Chủ động phòng ngừa, dự báo sớm, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phương án sát thực tế là giải pháp quan trọng nâng chất lượng phòng thủ dân sự (PTDS). Lực lượng vũ trang giữ vai trò nòng cốt, tỉnh từng bước xây dựng thế trận PTDS vững chắc, bảo vệ tính mạng, tài sản người dân, hạn chế thiệt hại do thiên tai (TT).
 |
| Lực lượng vũ trang phối hợp địa phương khắc phục khu vực sạt lở bờ sông trên địa bàn ấp Mỹ Thạnh, xã Mỹ Thuận. Ảnh: TẤN CƯỜNG |
Thực tiễn cho thấy TT, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp. Đối với tỉnh, nguy cơ như mưa lớn, giông lốc, triều cường, ngập úng, sạt lở, hạn mặn tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất. Vì vậy, phòng ngừa, chuẩn bị từ sớm là khâu quan trọng hàng đầu đối với PTDS.
Quán triệt Luật PTDS năm 2023, Ban Chỉ huy PTDS tỉnh tham mưu cấp ủy, chính quyền chỉ đạo hoàn thiện hệ thống tổ chức, cơ chế hoạt động và phương án ứng phó. Kế hoạch PTDS, phòng chống TT, tìm kiếm cứu nạn, phòng cháy chữa cháy, ứng phó hạn, mặn, sạt lở, triều cường được rà soát, bổ sung phù hợp từng địa bàn.
Sở, ngành và địa phương chủ động xây dựng phương án theo chức năng. Ngành nông nghiệp và môi trường tập trung phòng, chống TT, sạt lở, ngập úng; ngành công an ứng phó thảm họa cháy lớn, bảo đảm an ninh, trật tự; ngành y tế chuẩn bị lực lượng, thuốc, cơ sở điều trị sẵn sàng ứng phó dịch bệnh; ngành khoa học và công nghệ chuẩn bị phương án ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân.
Chú trọng nâng chất lượng dự báo, cảnh báo. Cơ quan chuyên môn thường xuyên cập nhật thời tiết, thủy văn, theo dõi chặt chẽ mưa lớn, triều cường, hạn, mặn và sạt lở. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ góp phần nâng khả năng dự báo, phục vụ hiệu quả công tác chỉ đạo.
Thiếu tướng Phạm Văn Thanh - Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ huy PTDS tỉnh, cho biết: “Muốn ứng phó hiệu quả phải chuẩn bị ngay từ khi chưa có tình huống. Địa phương phải nắm chắc địa bàn, xác định khu vực nguy cơ cao, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phương án cụ thể; đồng thời tuyên truyền để người dân biết cách phòng ngừa, chủ động bảo vệ người và tài sản”.
Công tác tuyên truyền, giáo dục được triển khai bằng nhiều hình thức, chú trọng sử dụng internet, mạng xã hội và truyền thông hiện đại để thông tin cảnh báo nhanh chóng đến người dân. Chế độ trực Tổng đài 112 tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh duy trì nghiêm, nhất là thời gian có bão, áp thấp nhiệt đới, tiếp nhận, xử lý thông tin kịp thời.
Cùng với xây dựng phương án, công tác huấn luyện, diễn tập được chú trọng. Đầu năm 2026, Ban Chỉ huy PTDS tỉnh tổ chức hơn 1.500 lượt cán bộ tập huấn nội dung liên quan PTDS. Nội dung PTDS được lồng ghép bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, diễn tập khu vực phòng thủ, nâng khả năng phối hợp, chỉ huy và xử trí tình huống.
Hiệp đồng chặt chẽ, ứng phó kịp thời là yếu tố quyết định. Với phương châm chủ động, kịp thời, hiệu quả, Ban Chỉ huy PTDS tỉnh duy trì nghiêm chế độ trực mọi cấp; chuẩn bị lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”. Khi xảy ra tình huống, lực lượng quân sự, công an, y tế, chính quyền địa phương phối hợp triển khai phương án.
Lực lượng vũ trang giữ vai trò nòng cốt, sẵn sàng cơ động đến địa bàn khó khăn, giúp người dân khắc phục hậu quả TT. Từ đầu năm đến nay, hơn 4.000 lượt cán bộ, chiến sĩ và phương tiện được huy động tham gia ứng phó sự cố, TT, tìm kiếm cứu nạn; di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm. Lực lượng chức năng luyện tập phương án chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn; chi hơn 49 tỷ đồng hỗ trợ khắc phục thiệt hại và xây dựng công trình phòng, chống sạt lở.
Đồng chí Nguyễn Thành Luân - Chủ tịch UBND xã Lục Sỹ Thành chia sẻ: “Địa phương cụ thể hóa phương châm “4 tại chỗ” bằng việc làm thiết thực. Chính quyền, đoàn thể phân công cán bộ bám địa bàn xung yếu; chủ động gia cố bờ bao, xử lý khu vực nguy cơ bị ảnh hưởng bởi triều cường, ngập úng; hỗ trợ di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn, hướng dẫn người dân bảo vệ sản xuất, hạn chế tối đa thiệt hại do TT gây ra”.
Kết quả trên cho thấy công tác PTDS của tỉnh chuyển mạnh từ tư duy ứng phó khi xảy ra sự cố sang chủ động quản lý rủi ro, phòng ngừa và giảm thiểu thiệt hại. Đây là yêu cầu quan trọng khi TT, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và khó lường.
Đồng chí Châu Văn Hòa - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, khẳng định: “Qua thực tiễn, nơi nào chuẩn bị tốt phương án, nắm chắc địa bàn, tổ chức tốt lực lượng tại chỗ thì nơi đó xử lý tình huống nhanh và giảm thiệt hại. Do đó, các cấp, các ngành thường xuyên rà soát phương án, luyện tập và nâng cao ý thức chủ động của người dân về PTDS”.
Xây dựng thế trận PTDS là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Khi mỗi địa phương chủ động, mỗi lực lượng sẵn sàng và mỗi người dân có kiến thức, kỹ năng ứng phó, sức chống chịu của cộng đồng được nâng lên. Qua đó, bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân, tạo nền tảng vững chắc để tỉnh phát triển an toàn, bền vững.
TRẦN ĐƯỢC
