng dụng.
Nhiều sản phẩm nghiên cứu của SV đã đạt giải tại các cuộc thi sáng tạo kỹ thuật và nghiên cứu khoa học như máy ép đĩa mo cau, máy tách sợi thân chuối, xe điện sử dụng năng lượng mặt trời hay mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ. Kết quả này cho thấy khi được tạo điều kiện tiếp cận thực tiễn, SV hoàn toàn có khả năng chuyển hóa ý tưởng thành sản phẩm phục vụ đời sống.
Cần sự hỗ trợ, tiếp sức
Để khơi dậy tiềm năng sáng tạo của thanh niên, SV tham gia “Chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2022-2030”, theo anh Phan Thanh Trẻ- Phó Bí thư Tỉnh Đoàn cho biết giai đoạn 2022-2025, toàn tỉnh đã thực hiện hơn 1,7 ngàn tin, bài tuyên truyền về hoạt động hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp; tổ chức nhiều cuộc thi ý tưởng sáng tạo và dự án khởi nghiệp, thu hút hàng trăm đoàn viên, thanh niên tham gia. Điều đáng ghi nhận là nhiều dự án của thanh niên hướng tới mục tiêu kinh tế, gắn với bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh và giải quyết vấn đề xã hội tại địa phương.
Từ góc nhìn sinh viên, em Nguyễn Thị Thanh Cúc- SV ngành Hộ sinh, Trường CĐ Y tế Trà Vinh cho rằng: Chương trình đối thoại và hỗ trợ khởi nghiệp giúp SV có thêm động lực để phát triển ý tưởng sáng tạo trong tương lai. Việc được trực tiếp trao đổi với chuyên gia đã giúp em hiểu rõ hơn về chính sách hỗ trợ khởi nghiệp, đồng thời có thêm kiến thức để tham gia các cuộc thi sáng tạo và phát triển ý tưởng thành dự án thực tế.
Thực tế cho thấy, SV cần nguồn vốn hỗ trợ và cả môi trường thực hành, cơ hội tiếp cận chuyên gia, doanh nghiệp và chương trình ươm tạo. Khi được lắng nghe, định hướng và trao cơ hội thử sức, nhiều bạn trẻ đã mạnh dạn hơn trong việc nuôi dưỡng ý tưởng sáng tạo. Khởi nghiệp sáng tạo đang trở thành một kỹ năng, một tư duy phát triển cần được hình thành từ sớm trong môi trường giáo dục. Để những ý tưởng của SV không dừng lại ở các cuộc thi hay bảng kế hoạch trên giấy, rất cần sự đồng hành lâu dài của nhà trường, chính quyền, doanh nghiệp và toàn xã hội.
Bài, ảnh: CAO HUYỀN
