Những dòng sông ở Vĩnh Long chở nặng phù sa, vun bồi cho cây lành, trái ngọt. Đó còn là nơi lưu giữ ký ức làng nghề, tín ngưỡng, ẩm thực và sinh kế của cư dân miệt vườn. Với lợi thế tự nhiên cùng bản sắc văn hóa ven sông độc đáo, địa phương đang mở ra hướng phát triển mới cho du lịch đường sông, gắn trải nghiệm sinh thái với bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
 |
| Điều kiện tự nhiên, địa lý, không gian thuận lợi để tỉnh phát triển du lịch đường sông. |
Thăm chợ nổi dừa duy nhất ở miền Tây
Trên dòng sông Thom chảy qua vùng đất Thành Thới, tàu chầm chậm đưa du khách tìm hiểu câu chuyện sống động về chợ dừa gắn với đời sống ven sông. Du khách ngắm nhìn và trải nghiệm ở những cơ sở chế biến dừa, nơi từng sợi chỉ xơ, từng trái dừa khô được bàn tay người dân tạo tác thành sản phẩm mang đậm dấu ấn bản địa. Tiếng máy tàu, tiếng cười nói rộn ràng hòa vào nhau tạo nên một bản hòa âm đặc trưng của miền sông nước. Mỗi điểm dừng chân, từ chợ nổi dừa đến những vườn cây trái ven sông khiến hành trình trải nghiệm vừa gần gũi vừa giàu cảm xúc.
Ông Võ Văn Hoàng Anh- Phó Chủ tịch UBND xã Thành Thới cho biết, Thành Thới nằm cặp tuyến sông Cổ Chiên với chiều dài 3,77km. Chợ nổi dừa sông Thom được xem là một nét đẹp văn hóa đặc trưng ở vùng sông nước nơi đây. Hai bên bờ sông Thom có nhiều cơ sở sơ chế, chế biến dừa, tạo ra nhiều sản phẩm từ dừa như: cơm dừa sấy khô, chỉ xơ dừa, than gáo dừa, đất sạch từ mụn dừa, dầu dừa, kẹo dừa, thảm chỉ xơ dừa, sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ dừa…
Ngoài ra, xã còn nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái dựa trên cảnh quan thiên nhiên, giá trị về lịch sử, văn hóa bản địa, văn hóa ẩm thực phong phú là cơ sở để phát triển mạnh loại hình du lịch cộng đồng. Trong đó, cồn Thành Long nhờ phù sa của dòng Cổ Chiên bồi đắp, những vườn dừa xanh mát, vườn cây ăn trái luôn sinh trưởng và phát triển tốt. Môi trường nơi đây vẫn giữ được nét hoang sơ, mát mẻ và trong lành. Cồn có tiềm năng phát triển đa dạng các loại hình du lịch, từ du lịch sinh thái sông nước miệt vườn, du lịch nông nghiệp, du lịch nghỉ dưỡng, vui chơi- giải trí đến du lịch tâm linh.
 |
| Làng nghề cốm kẹo ven sông Tiền. |
Bên cạnh đó, xã Thành Thới còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống của người dân vùng sông nước, như: nghề thủ công truyền thống (đan lục bình, đan ghế, dệt chiếu), ẩm thực đặc trưng: bánh xèo nhân hến, canh chua bần cá ngát; lễ hội tín ngưỡng dân gian (cúng miếu, cúng lăng ở ấp Thành Long và Tân Phong, cúng đình thần Thành Thới, đình An Thới…).
Ngoài ra, còn có 2 ngôi chùa (chùa Vĩnh An ấp An Lợi, chùa Viên Minh ấp Tân Điền), hoạt động thực hành tín ngưỡng, tôn giáo, đây được xem là những điểm đến hấp dẫn cho du khách trong nước và quốc tế.
Theo ông Võ Văn Hoàng Anh: “Hiện nay địa phương đang triển khai nhiều giải pháp, kết hợp với các ngành liên quan, doanh nghiệp để củng cố và phát huy giá trị đặc sắc vốn có để khai thác tối đa lợi thế du lịch trên sông Thom, tạo điều kiện thuận lợi nhất có thể để giúp du khách phương xa có thể đến tham quan và quảng bá du lịch xã nhà”.
Anh Võ Văn Phong- Công ty TNHH MTV Truyền thông và Du lịch C2T chia sẻ, sông Thom có ý nghĩa quan trọng, nó kết nối đường sông từ sông Cổ Chiên và sông Hàm Luông.
