Trường học là nơi mỗi học sinh được tôn trọng, sẻ chia và bảo đảm an toàn trong học tập. Việc chủ động nhận diện hình thức bạo lực học đường, rèn luyện kỹ năng giải quyết bất đồng và xây dựng mối quan hệ bạn bè lành mạnh giữ vai trò then chốt giúp học sinh tự bảo vệ bản thân, góp phần hình thành môi trường giáo dục an toàn trên địa bàn tỉnh.
![]() |
| Học sinh Trường THPT Lưu Văn Liệt chia sẻ về xây dựng tình bạn đẹp, nói không với bạo lực học đường. Ảnh: PHƯƠNG VY |
Nhận diện đúng hành vi bạo lực học đường
Bạo lực học đường không chỉ dừng ở vụ việc xô xát trực tiếp mà còn bắt đầu từ lời trêu chọc quá giới hạn, hành vi cô lập hay bình luận ác ý trên mạng xã hội. Học sinh Trần Anh Phát, Trường THPT Vĩnh Long, chia sẻ việc kiểm soát cảm xúc và ứng xử phù hợp khi xảy ra mâu thuẫn là rất cần thiết, tránh hùa theo đám đông làm tổn thương bạn bè.
Đồng quan điểm, học sinh Hứa Đoàn Gia Hân, Trường THPT Lưu Văn Liệt, cho rằng những lời lẽ xúc phạm hay bình luận ác ý trên không gian mạng là dạng bạo lực tinh thần nghiêm trọng. Hành vi này khiến người bị nhắm đến dễ rơi vào trạng thái mặc cảm, mất tự tin và chịu áp lực tâm lý nặng nề. Do đó, mỗi cá nhân cần cẩn trọng trước khi đăng tải thông tin, không sử dụng mạng xã hội để công kích hoặc hạ thấp người khác.
Phân biệt giữa trò đùa vô hại và hành vi gây tổn thương là yếu tố quan trọng trong trường học. Lời nói có thể được người phát ngôn coi là đùa vui nhưng lại khiến người nghe cảm thấy bị xúc phạm. Hành vi như cố tình tẩy chay, loại trừ bạn khỏi hoạt động tập thể, đe dọa, đánh đập, phá hoại đồ dùng hoặc ép buộc làm điều không mong muốn đều cần xem xét nghiêm túc. Trên không gian mạng, đăng tải hình ảnh, video bêu xấu, tung tin sai lệch hoặc phát tán thông tin riêng tư gây ra nhiều hệ lụy lâu dài.
Theo Giám đốc Học viện Giáo dục tâm lý Song Yến Nguyễn Thành Gia, bạo lực học đường biểu hiện qua 6 hình thức: bạo lực ngôn ngữ, tinh thần, thể chất, vật chất, trên không gian mạng và bạo lực tình dục. Mỗi hình thức có cách tác động khác nhau nhưng đều nguy cơ gây tổn hại sức khỏe, tâm lý và danh dự của học sinh.
Bạo lực học đường ảnh hưởng trực tiếp nạn nhân, tập thể lớp và chính người thực hiện. Nếu không ngăn chặn kịp thời, mâu thuẫn nhỏ có thể bùng phát thành vụ việc nghiêm trọng. Khi chứng kiến hành vi bắt nạt, học sinh tuyệt đối không cổ vũ, quay phim hoặc im lặng do sợ liên lụy. Học sinh cần phản đối phù hợp, hỗ trợ nạn nhân và báo ngay cho giáo viên, gia đình hoặc cơ quan chức năng. Với tình huống nguy cơ thương tích, việc bảo đảm an toàn cá nhân phải đặt lên hàng đầu.
Bắt đầu từ tình bạn đẹp, lan tỏa cách ứng xử tử tế
Môi trường giáo dục an toàn bắt đầu bằng cách học sinh đối xử với nhau hàng ngày. Tình bạn đẹp được vun đắp dựa trên sự chân thành, tôn trọng sự khác biệt, biết lắng nghe và sẵn sàng hỗ trợ nhau lúc khó khăn. Việc đặt mình vào vị trí người khác trước khi phát ngôn hay hành động giúp ngăn ngừa mâu thuẫn từ sớm.
Học sinh Nguyễn Phú Khang, Trường THPT Chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm, nhìn nhận việc xây dựng tình bạn đẹp thể hiện qua hành động cụ thể hàng ngày như đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập, kiềm chế cảm xúc và giải quyết bất đồng bằng đối thoại. Mỗi học sinh cần có trách nhiệm với nội dung đăng tải trên mạng xã hội, không chia sẻ thông tin bêu xấu hay video bạn bè bị bắt nạt.
Khi thấy bạn bị bắt nạt, không nên thờ ơ hay coi đó là việc riêng của người khác. Sự hỗ trợ thiết thực bắt đầu bằng việc hỏi han, động viên, ở bên nạn nhân và báo cáo thầy cô, gia đình để có biện pháp can thiệp thích hợp. Việc giúp đỡ cần thực hiện đúng cách nhằm tránh làm tình hình thêm căng thẳng hoặc gia tăng áp lực lên người bị bạo lực.
Dưới góc độ công tác đoàn, Phó Bí thư Tỉnh Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội tỉnh Nguyễn Thị Cẩm Hương nhấn mạnh môi trường học đường không bạo lực xuất phát từ chuyển biến nhận thức, thái độ và hành động của từng học sinh. Mỗi đoàn viên, học sinh cần chủ động xây dựng văn hóa ứng xử tích cực thông qua việc nói lời tử tế, tôn trọng sự khác biệt, không hạ thấp người khác, không bao che hoặc thờ ơ trước hành vi vi phạm. Khi gặp vướng mắc, học sinh chủ động tìm kiếm trợ giúp từ nhà trường, gia đình và cơ quan chức năng.
Các cấp bộ đoàn và cơ sở giáo dục cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục giá trị tình bạn đẹp, lòng nhân ái cùng trách nhiệm xã hội. Các đơn vị tập trung xây dựng tập thể lớp đoàn kết; chủ động phát hiện, hỗ trợ học sinh có nguy cơ bị cô lập. Công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và tổ chức Đoàn cần tăng cường nhằm xử lý kịp thời vụ việc, bảo đảm học sinh luôn được lắng nghe, bảo vệ và phát triển toàn diện.
PHƯƠNG VY


