Theo báo cáo mới công bố của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Đông Nam Á cần khoảng 7,1 nghìn tỷ USD đầu tư cơ sở hạ tầng trong giai đoạn 2026-2040, tương đương 476 tỷ USD mỗi năm, nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tăng cường an ninh năng lượng, xây dựng các nền kinh tế kết nối chặt chẽ và có khả năng chống chịu.
Báo cáo Thách thức 7 nghìn tỷ USD: Xây dựng ASEAN của ngày mai ước tính nhu cầu đầu tư hạ tầng mỗi năm của Đông Nam Á tương đương 8,7% GDP khu vực. Tuy nhiên, với mức đầu tư hiện nay, nguồn vốn chính phủ chỉ có thể đáp ứng khoảng 45% nhu cầu, để lại khoảng thiếu hụt tài chính lên tới 264 tỷ USD mỗi năm.
Nhu cầu đầu tư gia tăng trong bối cảnh các nền kinh tế Đông Nam Á tiếp tục mở rộng, đô thị hóa, ngày càng tăng cường kết nối số cũng như chuyển dịch theo hướng dịch vụ.
Điện và giao thông chiếm 85% nhu cầu đầu tư
Theo ADB, ngành điện và giao thông vận tải chiếm 85% tổng nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng của khu vực, lần lượt ở mức 3,6 nghìn tỷ USD và 2,5 nghìn tỷ USD.
Các khoản đầu tư cho ngành điện cần phải gia tăng năng lực phát, truyền tải và lưu trữ điện, bao gồm các kết nối xuyên biên giới trong khuôn khổ Lưới điện của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) nhằm tăng cường an ninh năng lượng, hỗ trợ sử dụng năng lượng sạch nhiều hơn và giảm thiểu tác động từ sự gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Sáng kiến Lưới điện Liên Á của ADB ra mắt vào tháng 5 sẽ mở rộng thương mại điện năng xuyên biên giới và tăng cường kết nối điện trong khu vực châu Á và Thái Bình Dương, trên cơ sở phát triển Lưới điện ASEAN.
Trong nhu cầu đầu tư của lĩnh vực giao thông vận tải, đường bộ tiếp tục chiếm tỉ trọng lớn nhất với gần 2 nghìn tỷ USD, trong khi đường sắt và sân bay nằm trong số những hạng mục có nhu cầu đầu tư tăng nhanh nhất. Các mạng lưới giao thông vận tải tích hợp và kết nối xuyên biên giới sẽ góp phần giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của Đông Nam Á trên thị trường toàn cầu.
Bên cạnh đó, Đông Nam Á cần 584 tỷ USD đầu tư cho hạ tầng số, bao gồm các mạng băng thông rộng và trung tâm dữ liệu. Những khoản đầu tư này đóng vai trò thiết yếu đối với việc tăng cường kết nối số trong khu vực, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh, đồng thời hỗ trợ triển khai Hiệp định Khung về kinh tế số ASEAN.
ADB đã khởi động Sáng kiến Xa lộ số châu Á - Thái Bình Dương vào tháng 5, sẽ góp phần đáp ứng những nhu cầu này thông qua tài trợ cho các mạng cáp quang, cáp ngầm dưới biển, các điểm trao đổi lưu lượng Internet và trung tâm dữ liệu khu vực đến năm 2035.
Đối với lĩnh vực y tế, nhu cầu đầu tư cần 227 tỷ USD cho đến năm 2040, bao gồm xây dựng khoảng 49.000 cơ sở y tế mới, phần lớn là các cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu. Những khoản đầu tư này sẽ góp phần củng cố hệ thống y tế và nâng cao khả năng sẵn sàng ứng phó của khu vực trước các tình huống khẩn cấp về y tế trong tương lai.
Thiếu dự án đủ điều kiện thu hút vốn tư nhân
Bên cạnh nhu cầu vốn lớn, báo cáo của ADB chỉ ra rằng tình trạng thiếu các dự án được chuẩn bị kỹ lưỡng là một trở ngại lớn đối với việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân.
Trong bối cảnh ngân sách chính phủ chịu nhiều áp lực, báo cáo của ADB nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường công tác chuẩn bị dự án, bảo đảm các quy định có thể dự báo, cũng như tăng cường tính minh bạch trong mua sắm, đấu thầu.
Chủ tịch ADB Masato Kanda nhận định: Tăng trưởng của Đông Nam Á phụ thuộc vào những gì mà khu vực sẽ xây dựng trong thời gian tới. Các nhà máy cần nguồn điện ổn định, còn doanh nghiệp cần những phương thức tiếp cận thị trường nhanh chóng và an toàn hơn.
Theo ông Masato Kanda, những khoản đầu tư này cũng phải mang lại lợi ích lâu dài. ADB sẽ hỗ trợ các chính phủ thúc đẩy triển khai những dự án tạo được niềm tin cho nhà đầu tư và đáp ứng nhu cầu của người dân.
Báo cáo của ADB bao quát toàn bộ 11 quốc gia thành viên ASEAN, gồm Brunei, Campuchia, Indonesia, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, Timor-Leste và Việt Nam. Với vai trò là ngân hàng chủ chốt của khu vực, ADB đang góp phần chuyển hóa các ưu tiên khu vực thành những dự án đầu tư có khả năng huy động vốn thông qua hoạt động tài trợ, chuẩn bị dự án, chia sẻ tri thức và điều phối khu vực.
Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
