 |
| Lễ hội Nghinh Ông Bình Thắng. Ảnh: TRUNG HIẾU |
Sau hợp nhất, tỉnh mở rộng không gian văn hóa với hệ thống lễ hội phong phú của ba vùng đất Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh. Hoạt động lễ hội trở thành nguồn lực quan trọng bảo tồn bản sắc, quảng bá hình ảnh địa phương, góp phần phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.
Lễ hội ở tỉnh mang đậm sắc thái văn hóa Nam Bộ, phản ánh quá trình khai phá, định cư và sản xuất của cư dân. Sự giao thoa văn hóa giữa cộng đồng Kinh, Khmer và Hoa tạo diện mạo đa dạng.
Tiêu biểu có lễ Kỳ yên, Thượng điền, Hạ điền; lễ Nghinh Ông; lễ vía Bà, vía Ông Bổn và lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer. Nhiều nghi lễ, phong tục, nghệ thuật trình diễn, ẩm thực, trò chơi dân gian tiếp tục được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Hiện tỉnh có 8 lễ hội thuộc Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể, gồm: Lễ hội Nghinh Ông Bình Thắng, Lễ hội Lăng Ông Trà Ôn, Lễ hội Văn Thánh Miếu, Lễ hội Ok Om Bok, Lễ hội Nguyên Tiêu, Lễ hội Vu lan Thắng hội, Lễ hội Cúng biển Mỹ Long và Lễ hội Đom Lơng Néak Tà. Mỗi lễ hội gắn với di tích, tín ngưỡng, danh nhân hoặc nhân vật lịch sử, làm sống động di sản vật thể và kết nối không gian văn hóa cụ thể.
Bảo tồn lễ hội trong đời sống hiện đại lấy cộng đồng làm trung tâm, giữ gìn giá trị cốt lõi, đổi mới phương thức tổ chức. Địa phương tăng cường trải nghiệm, giáo dục di sản, đưa lễ hội đến gần thế hệ trẻ và du khách.
Cùng với lễ hội truyền thống, các festival, ngày hội văn hóa - thể thao - du lịch tạo thêm sức sống cho địa phương. Bến Tre từng ghi dấu ấn với Lễ hội Dừa, Lễ hội Cây trái ngon - an toàn, Ngày hội Truyền thống cách mạng 17/1, Ngày hội Truyền thống văn hóa 1/7; Lễ hội Dừa lần thứ V năm 2019 đạt quy mô quốc gia.
Vĩnh Long tổ chức Festival Gạch gốm đỏ- Kinh tế xanh lần thứ I năm 2024 gắn với làng nghề gạch gốm Mang Thít, giới thiệu văn hóa “Đất và người Vĩnh Long”, sản phẩm OCOP. Ngày hội Thanh trà năm 2025 kết hợp quảng bá sản vật với ẩm thực, chợ quê. Trà Vinh có Festival 100 năm Dừa sáp Trà Vinh năm 2024 thúc đẩy chế biến nông sản và du lịch.
Lễ hội ngày nay trở thành không gian kết nối văn hóa, nghệ thuật, du lịch, ẩm thực, làng nghề, sản phẩm OCOP và xúc tiến thương mại. Giá trị văn hóa được chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ, trải nghiệm, tạo giá trị kinh tế.
Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu hàng năm tổ chức ít nhất 5 sự kiện cấp quốc gia về văn hóa, thể thao, du lịch; có ít nhất 3 lễ hội quy mô quốc gia; thêm 1 di tích quốc gia đặc biệt, 2 di tích quốc gia và 2 di sản phi vật thể quốc gia. Tỉnh đặt mục tiêu 100% học sinh, sinh viên tham gia hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản; công nghiệp văn hóa đóng góp 5% GRDP.
Đến năm 2045, tỉnh phấn đấu có 5 lễ hội quy mô quốc gia, đưa đóng góp công nghiệp văn hóa đạt 7% GRDP. Tỉnh xác định các nhóm lễ hội tiềm năng như lễ hội dừa, gạch gốm đỏ, hoa kiểng; lễ hội tại di tích Văn Thánh miếu, Ok Om Bok, Nghinh Ông; Tinh hoa ẩm thực đồng - biển Vĩnh Long. Bảo đảm tính nguyên gốc, vai trò chủ thể cộng đồng và tăng kết nối du lịch, lễ hội trở thành động lực phát triển kinh tế- xã hội, nâng cao vị thế tỉnh
HỮU THOẠI
