Văn học Nghệ thuật (VHNT) Vĩnh Long đang đứng trước một chặng đường mới với yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy sáng tạo, mở rộng không gian hoạt động nhưng vẫn giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc.
Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 mở ra kỳ vọng về một đội ngũ văn nghệ sĩ đoàn kết, sáng tạo, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp và bồi đắp sức mạnh tinh thần cho quê hương trong kỷ nguyên mới.
 |
| Nghệ sĩ Trung tâm Văn hóa tỉnh biểu diễn trong Ngày hội Văn hóa các dân tộc tổ chức tại Khu lưu niệm Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Ảnh: PHƯƠNG THÚY |
Phát huy sức mạnh văn học nghệ thuật, gìn giữ bản sắc văn hóa
Theo ông Nguyễn Trọng Nghĩa- Phó Chủ tịch phụ trách Hội VHNT tỉnh, nền VHNT tỉnh có truyền thống vẻ vang, luôn gắn bó, đồng hành cùng lịch sử hào hùng của dân tộc. Nhiều thế hệ văn nghệ sĩ đã hòa mình, gắn bó máu thịt với sự nghiệp cách mạng của người dân; luôn nêu cao chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa nhân văn, khí phách, cần cù, chung thủy và khát vọng của con người Vĩnh Long.
Sau hợp nhất giữa 3 hội VHNT (Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre), hội đã phát triển mạnh mẽ về quy mô, trở thành mái nhà chung quy tụ gần 900 hội viên, trong đó có hơn 200 hội viên thuộc chuyên ngành Trung ương và hàng chục hội viên là đồng bào dân tộc Khmer, Hoa...
Hội có 9 phân hội trực thuộc, 8 chi hội chuyên ngành Trung ương. Các chi hội Trung ương làm nòng cốt về lĩnh vực chuyên môn, phối hợp tốt với phân hội trong hoạt động sáng tác, triển lãm, quảng bá tác phẩm, giới thiệu kết nạp hội viên mới… góp phần đưa sự nghiệp VHNT tỉnh phát triển.
 |
| Triển lãm ảnh nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026) ở Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh. Ảnh: PHƯƠNG THÚY |
Ông Nguyễn Trọng Nghĩa nhận xét, anh chị em văn nghệ sĩ với sự chung sức, đồng lòng, đam mê sáng tạo, trao truyền nghệ thuật truyền thống dân tộc, thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị. Họ đã thể hiện vai trò trách nhiệm công dân- trách nhiệm xã hội, xây dựng mối quan hệ đoàn kết giữa các dân tộc, đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch… Những thành tích ấy đã góp phần vào việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương.
Nhiệm kỳ qua, công tác bồi dưỡng nghiệp vụ và đi thực tế sáng tác được chú trọng. Hội tổ chức 10 lớp tập huấn chuyên ngành, 6 trại sáng tác cho hơn 530 lượt hội viên; cử 90 lượt hội viên tham gia trại sáng tác khu vực và các lớp bồi dưỡng của Trung ương.
Hoạt động thực tế sáng tác trong và ngoài tỉnh sôi nổi với 52 chuyến đi cho hơn 750 lượt văn nghệ sĩ, thu về hơn 1,5 ngàn tác phẩm giàu hơi thở cuộc sống.
Từ đó, ý thức trách nhiệm, năng lực sáng tạo của hội viên văn nghệ sĩ được nâng lên. Tác phẩm có bám sát nhiệm vụ phát triển kinh tế- xã hội địa phương, vừa từng bước thực hiện chức năng xây dựng con người đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.
Xuất bản và quảng bá là khâu quan trọng để đưa tác phẩm của hội viên văn nghệ sĩ đến với công chúng. Tạp chí Văn nghệ Cửu Long xuất bản định kỳ 144 số với 72 ngàn bản, chuyên trang tuyên truyền xây dựng NTM, học tập và làm theo Bác. Đặc san Văn nghệ Khmer xuất bản 22 số với hơn 8 ngàn bản phục vụ đồng bào dân tộc và các chùa Khmer. Có 61 đầu sách được ra mắt, trang tin điện tử đạt hơn 2,7 triệu lượt truy cập, trở thành cầu nối thông tin nhanh nhạy.
 |
| Điệu múa truyền thống Khmer. Ảnh: BÁ THI |
Đặc biệt, các triển lãm nghệ thuật quy mô lớn đã để lại dư âm sâu sắc trong lòng công chúng. Tiêu biểu là triển lãm kỷ niệm 80 năm Đề cương Văn hóa trưng bày hơn 350 tác phẩm; triển lãm thành tựu 50 năm VHNT Vĩnh Long giới thiệu hơn 350 tác phẩm xuất sắc.
