Từ những chuyển biến trong tư duy quản lý, cách ứng xử của giáo viên đến sự đồng hành của phụ huynh, nhiều cơ sở giáo dục mầm non tại tỉnh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng “trường học hạnh phúc, lấy trẻ làm trung tâm”.
 |
| Giáo viên đồng hành, hướng dẫn nhẹ nhàng trong hoạt động học tập, tạo không khí gần gũi, giúp trẻ mạnh dạn thể hiện ý tưởng. Ảnh: CAO HUYỀN |
Tạo ra môi trường làm việc cởi mở
Mô hình “Xây dựng trường mầm non hạnh phúc, lấy trẻ làm trung tâm” đã khẳng định một hướng đi chung của toàn ngành: đổi mới giáo dục mầm non phải bắt đầu từ những điều gần gũi, thiết thực, lấy trải nghiệm và cảm xúc của trẻ làm trung tâm.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Bích- Phó Giám đốc Sở GD-ĐT nhấn mạnh: “Qua các hoạt động giáo dục và chuyên đề, chúng ta khẳng định đổi mới giáo dục mầm non bắt đầu từ những việc nhỏ nhưng thiết thực; tất cả hướng tới môi trường học tập vui vẻ, hạnh phúc và hiệu quả cho trẻ”. Thực tế triển khai tại các trường cho thấy, xây dựng trường học hạnh phúc không đơn thuần là tạo không gian đẹp hay tổ chức hoạt động sôi nổi, mà là thay đổi cách quản lý, cách dạy và cách giao tiếp trong nhà trường.
Một điểm nhấn nổi bật trong các mô hình được chia sẻ là sự chuyển đổi tư duy của ban giám hiệu. Thay vì “kiểm tra- đánh giá”, nhiều trường đã chuyển sang “đồng hành- hỗ trợ”, trực tiếp cùng giáo viên tháo gỡ khó khăn trong quá trình tổ chức hoạt động. Tại Trường Mầm non Hoa Hồng (phường Cái Vồn), ban giám hiệu cho rằng giáo viên còn lúng túng hoặc e ngại trong việc đổi mới. Vì vậy, nhà trường không “kiểm tra” mà “đi cùng”, hỗ trợ ngay trong từng tiết dạy, từng tình huống cụ thể. Bà Nguyễn Thị Hồng Lam- Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Mô hình “Ban giám hiệu đồng hành cùng giáo viên” được triển khai theo sự chỉ đạo và hướng dẫn của Sở GD-ĐT, không phải làm cho có phong trào, mà làm thật, làm đến nơi đến chốn trong từng lớp học”.
“Quản trị cảm xúc” tạo nên lớp học hạnh phúc
 |
| Cảm xúc được quản trị môi trường dạy và học được thăng hoa. Ảnh: PHAN HÂN |
Nếu “đồng hành” là giải pháp quản trị, thì “quản trị cảm xúc” chính là chìa khóa tạo nên lớp học hạnh phúc. Tại Trường Mầm non Tân Mỹ (xã Trà Côn), từ thực tế: Áp lực trong giáo dục mầm non không chỉ đến từ công việc lớn, mà từ những tình huống rất đời thường như trẻ quấy khóc, lớp đông, hay giáo viên chưa ổn định tâm lý. Vì vậy, nhà trường xác định: Muốn trẻ vui, trước hết giáo viên phải giữ được sự bình tĩnh. Giáo viên được rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc, thay vì phản ứng theo cảm tính, giáo viên được hướng dẫn “dừng lại một nhịp”, chuyển từ mệnh lệnh sang gợi ý nhẹ nhàng.
Cô Nguyễn Thị Thu Trang- Hiệu trưởng nhà trường nêu ví dụ: “Thay vì “Con không được chạy”, có thể nói “Con đi chậm lại để không té nhé”. Những thay đổi nhỏ nhưng giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng và hợp tác tốt hơn”.
