TINH GỌN BỘ MÁY, SỬ DỤNG HIỆU QUẢ NGUỒN LỰC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Kỳ cuối: Đồng bào Khmer nỗ lực xây dựng quê hương

Cùng với việc kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn- mạnh- hiệu năng- hiệu lực- hiệu quả, các địa phương trong tỉnh chú trọng phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ dân tộc Khmer và người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).

Đây là lực lượng nòng cốt, cầu nối quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Qua đó góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo đồng thuận xã hội trong xây dựng và phát triển quê hương.

Tổ trưởng Chi hội Nông dân nghề nghiệp- Sơn Hải Phong (bên trái) chia sẻ kỹ thuật trồng chanh không hạt.

Phát huy vai trò người có uy tín

Toàn tỉnh hiện có 445 người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS. Với sự am hiểu phong tục, tập quán, tiếng nói và tâm tư của bà con, người có uy tín phát huy tốt vai trò tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng NTM, giữ gìn an ninh trật tự và hòa giải các mâu thuẫn phát sinh tại cơ sở.

Trong đội ngũ người có uy tín, ông Thạch Chu (ấp Nô Lựa B, xã Nhị Trường) là điển hình nhiều năm liền tham gia giữ gìn an ninh trật tự, hòa giải tranh chấp trong phum sóc. Trong năm qua, ông vận động xây dựng 1 căn nhà đại đoàn kết cho hộ nghèo. Song song đó, gia đình ông phát triển hiệu quả mô hình sản xuất lúa kết hợp cây màu với 1,5ha, thu nhập khoảng 100 triệu đồng/năm, góp phần nâng cao đời sống và làm gương cho bà con noi theo.

Cùng với đó, các hoạt động văn hóa, thể thao, lễ hội duy trì, tạo không khí gần gũi, gắn bó. Ở vùng đồng bào Khmer, chính quyền quan tâm giữ gìn phong tục, tiếng nói, chữ viết và sinh hoạt tôn giáo để “quê mới” đậm đà bản sắc, giàu tính cộng đồng.

Ông Thạch Ru La- Phó Bí thư Thường trực xã Hiệp Mỹ cho biết: MTTQ, Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước, Hội Nông dân, Phụ nữ, Đoàn Thanh niên đã tích cực vận động bà con tham gia phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng NTM, đô thị văn minh”. Qua đó, Nhân dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ gìn môi trường, sẵn sàng hiến đất, góp công, góp của xây dựng các công trình phúc lợi. Xã chú trọng lồng ghép các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng vào phong trào xây dựng NTM. Các chùa Khmer tiếp tục là trung tâm sinh hoạt văn hóa, nơi giáo dục đạo đức, gìn giữ tiếng nói, chữ viết, lễ hội truyền thống như Chol Chnam Thmay, Ok Om Bok, Sel Dolta góp phần tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Ông Thạch Sa Rene, người có uy tín ở ấp Ô Răng (xã Hiệp Mỹ), từng là hộ khó khăn chỉ với 2 công ruộng, nhờ cần cù lao động, biết tính toán làm ăn và tích lũy qua từng năm, đến nay ông đã sở hữu trên 3,5ha đất trồng lúa, canh tác 3 vụ/năm, thu nhập khoảng 150 triệu đồng/năm. Cùng với kết hợp nuôi 8 con bò sinh sản, từng bước vươn lên trở thành hộ khá trong vùng.

Khi kinh tế ổn định, ông Rene luôn tích cực đóng góp cho cộng đồng, vận động Nhân dân hiến đất làm 2 tuyến đường giao thông. Với vai trò là thành viên Hội Tương trợ trong vùng đồng bào Khmer, ông tích cực hỗ trợ bà con khi có hữu sự, tang sự và tham gia hòa giải các tranh chấp liên quan đến đất đai và hôn nhân, góp phần giữ gìn đoàn kết, ổn định đời sống trong cộng đồng Khmer.

