Gian lận, trục lợi quỹ BHYT ngày càng có những phương thức tinh vi, nếu đủ yếu tố cấu thành có thể bị xử lý hình sự. Việc chủ động nhận diện, phòng ngừa và kịp thời chấn chỉnh những sai sót, nguy cơ lạm dụng quỹ ngay từ cơ sở là yêu cầu được ngành BHXH và ngành y tế tỉnh đặc biệt quan tâm.
 |
| Đại biểu tham dự hội nghị. |
Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật
BHXH tỉnh vừa tổ chức hội nghị phổ biến quy định pháp luật về tội gian lận BHYT nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở khám, chữa bệnh (KCB), người hành nghề và bộ phận liên quan trong thực hiện chính sách BHYT.
Ông Phạm Minh Dương- Giám đốc BHXH tỉnh nhấn mạnh, cơ sở KCB cần tăng cường trách nhiệm trong thực hiện chính sách BHYT, kiểm soát chi phí và chủ động phòng ngừa hành vi lạm dụng, gian lận, trục lợi quỹ. Phòng ngừa gian lận phải được thực hiện xuyên suốt quá trình tổ chức KCB BHYT. Từ khâu tiếp đón người bệnh, lập hồ sơ bệnh án, chỉ định dịch vụ kỹ thuật đến kê đơn, cấp phát thuốc và thanh toán chi phí đều cần được kiểm soát chặt chẽ.
Hội nghị nhằm phổ biến quy định pháp luật và chế tài xử lý, giúp cơ sở KCB nhận diện những hành vi có nguy cơ dẫn đến gian lận, trục lợi quỹ BHYT. Qua đó, chủ động rà soát, cảnh báo và chấn chỉnh những sai sót ngay từ đầu, hạn chế phát sinh vi phạm.
Ông Bùi Quang Sơn- Tỉnh ủy viên, Phó Chánh án TAND tỉnh- phổ biến Điều 215 Bộ luật Hình sự về tội gian lận BHYT cùng quy định có liên quan. Theo đó, hành vi như lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống; kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật mà người bệnh không sử dụng; giả mạo hồ sơ, thẻ BHYT nhằm chiếm đoạt tiền BHYT hoặc gây thiệt hại theo mức luật định có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với trường hợp thuộc khung hình phạt nghiêm trọng, mức phạt tù có thể từ 5-10 năm, cùng hình phạt bổ sung theo quy định.
Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP, ngày 15/8/2019 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao hướng dẫn, làm rõ cách hiểu đối với một số hành vi như lập hồ sơ bệnh án khống, kê đơn thuốc khống, kê tăng số lượng thuốc, vật tư y tế và tình tiết liên quan đến việc xác định trách nhiệm hình sự. Qua đó cho thấy, gian lận, trục lợi quỹ BHYT không chỉ là vấn đề sai sót trong nghiệp vụ. Khi hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cá nhân vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
Tăng cường kiểm soát, phòng ngừa gian lận quỹ BHYT
Theo BS.CK2 Nguyễn Văn Bé Hai- Phó Giám đốc Sở Y tế, BHYT là một chính sách an sinh xã hội quan trọng, góp phần bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe người dân. Vì vậy, quản lý và sử dụng hiệu quả quỹ BHYT, phòng ngừa gian lận, lạm dụng quỹ là trách nhiệm của ngành y tế, cơ quan BHXH và cơ sở KCB.
Tại tỉnh, đến nay chưa phát hiện trường hợp gian lận quỹ BHYT bị xử lý hình sự. Song, theo ngành y tế, trước đây vẫn xảy ra một số trường hợp gian lận nhỏ lẻ tại cơ sở KCB và đã được ngành BHXH phát hiện kịp thời. “Một trong những trường hợp đáng chú ý là người sử dụng thẻ BHYT đi khám tại nhiều cơ sở trong cùng một ngày để lấy thuốc rồi bán lại. Tình trạng này từng xảy ra trong thời điểm hệ thống số hóa, công nghệ thông tin chưa phát triển, khiến việc kiểm soát lịch sử KCB của người bệnh còn hạn chế”- BS Bé Hai cho biết.
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế, nguy cơ gian lận xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có ý thức chấp hành pháp luật của một số cá nhân, đơn vị chưa nghiêm và động cơ vụ lợi trong việc lập hồ sơ bệnh án, chỉ định dịch vụ hoặc cấp phát thuốc. Để phòng ngừa, ngành y tế đã chỉ đạo cơ sở KCB rà soát chặt chẽ quy trình tiếp đón, lập hồ sơ và chỉ định dịch vụ, bảo đảm thực hiện đúng quy định. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm góp phần nâng cao tính minh bạch, hỗ trợ công tác kiểm soát, giám định chi phí KCB BHYT.
Tăng trách nhiệm của người đứng đầu
Theo BHXH tỉnh, người đứng đầu cơ sở KCB cần xem việc quản lý quỹ BHYT là một nội dung quan trọng trong quản trị đơn vị. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, các đơn vị cần phối hợp với cơ quan BHXH để xác minh, làm rõ và xử lý kịp thời.
Đối với trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm, cơ quan BHXH phải lập hồ sơ, tập hợp tài liệu, chứng cứ và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định. Việc phát hiện sớm, xác định đúng hành vi và thực hiện đúng trình tự nhằm xử lý vi phạm và góp phần phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.
Hiện tỷ lệ bao phủ BHYT tại tỉnh đạt trên 97%, với hơn 3,35 triệu người tham gia. Quy mô lớn của chính sách BHYT đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hơn đối với từng khoản chi từ quỹ. “BHXH tỉnh đề nghị cơ sở KCB tập trung 6 nội dung: chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa; bảo đảm hồ sơ, dữ liệu phản ánh đúng thực tế; phân biệt rõ việc gia tăng chi phí có căn cứ; giám định khách quan; tăng cường phối hợp để xác định rõ trách nhiệm và thực hiện bản cam kết kèm theo hợp đồng KCB BHYT”- ông Phạm Minh Dương nhấn mạnh.
Ông Phạm Minh Dương cho biết, hội nghị là dịp để cơ quan, đơn vị thống nhất cách hiểu, thực hiện và chủ động phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở. Mỗi hồ sơ, mỗi lượt KCB, mỗi khoản chi từ quỹ BHYT đều gắn với quyền lợi của người tham gia và nguồn lực chung của xã hội. Thực hiện đúng quy định pháp luật là yêu cầu về nghiệp vụ và là trách nhiệm đối với người bệnh, cộng đồng và sự bền vững của chính sách BHYT.
Bài, ảnh: THÚY QUYÊN