Cô Lê Thị Ngọc Luyến- Hiệu trưởng Trường Mầm non Tân Bình cho biết: “Trước khi triển khai chuyên đề quản trị cảm xúc và xây dựng giao tiếp tích cực, áp lực nghề nghiệp vẫn là điều hiện hữu với nhiều giáo viên. Giáo viên mầm non vừa dạy học, vừa chăm sóc trẻ, vừa phối hợp với phụ huynh. Nếu bản thân còn căng thẳng, mệt mỏi thì rất khó tạo ra một lớp học vui vẻ, tích cực”.
Xác định quản trị cảm xúc không thể chỉ dừng ở lý thuyết mà phải gắn với tình huống cụ thể. Vì vậy, các buổi tập huấn tại Trường Mầm non Tân Bình đều xoay quanh những tình huống quen thuộc như: trẻ khóc kéo dài, không hợp tác hoặc phụ huynh chưa hài lòng. Từ đó, giáo viên cùng thảo luận cách xử lý theo hướng tích cực. Chẳng hạn, với trẻ không chịu ăn, thay vì ép buộc, giáo viên chuyển sang tạo không khí vui vẻ hoặc cho trẻ lựa chọn phần ăn.
Cô Lê Nguyễn Kim Hồng- giáo viên lớp Chồi 1, Trường Mầm non Tân Bình chia sẻ: “Sau khi áp dụng, tôi thấy trẻ hợp tác tốt hơn, còn bản thân cũng nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Trước đây, mình dễ căng thẳng. Giờ mình biết cách dừng lại để điều chỉnh cảm xúc. Mỗi tuần, giáo viên còn chia sẻ những tình huống xử lý chưa tốt để cùng rút kinh nghiệm. Chính những câu chuyện thật này giúp việc bồi dưỡng trở nên thiết thực, dễ áp dụng”.
Xây dựng văn hóa giao tiếp tích cực
Một điểm nhấn quan trọng của chuyên đề là xây dựng văn hóa giao tiếp tích cực; đặc biệt, trong mối quan hệ với phụ huynh. Thay vì nhận xét chung chung như “bé chưa ngoan”, giáo viên chuyển sang cách trao đổi cụ thể, tích cực hơn. Điều này giúp phụ huynh dễ tiếp nhận và phối hợp hiệu quả. Nhà trường cũng sử dụng nhóm Zalo, fanpage để chia sẻ hoạt động hàng ngày của trẻ. Những hình ảnh giản dị nhưng chân thực giúp phụ huynh hiểu và tin tưởng môi trường giáo dục của con.
Một phụ huynh có con học tại trường chia sẻ: “Tôi rất yên tâm khi thấy cô giáo thường xuyên cập nhật hình ảnh, hoạt động của con. Cách cô trao đổi cũng nhẹ nhàng, cụ thể nên gia đình dễ đồng hành hơn”.
“Chúng tôi không đặt mục tiêu làm những điều lớn lao, mà bắt đầu từ những thay đổi nhỏ: nói nhẹ hơn, lắng nghe nhiều hơn, quan tâm đến cảm xúc của nhau nhiều hơn. Chính điều đó tạo nên sự thay đổi bền vững. Xây dựng trường học hạnh phúc vì thế không phải là một phong trào ngắn hạn, mà là hành trình lâu dài, bắt đầu từ mỗi con người trong nhà trường. Khi cảm xúc được thấu hiểu và giao tiếp trở nên tích cực, mỗi ngày đến lớp thực sự trở thành một ngày vui- không chỉ với trẻ, mà cả với những người làm nghề gieo mầm hạnh phúc”, cô Lê Thị Ngọc Luyến.
Theo cô Lê Thị Ngọc Luyến, sau thời gian triển khai, sự thay đổi thể hiện rõ trong từng lớp học: giáo viên thoải mái hơn, trẻ mạnh dạn hơn, ít xảy ra tình huống căng thẳng. Phụ huynh cũng quan tâm nhiều hơn đến cảm xúc của con, thay vì chỉ chú trọng kiến thức.
CAO HUYỀN- PHAN HÂN