Hiệu quả các chính sách dân tộc

Nhiều xã vùng đồng bào Khmer xác định xây dựng NTM, NTM nâng cao, kiểu mẫu là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Các tiêu chí về thu nhập, hộ nghèo, môi trường, cảnh quan, văn hóa, an ninh trật tự được quan tâm đầu tư đồng bộ, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Chính quyền địa phương đã huy động nguồn lực từ Nhà nước, doanh nghiệp và Nhân dân để đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông. Đặc biệt, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế- xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 (giai đoạn I: 2021-2025) đã tạo chuyển biến rõ nét.

Theo bà Thạch Thị Thu Hà- Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, trong năm 2025, tỉnh triển khai thực hiện 9/10 dự án và 10/14 tiểu dự án với trên 284 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương gần 256 tỷ đồng. Nguồn lực này góp phần cải thiện hạ tầng, nâng cao dân trí, bảo tồn bản sắc văn hóa và thúc đẩy giảm nghèo bền vững trong vùng đồng bào Khmer. Các dự án giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt được triển khai đồng bộ, kịp thời. Cụ thể, đã hỗ trợ đất ở cho 3 hộ, nhà ở cho 93 hộ, chuyển đổi nghề cho 19 hộ và nước sinh hoạt phân tán cho 22 hộ. Nhờ đó, hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm 0,3% theo chuẩn nghèo đa chiều.

Gia đình bà Thạch Thị Hạnh (ấp Nô Lựa B, xã Nhị Trường) là một trong những hộ được hỗ trợ nhà ở trong thời gian qua. Bà Hạnh chia sẻ: Có nơi ở ổn định, gia đình bà yên tâm lao động, từng bước vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống.

Phát triển kinh tế, mở rộng sinh kế

Với không gian phát triển mới, giúp các địa phương chủ động tích hợp quy hoạch sản xuất nông nghiệp, thủy sản, làng nghề và du lịch cộng đồng, qua đó mở rộng sinh kế, nâng cao thu nhập cho đồng bào Khmer.

Nhiều mô hình sinh kế hiệu quả được hình thành và nhân rộng như lúa- tôm, lúa chất lượng cao, cây ăn trái đặc sản, rau màu an toàn và chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Các tổ hợp tác, HTX có đông thành viên là người Khmer từng bước tham gia liên kết chuỗi sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Mô hình liên kết sản xuất chanh không hạt tại xã Tân An mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với sản xuất lúa truyền thống, mở ra hướng đi bền vững cho đồng bào Khmer trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Với 1,5ha chanh không hạt, ông Kim Hoài Hận (ấp Giồng Bèn, xã Tân An) đã mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật, giúp sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Nhờ đó, vườn chanh cho sản lượng bình quân 2 tấn/tháng, lợi nhuận đạt 30-40 triệu đồng/tháng.

Tại xã Song Lộc, Chi hội Nông dân nghề nghiệp đã vận động hội viên chuyển đổi 21,95ha đất vườn tạp và đất lúa kém hiệu quả sang trồng chanh không hạt phục vụ xuất khẩu. Theo ông Sơn Hải Phong- Tổ trưởng Chi hội Nông dân nghề nghiệp ấp Đai Tèn (xã Song Lộc): Mô hình triển khai từ năm 2023 với tổng kinh phí 1,1 tỷ đồng từ nguồn vốn Chương trình xây dựng NTM và Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh, trong đó có 215 triệu đồng hỗ trợ không hoàn lại. Hiện mô hình cho thu nhập bình quân khoảng 300 triệu đồng/ha, cao gấp 6-8 lần so với trồng lúa, góp phần nâng cao thu nhập cho 32 hội viên, phá thế độc canh cây lúa, tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20 lao động địa phương.

Cùng với sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng hành của chính quyền và tinh thần đoàn kết của Nhân dân, vùng đồng bào Khmer hôm nay đang từng bước “thay da đổi thịt”, hướng đến mục tiêu NTM nâng cao, hiện đại, đời sống ngày càng ấm no, hạnh phúc và đậm đà bản sắc dân tộc.

Bài, ảnh: MỸ NHÂN