Hiến tặng là cho đi để sự sống được tiếp nối

Phó Giám đốc Sở Y tế- Nguyễn Văn Bé Hai cho biết, hiến và ghép mô, bộ phận cơ thể người không chỉ là thành tựu của y học hiện đại mà còn là thước đo của sự tiến bộ xã hội, thể hiện lòng nhân ái và tinh thần sẻ chia vì sự sống.

Một người hiến tạng khi qua đời có thể cứu sống 6-8 người đang chờ ghép, là phép màu đời thực, hy vọng cuối cùng cho bệnh nhân suy tạng giai đoạn cuối.

2 ca ghép tạng phức tạp tim và gan, giành lại sự sống cho 2 người bệnh trong đêm 4/1 tại BV ĐH Y dược TP Hồ Chí Minh.

Nhiều cuộc đời được cứu

Tại hội nghị vận động hiến, ghép mô, bộ phận cơ thể người khu vực ĐBSCL, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định- Phó Giám đốc Bệnh viện (BV) ĐH Y dược TP Hồ Chí Minh cho biết, ghép tạng được xem là một trong những thành tựu tiêu biểu của y học hiện đại, là giải pháp giúp tái sinh sự sống cho những người bệnh suy tạng giai đoạn cuối. Đến nay, ngành y tế Việt Nam đã làm chủ nhiều kỹ thuật ghép tạng và thực hiện thành công nhiều ca ghép phức tạp, từ ghép gan, ghép tim... đến ghép đa tạng.

Cụ thể, từ tháng 6/1992 đến ngày 30/6/2025, cả nước đã thực hiện 10.182 ca ghép tạng, trong đó 92,4% số ca ghép từ người hiến sống và 7,6% từ người hiến chết. Riêng BV ĐH Y dược TP Hồ Chí Minh, từ năm 2018 đến nay đã thực hiện thành công 207 ca ghép tạng. Năm 2024 cũng ghi dấu mốc với việc thành lập Chi hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người liên viện khu vực Nam Bộ. Qua đó, đã có 12 BV tham gia, tư vấn và vận động thành công 8 trường hợp hiến tạng; đã thực hiện ghép, trao cơ hội sống cho 36 bệnh nhân.

Đơn cử, trong đêm 4/1, BV ĐH Y dược TP Hồ Chí Minh đồng thời triển khai 2 ca ghép tạng phức tạp gồm ghép tim và ghép gan tại 2 phòng mổ hoạt động song song. Hai người bệnh có độ tuổi và bệnh cảnh khác nhau cùng bước vào cuộc phẫu thuật quyết định sự sống.

Từ nghĩa cử của người hiến tạng điều trị tại BV Nhân dân 115 TP Hồ Chí Minh, không chỉ 2 người bệnh tại BV ĐH Y dược TP Hồ Chí Minh được trao cơ hội sống mà các mô, tạng khác cũng được điều phối kịp thời đến nhiều cơ sở y tế trên cả nước. Cụ thể, gan trái được điều phối về BV Nhi Trung ương (phối hợp ghép tại BV Vinmec Times City), trong khi 2 giác mạc được điều phối đến BV Trung ương Huế.

Tại hội nghị, các đại biểu cho rằng, ghép tạng là kỹ thuật y học chuyên sâu, đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ, toàn diện về nhân lực, kỹ thuật, cơ sở vật chất, hành lang pháp lý và đạo đức y khoa. Những năm gần đây, các BV tuyến tỉnh đã từng bước quan tâm đầu tư, chuẩn bị các điều kiện nền tảng nhằm tiến tới tham gia mạng lưới hiến- ghép tạng quốc gia.

Từ thực tiễn triển khai tại tuyến tỉnh, BS.CK2 Nguyễn Hữu Hữu- BV Nguyễn Đình Chiểu cho biết, quá trình triển khai công tác hiến và ghép mô, tạng tại tuyến tỉnh vẫn còn nhiều nút thắt, nhất là trong việc phát hiện và báo cáo người chết não tiềm năng; chuẩn bị đội ngũ nhân viên tư vấn hiến tạng; tổ chức chẩn đoán chết não; cùng những khó khăn về kinh phí, hậu cần và các rào cản xã hội liên quan đến nhận thức cộng đồng.

Cho đi là còn mãi

BS.CK2 Lâm Thành Vững- Phó Giám đốc BVĐK Trà Vinh thông tin, BV chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tham gia hiệu quả chuỗi hiến- lấy- bảo quản- chuyển giao mô, tạng, trước mắt tập trung tiếp nhận và phối hợp điều phối, từng bước hướng tới mục tiêu trở thành BV vệ tinh ghép thận theo lộ trình đã đề ra.

“Với vai trò BV tuyến tỉnh hạng I, quản lý nhiều bệnh nhân suy thận mạn và lọc máu chu kỳ, BVĐK Trà Vinh xác định ghép thận không chỉ là mục tiêu kỹ thuật mà còn là cam kết nâng cao chất lượng sống, góp phần bảo đảm an sinh y tế địa phương, đặc biệt khu vực có đông đồng bào dân tộc Khmer. Qua đó, BV kỳ vọng lan tỏa thông điệp “Hiến tạng- cho đi là còn mãi”, vì một tương lai nhân ái và bền vững”- BS Vững chia sẻ.

Theo BS.CK2 Nguyễn Thanh Truyền- Giám đốc BVĐK Vĩnh Long, đơn vị đang xây dựng các giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện quy trình nội bộ, thành lập hội đồng chẩn đoán chết não, đào tạo đội ngũ tư vấn viên chuyên trách đến đẩy mạnh truyền thông cộng đồng, nhằm lan tỏa thông điệp hiến tạng và từng bước tháo gỡ các rào cản trong triển khai tại địa phương.

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định nhấn mạnh, rào cản lớn nhất hiện nay trong lĩnh vực hiến, ghép tạng không nằm ở kỹ thuật ngoại khoa mà chủ yếu ở công tác vận động hiến mô, tạng. Vì vậy, việc xây dựng và phát triển mạng lưới vận động hiến, ghép mô, tạng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

“Thời gian tới, BV ĐH Y dược TP Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục đẩy mạnh tư vấn, vận động hiến tạng từ người chết não thông qua đào tạo tư vấn viên, tiếp tục phát triển chuyên môn, tăng cường chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện tuyến cơ sở, góp phần củng cố mạng lưới hiến- ghép tạng ngày càng hiệu quả, bền vững”- BS Định cho biết.

Phó Giám đốc Sở Y tế- Nguyễn Văn Bé Hai cho biết, đối với khu vực ĐBSCL, trong đó có Vĩnh Long, việc tăng cường nhận thức cộng đồng, chuẩn hóa quy trình, nâng cao năng lực chuyên môn và đẩy mạnh phối hợp liên vùng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần rút ngắn khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân.

“Sở Y tế sẽ đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, đào tạo, truyền thông và phối hợp chuyên môn nhằm từng bước hình thành mạng lưới hiến- ghép an toàn, hiệu quả, đúng quy định pháp luật và giàu giá trị nhân văn, qua đó thúc đẩy phát triển, mở rộng mạng lưới Chi hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người liên viện trong khu vực, góp phần lan tỏa thông điệp “hiến tặng là cho đi để sự sống được tiếp nối”- BS Nguyễn Văn Bé Hai nhấn mạnh.

Bài, ảnh: THÚY QUYÊN