Với trách nhiệm cao nhất, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành vượt tiến độ thu nhận gần 26.000 mẫu ADN mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính; tạo nền tảng then chốt để đẩy nhanh việc trả lại tên cho các anh hùng và khẳng định sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".
 |
| Đại tá Đinh Văn Hưng, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng kiểm tra công tác lấy mẫu ADN. (Ảnh: QUANG CƯỜNG) |
Gần 26.000 liệt sĩ vẫn chờ được gọi tên
Theo Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố Đà Nẵng có khối lượng mộ liệt sĩ cần lấy mẫu ADN đặc biệt lớn. Số lượng này vượt xa so với số lượng tại các tỉnh, thành phố khác, chiếm hơn 50% tổng số mộ cần lấy mẫu của Quân khu 5.
Các phần mộ phân bố tại 144 nghĩa trang, trải rộng, nhiều địa bàn điều kiện địa hình, thời tiết khắc nghiệt. Bên cạnh đó, khoảng cách giữa các địa bàn cùng yêu cầu nghiêm ngặt về chuyên môn đặt ra nhiều khó khăn đối với lực lượng thực hiện nhiệm vụ.
Trong giai đoạn đầu, việc khai quật, lấy mẫu được tổ chức theo phương pháp cuốn chiếu, hoàn thành từng nghĩa trang rồi mới chuyển sang địa bàn tiếp theo. Lực lượng quân sự phụ trách nhiều công việc, từ khảo sát, lập danh sách, chuẩn bị hiện trường đến khai quật, lấy mẫu và hoàn trả phần mộ. Cách làm này bảo đảm chặt chẽ nhưng tiến độ chưa đáp ứng yêu cầu, đặc biệt khi mùa mưa ở khu vực miền trung đang đến gần.
 |
| Các hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại hang Đá Sập, tháng 7/2026. (Ảnh: QUANG CƯỜNG) |
Từ thực tế đó, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng xác định phải thay đổi phương pháp tổ chức, không để nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt này chỉ đặt lên vai lực lượng quân sự; đồng thời, nhanh chóng tham mưu lãnh đạo thành phố Đà Nẵng chỉ đạo các ban, sở, ngành, địa phương cùng vào cuộc; phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng vũ trang.
Đồng chí Đại tá Đinh Văn Hưng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy quân sự, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng cho biết, mục tiêu cao nhất là xác định danh tính những liệt sĩ đã được đưa vào nghĩa trang nhưng chưa rõ tên tuổi, quê quán, để các liệt sĩ được trở về với gia đình.
Vì vậy, đơn vị đã tham mưu huy động trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương, không khoán trắng nhiệm vụ cho lực lượng quân sự. Mỗi lực lượng phụ trách một phần việc, cả hệ thống chính trị cùng triển khai, trong đó lực lượng vũ trang làm nòng cốt.
Trung tá Nguyễn Hữu Dũng, Chính trị viên Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng cho biết, yêu cầu quan trọng nhất là tuyệt đối không để xảy ra nhiễm chéo giữa các mẫu. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, mồ hôi, sợi tóc của người thực hiện hoặc giọt bắn từ người đứng gần đều có thể ảnh hưởng đến chất lượng mẫu. Do đó, từng thành viên phải tập trung cao độ, thao tác chính xác và chấp hành nghiêm quy trình trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Giữa nắng nóng, khói bụi và cường độ công việc lớn, cán bộ, chiến sĩ cùng các lực lượng vẫn kiên trì làm việc. Có những ngày, nhiệm vụ bắt đầu từ sáng sớm và chỉ kết thúc khi trời tối.
Đối với họ, mỗi mẫu sinh phẩm được lấy đúng quy trình không đơn thuần là hoàn thành thêm một phần việc, mà còn gửi vào đó niềm hy vọng giúp một liệt sĩ được xác định danh tính, một gia đình có thể tìm thấy người thân sau nhiều năm chờ đợi.
