Trong chuỗi hoạt động của Ngày hội Văn hóa truyền thống tỉnh, nhân kỷ niệm 204 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu (1/7), tại xã Ba Tri, chương trình nghệ thuật “Hồn thơ đại nghĩa” là điểm nhấn thu hút đông đảo người dân và du khách.
Chương trình là dịp tri ân danh nhân văn hóa, góp phần lan tỏa những giá trị về lòng yêu nước, nghĩa nhân và đạo lý làm người mà cụ Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm qua thơ văn.
 |
| Chương trình nghệ thuật “Hồn thơ đại nghĩa” đưa khán giả trở về với tư tưởng của cụ Đồ. |
Từ ngọn bút đến khí phách dân tộc
Điều tạo nên dấu ấn của chương trình không nằm ở quy mô dàn dựng mà ở cách kể câu chuyện về Nguyễn Đình Chiểu bằng hai chữ “đại nghĩa”. Đó là đại nghĩa của người thầy truyền đạo lý, của nhà thơ lấy văn chương làm vũ khí và của những người dân áo vải sẵn sàng đứng lên bảo vệ quê hương.
Giữa không gian của Di tích quốc gia đặc biệt Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu, chương trình mở màn bằng tiếng sáo da diết hòa cùng tiếng đờn kìm ngân vang, dẫn dắt khán giả bước vào hành trình nghệ thuật tái hiện cuộc đời và tư tưởng của cụ Đồ Chiểu.
Hình ảnh cụ Đồ hiện lên qua nghệ thuật múa với dáng vẻ ung dung luyện chữ, tạo nên không gian vừa huyền ảo, vừa trang nghiêm, khắc họa chân dung một bậc danh nhân suốt đời lấy đạo lý và văn chương làm lẽ sống. Sân khấu chuyển sang khung cảnh lớp học, với tiếng ê a của trẻ nhỏ; tái hiện hình ảnh người thầy Nguyễn Đình Chiểu cần mẫn truyền dạy chữ nghĩa, đạo làm người cho bao thế hệ học trò.
Khi nghệ nhân cất lên câu thơ “Trai thời trung hiếu làm đầu...”, tiếng đờn kìm, đờn cò dồn dập hơn, hòa cùng những chuyển động hình thể của nhóm múa tạo nên những lớp diễn giàu tính biểu tượng. Chỉ ít phút sau, tiếng trống trận vang lên, không gian chuyển sang khí thế hào hùng của những nghĩa quân áo bà ba, khăn rằn, tay cầm tầm vông xông trận.
Tiếp nối mạch cảm xúc ấy, trích đoạn cải lương “Trái tim và đôi mắt” khắc họa hình ảnh Nguyễn Đình Chiểu- tuy đôi mắt không còn thấy ánh sáng nhưng chưa bao giờ để ngọn lửa yêu nước trong trái tim mình lụi tắt. Không thể trực tiếp cầm gươm đánh giặc, ông dùng thơ văn để cổ vũ nghĩa quân, lưu danh những người anh hùng áo vải và giữ vững khí tiết của dân tộc trong những năm tháng đất nước chìm trong khói lửa.
Khép lại chuỗi hoạt động văn nghệ là chương trình biểu diễn đờn ca tài tử, với nhiều bài bản ca ngợi quê hương, đất nước, Bác Hồ và truyền thống anh hùng của dân tộc.
Đưa di sản đến gần người dân
Không dừng lại ở một đêm nghệ thuật, trong suốt 3 ngày (1-3/7) diễn ra ngày hội, tại Di tích quốc gia đặc biệt Mộ và Khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu luôn nhộn nhịp người dân và du khách đến dâng hương, tham quan, thưởng lãm không gian trưng bày, trải nghiệm văn hóa truyền thống và thưởng thức những tiết mục nghệ thuật đặc sắc. Không khí ấy cho thấy sức sống bền bỉ của di sản Nguyễn Đình Chiểu trong đời sống đương đại.
Nếu chương trình nghệ thuật “Hồn thơ đại nghĩa” đưa khán giả trở về với tư tưởng của cụ Đồ thì phần “Thanh âm ngày hội” lại mở ra bức tranh văn hóa đa sắc của vùng đất hôm nay. Những làn điệu dân ca, hát sắc bùa Phú Lễ, nghệ thuật Khmer, Chăm cùng các tiết mục ca ngợi quê hương, đất nước đã nối dài mạch nguồn văn hóa, khẳng định những giá trị mà Nguyễn Đình Chiểu để lại vẫn đang được tiếp nối qua nhiều thế hệ.
Có mặt tại khu di tích từ sáng sớm, bà Trần Thị Đại (xã Ba Tri) không giấu được niềm xúc động khi theo dõi các hoạt động của ngày hội. “Ngày hội năm nay được tổ chức rất ý nghĩa. Bà con ai cũng vui và phấn khởi. Tôi mong những hoạt động như thế này sẽ được duy trì để con cháu hiểu hơn về cụ Đồ và truyền thống quê hương”, bà Đại chia sẻ.
Bạn Lữ Cao Tường Vi (ngụ ấp Giồng Lớn, xã An Hiệp) cho biết, đây là lần đầu tiên em được tham dự một chương trình quy tụ nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống. Em rất thích các tiết mục văn hóa dân tộc vì rất đặc sắc và mới lạ. Khi xem những hoạt cảnh tái hiện hình ảnh người chiến sĩ, em càng thấy biết ơn những thế hệ cha ông đã hy sinh để đất nước có được hòa bình như hôm nay. Em cũng hiểu hơn về cuộc đời và những điều cụ Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm qua thơ văn của mình.
Những chia sẻ mộc mạc ấy cho thấy, chương trình đã chạm đến cảm xúc của người xem, góp phần khơi dậy lòng tự hào, ý thức gìn giữ di sản và tinh thần “uống nước nhớ nguồn” trong thế hệ trẻ.
Theo ông Phan Hoàng Diệu- Phó Chủ tịch UBND xã Ba Tri, Ngày hội Văn hóa truyền thống năm nay được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú, vừa đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của Nhân dân, vừa góp phần tôn vinh và lan tỏa giá trị di sản Nguyễn Đình Chiểu.
“Thông qua chuỗi hoạt động từ ngày 1-3/7, xã mong muốn đưa di sản Nguyễn Đình Chiểu đến gần hơn với người dân và du khách bằng nhiều hình thức sinh động. Đây là dịp tưởng nhớ công lao của Danh nhân văn hóa Nguyễn Đình Chiểu và góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý nghĩa nhân cho thế hệ trẻ; đồng thời, quảng bá hình ảnh quê hương Ba Tri giàu truyền thống văn hóa, tạo động lực để phát triển du lịch văn hóa trong thời gian tới”, Phó Chủ tịch UBND xã Ba Tri Phan Hoàng Diệu cho hay.
Bài, ảnh: PHAN HÂN