Khi khai thác tuyến sông Thom là điểm đến phục vụ du lịch, anh Võ Văn Phong cho rằng: “Phải xây dựng được câu chuyện mà dòng sông kể, nhấn mạnh 5 yếu tố: làng nghề ven sông, tín ngưỡng ven sông, cuộc sống ven sông, ẩm thực ven sông, tri thức bản địa ven sông. Câu chuyện dòng sông chở nặng phù sa, là ký ức của ông bà, là sinh kế, là cuộc đời của những người sống bên dòng Mekong. Đây là yếu tố đặc biệt để thu hút du khách”.
Tạo sản phẩm du lịch gắn với trải nghiệm
Tham gia cùng đoàn khảo sát tuyến du lịch đường sông của tỉnh, trải nghiệm trên sông Long Hồ, ghé thăm Văn Thánh miếu; thăm làng nghề gạch gốm bên kênh Thầy Cai; về chợ nổi dừa sông Thom tìm hiểu làng nghề ven sông… ThS Trần Trung Kiên- Giảng viên bộ môn Du lịch Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long, khẳng định: “Vĩnh Long có rất nhiều tiềm năng trong khai thác tuyến du lịch đường sông”.
Để xây dựng những sản phẩm du lịch có sức hút du khách trong và ngoài nước, ThS Trần Trung Kiên đề xuất, cần chính sách của địa phương đầu tư về kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, đặc biệt là hệ thống giao thông đường sông để thuận tiện cho khách đến tham quan các điểm du lịch. Cơ sở đào tạo, trường ĐH phải tiếp tục cập nhật nội dung liên quan điểm đến trên tuyến đường sông và phối hợp với các đơn vị có bài thuyết minh bài bản hơn để khách du lịch đến với đường sông cảm nhận được nét văn hóa riêng có của tỉnh. Đây cũng là khác biệt của tỉnh so với địa phương trong khu vực.
 |
| Du khách tìm hiểu nghề làm chỉ xơ dừa ở xã Thành Thới. |
“Đối với đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên thì kiến thức chuyên môn phải vững, đặc biệt là điểm di tích lịch sử cấp quốc gia, phải gắn liền với lịch sử, văn hóa, con người Vĩnh Long. Ngoài ra, phải chú trọng kỹ năng ngoại ngữ trong quá trình hội nhập, nhất là thuyết minh tại khu điểm du lịch, làm thế nào để truyền tải được giá trị văn hóa đặc trưng của Vĩnh Long trong bối cảnh hiện nay để vừa bảo tồn và phát huy giá trị di sản của tỉnh”- ThS Trần Trung Kiên nói.
Bà Nguyễn Thị Ngọc Dung- Phó Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL cho biết, dựa vào điều kiện tự nhiên, địa lý, không gian thì Vĩnh Long có rất nhiều thuận lợi để phát triển du lịch đường sông. Toàn tỉnh có gần 60 cồn bãi, đây là một trong những điều kiện lợi thế về tự nhiên. Những giá trị văn hóa về đời sống ven sông đã góp phần cho phát triển sản phẩm riêng biệt.
Hiện nay Focus Travel Group đang khai thách hành trình mới trên sông Mekong với du thuyền La Marguerite, kết nối du khách từ Campuchia hoặc TP Hồ Chí Minh ghé thăm các điểm đến tại Vĩnh Long. Tuyến du lịch này tạo điểm nhấn về văn hóa, con người và nghệ thuật truyền thống, đưa du khách tìm hiểu Văn Thánh miếu, Công Thần miếu, làng nghề gạch gốm Mang Thít, thăm chợ dừa sông Thom, cho du khách xem hát bội…
“Hiện tour sản phẩm đường sông khai thác những dòng sản phẩm cao cấp, kết hợp với hãng tàu lớn là một trong những hướng mới của sản phẩm du lịch đường sông. Thời gian tới, ngành du lịch phát triển sản phẩm du lịch đường sông và hạ tầng ven sông để phát triển dịch vụ trải nghiệm cho du khách, đặc biệt gắn với trải nghiệm di sản văn hóa của vùng đất Vĩnh Long. Ngoài hạ tầng thì con người là yếu tố quyết định. Phát triển du lịch xanh phải gắn với bảo vệ môi trường”- bà Nguyễn Thị Ngọc Dung cho biết.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