Chị Nguyễn Thúy Hiền, kỹ thuật viên xét nghiệm, Trung tâm Y tế phường Ngũ Hành Sơn, cho biết, dù khối lượng công việc lớn, các thành viên đều nỗ lực bởi đây là nhiệm vụ có ý nghĩa sâu sắc, thể hiện sự tri ân đối với các Anh hùng liệt sĩ. Mong muốn lớn nhất của những người tham gia là các mẫu sinh phẩm đạt yêu cầu, góp phần xác định danh tính để các liệt sĩ được trở về với người thân, gia đình và quê hương.
“Với cách làm quyết liệt, linh hoạt, chỉ trong hơn một tháng cao điểm, thành phố Đà Nẵng đã hoàn thành khai quật, lấy mẫu ADN gần 26.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 144 nghĩa trang. Khối lượng công việc theo kế hoạch kéo dài nhiều tháng được hoàn thành trước mùa mưa, bảo đảm an toàn, chặt chẽ và đúng quy trình.
Kết quả này thể hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố; vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện của Bộ Chỉ huy quân sự thành phố; sự phối hợp trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương cùng tinh thần tận tụy của những người trực tiếp làm nhiệm vụ. Quan trọng hơn, đây là bước chuẩn bị nền tảng để tiến hành phân tích, đối sánh ADN, từng bước trả lại tên cho các liệt sĩ”, Đại tá Đinh Văn Hưng nhấn mạnh.
Tiếp nối hành trình tri ân các Anh hùng liệt sĩ
Hoàn thành lấy mẫu ADN không có nghĩa hành trình đã kết thúc. Từ những mẫu sinh phẩm được thu thập, các cơ quan chuyên môn sẽ tiếp tục phân tích, xây dựng dữ liệu và đối sánh với mẫu thân nhân liệt sĩ. Đây là công việc phức tạp, cần thời gian, sự chính xác và phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ quan, đơn vị.
Cùng với việc xác định danh tính các liệt sĩ đang an nghỉ tại nghĩa trang, Bộ Chỉ huy quân sự thành phố tiếp tục tham mưu đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn nằm lại trên các chiến trường xưa.
Trên địa bàn thành phố hiện vẫn còn nhiều nguồn tin cần xác minh, nhiều vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ cần khảo sát, tìm kiếm. Địa hình đã thay đổi, nhân chứng ngày càng cao tuổi, ký ức và dấu tích chiến tranh dần phai mờ khiến nhiệm vụ càng trở nên cấp thiết.
Theo kế hoạch triển khai quyết liệt các nhiệm vụ của “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, thành phố Đà Nẵng đặt mục tiêu phấn đấu đến ngày 27/7/2027 sẽ tìm kiếm, quy tập được 390 hài cốt liệt sĩ; đồng thời hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định thông tin trong năm 2026.
Đến nay, thành phố đã hoàn thành thu nhận mẫu ADN gần 26.000 mộ liệt sĩ; và hơn 60 hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy. Phía trước là mục tiêu tìm kiếm, quy tập 390 hài cốt trước ngày 15/3/2027. Để đạt mục tiêu này, các lực lượng đang tranh thủ từng ngày thời tiết thuận lợi, đẩy nhanh xác minh nguồn tin, khảo sát thực địa và mở rộng tìm kiếm tại những khu vực có cơ sở.
 |
| Lực lượng chức năng đưa hài cốt liệt sĩ khỏi hang Đá Sập. (Ảnh: QUANG CƯỜNG) |
Mỗi thông tin từ người dân, mỗi lời kể của nhân chứng, mỗi di vật được phát hiện đều có thể trở thành đầu mối quan trọng. Vì vậy, bên cạnh nỗ lực của lực lượng chuyên trách, rất cần sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền, các tổ chức, cá nhân và nhân dân trong việc cung cấp, kiểm chứng thông tin liên quan nơi chôn cất liệt sĩ.
Chiến dịch lấy mẫu ADN đã hoàn thành nhưng trách nhiệm tri ân vẫn còn tiếp nối. Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của nhân dân, Đà Nẵng đang từng bước thực hiện một nhiệm vụ thiêng liêng: tìm lại tên cho những người đã mất, đưa những liệt sĩ còn nằm lại trở về quê hương.
Theo ANH ĐÀO - QUANG CƯỜNG/nhandan.vn