Trung bình mỗi năm có hơn 50 tác phẩm của hội viên đoạt giải tại cuộc thi cấp tỉnh, khu vực và toàn quốc. Giới văn nghệ sĩ Vĩnh Long khẳng định tài năng ở nhiều chuyên ngành: tại cuộc thi truyện ngắn khu vực đạt nhiều giải cao; lĩnh vực âm nhạc giành nhiều giải A, giải B toàn quốc; mỹ thuật liên tục gặt hái giải thưởng qua các kỳ triển lãm ĐBSCL; nhiếp ảnh đạt huy chương vàng, huy chương bạc tại liên hoan khu vực…
Theo ông Nguyễn Trung Kiên- Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận, trong giai đoạn 2025-2030, công tác văn hóa, văn nghệ là một nhiệm vụ trọng tâm, điều kiện tiên quyết để tỉnh phát triển nhanh, bền vững. Thành công trong lĩnh vực này không chỉ đo bằng số lượng công trình văn hóa hay tác phẩm nghệ thuật, mà còn bằng sức lan tỏa của giá trị, sự chuyển biến trong đời sống tinh thần, sự đồng thuận xã hội và khát vọng vươn lên của người dân.
Văn hóa, văn nghệ chính là hồn cốt của tỉnh, là sức mạnh nội sinh bền vững, là động lực tinh thần to lớn để Vĩnh Long vượt qua khó khăn, tận dụng thời cơ, vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Sáng tạo trong không gian số
Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 của Hội VHNT tỉnh đánh dấu bước phát triển mới trong quá trình xây dựng và trưởng thành của tổ chức hội và đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh.
Nghệ sĩ ưu tú Sang Sết chia sẻ, hiện nay hệ thống internet đã phủ sóng toàn cầu đem đến cho những người hoạt động văn hóa- nghệ thuật một không gian sáng tạo mới, một công chúng nghệ thuật mới.
Nghệ sĩ ưu tú Sang Sết đặt niềm tin và hy vọng: “Tất cả các văn nghệ sĩ nói chung và văn nghệ sĩ Khmer Vĩnh Long nói riêng sẽ luôn chấp hành đúng theo chủ trương, đường lối văn nghệ của Đảng, pháp luật của Nhà nước, bảo vệ bản quyền tác giả. Luôn đoàn kết, gắn bó bên nhau, cùng ra sức sáng tạo ra các tác phẩm VHNT mới có tính nhân văn và giá trị nghệ thuật cao”.
 |
| Đưa tác phẩm nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương. Ảnh: PHƯƠNG THÚY |
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Dương Văn Hưởng thì cho rằng, cần đẩy mạnh sáng tác theo chủ đề lớn. Trong đó, khuyến khích các đề tài bảo tồn bản sắc văn hóa, phát triển du lịch xanh, nông nghiệp công nghệ cao và xây dựng NTM. Hỗ trợ kinh phí cho các dự án nhiếp ảnh dài hơi. Bên cạnh đó, nâng cấp không gian trưng bày ảnh nghệ thuật cố định; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để triển lãm trực tuyến, xuất bản album ảnh chất lượng cao. Có cơ chế thưởng xứng đáng cho tác phẩm đoạt giải cao trong nước và quốc tế, tạo nguồn lực để hỗ trợ nghệ sĩ trẻ tài năng.
Ông Nguyễn Trọng Nghĩa cho biết, thời gian tới, cần nâng cao tư duy sáng tạo trong môi trường số. Cần coi không gian số là môi trường quan trọng để thu hút công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Khuyến khích phát triển hình thức sáng tạo mới như triển lãm số, biểu diễn trực tuyến, nghệ thuật tương tác... Chủ động tiếp cận, ứng dụng công nghệ mới, mở rộng ảnh hưởng của VHNT trong đời sống xã hội nhưng phải giữ được hồn cốt văn hóa dân tộc.
Hội VHNT tham mưu và tạo cơ chế khuyến khích, đầu tư cho tác phẩm lớn, có giá trị lâu dài. Tập trung sáng tạo những tác phẩm có chiều sâu, phản ánh hơi thở cuộc sống đương đại, nhất là gìn giữ bản sắc văn hóa trong hội nhập, xây dựng con người trong xã hội số. Xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ trẻ “vừa hồng vừa chuyên”. Đặc biệt quan tâm phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng lực lượng văn nghệ sĩ trẻ, phân công dìu dắt, kết nối thế hệ. Đặc biệt cần chủ động, tỉnh táo trước các luồng thông tin đa chiều trên không gian mạng; kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện lệch lạc, phản văn hóa…
Trong giai đoạn mới, Hội VHNT tỉnh tổ chức thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra. Tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, đoàn kết đội ngũ văn nghệ sĩ, hoàn thành tốt sứ mệnh cao cả của nghệ sĩ, chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng- văn hóa của Đảng, góp phần xây dựng đời sống văn hóa tinh thần ngày càng phong phú cho người dân.
PHƯƠNG THƯ
