Tăng cường an ninh năng lượng của khu vực ASEAN trong bối cảnh mới

Phiên toàn thể thứ tư trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 tập trung phân tích tầm quan trọng của an ninh năng lượng và hợp tác khu vực. Các diễn giả nhấn mạnh sự cấp thiết của quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch và bền vững để ứng phó với những biến động địa chính trị toàn cầu.

Toàn cảnh phiên thảo luận. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Sáng 10/6, phiên toàn thể thứ tư trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 đã diễn ra với chủ đề “Tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh mới”.

Phiên toàn thể này tập trung phân tích tầm quan trọng của an ninh năng lượng và hợp tác khu vực. Các diễn giả nhấn mạnh sự cấp thiết của quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch và bền vững để ứng phó với những biến động địa chính trị toàn cầu.

Chia sẻ về quá trình chuyển đổi năng lượng của Anh, bà Seema Malhotra, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao, Vương quốc Anh, cho biết năng lượng tái tạo hiện chiếm khoảng 50% năng lượng của Anh, trong khi tỷ lệ này của năm 2010 chỉ là 7%. Sự chuyển dịch mạnh mẽ này xuất phát từ mong muốn thúc đẩy an ninh kinh tế và tăng trưởng dài hạn của các nhà lãnh đạo Anh.

Bày tỏ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi năng lượng với các đối tác ASEAN, bà Seema Malhotra cho rằng Anh và ASEAN có tiềm năng hợp tác để giải quyết các thách thức, áp lực trước mắt và khơi thông thị trường năng lượng dựa trên các trụ cột: duy trì cung ứng cho thị trường, bảo đảm tính ổn định của thị trường và phối hợp với các đối tác quốc tế.

Bà Seema Malhotra nhấn mạnh Anh và ASEAN cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa trong chia sẻ thông tin, dự trữ năng lượng và theo dõi cách hệ thống năng lượng phản ứng trước khủng hoảng.

"Chúng ta cần gia tăng khả năng chống chịu trước những cú sốc cũng như sức mạnh của hệ thống năng lượng theo thời gian", bà lưu ý.

Trong 5 năm qua, Anh và ASEAN đã tiếp tục xây dựng quan hệ đối tác trên một nền tảng vững chắc, trong đó các chính sách về năng lượng là trung tâm. Anh hy vọng sẽ tiếp tục là một phần trong nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng của các quốc gia ASEAN, cùng nhau xây dựng một tương lai ổn định và bền vững.

​Chia sẻ quan điểm của Việt Nam về an ninh năng lượng, ông Nguyễn Hoàng Long, Thứ trưởng Công thương, cho biết Bộ Công thương luôn coi năng lượng là một động lực quan trọng để phát triển kinh tế.

Ông Nguyễn Hoàng Long, Thứ trưởng Công thương phát biểu tại phiên thảo luận. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Tuy nhiên, an ninh năng lượng đang bị thách thức bởi những căng thẳng về địa chính trị, thay đổi về chuỗi cung ứng, sự chuyển đổi năng lượng trên toàn cầu, và đặc biệt là xung đột tại Trung Đông.

Trong bối cảnh này, không thể coi an ninh năng lượng chỉ đơn giản là việc bảo đảm nguồn cung năng lượng để đáp ứng những nhu cầu cơ bản, thay vào đó, cần có một cái cách tiếp cận nó toàn diện hơn.

​Từ góc độ hợp tác khu vực, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long khuyến nghị ASEAN cần duy trì sự cân bằng giữa ba trụ cột là bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và duy trì khả năng chi trả cho người dân, doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng Công thương, ASEAN cũng cần tập trung vào các định hướng ưu tiên gồm: củng cố năng lực tự cường của khu vực; nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng; đa dạng hóa nguồn cung và tuyến vận chuyển; thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng; đẩy mạnh sử dụng năng lượng hiệu quả và huy động mạnh mẽ hơn các nguồn lực tài chính, công nghệ, tri thức từ các đối tác quốc tế cho quá trình chuyển đổi xanh của khu vực.

Tại phiên thảo luận, bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ năng lượng của GIZ (Đức), nhận định các cuộc khủng hoảng năng lượng lại chính là động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Bà khuyến khích ASEAN và Việt Nam nên tận dụng mọi cuộc khủng hoảng để biến nó thành cơ hội chuyển đổi năng lượng.

Bà Christiana Hageneder, Giám đốc Chương trình Hỗ trợ năng lượng của GIZ nêu ý kiến tại diễn đàn. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Giám đốc Chương trình Hỗ trợ năng lượng của GIZ nhìn nhận sự tăng trưởng kinh tế không nhất thiết phải tỷ lệ thuận với nhu cầu tiêu thụ năng lượng. Theo bà, với tư duy thông minh và công nghệ hiện tại, các quốc gia có thể giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng mà vẫn phát triển được kinh tế nhờ vào năng lượng tái tạo và sử dụng năng lượng hiệu quả.

ASEAN sở hữu tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió và điện mặt trời. Bà Christiana Hageneder cho rằng việc quan trọng để hiện thực hóa tiềm năng này là đầu tư vào hạ tầng lưới điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và các giải pháp lưới điện thông minh.

Theo MINH DUY - KHÁNH LAN - HOÀNG HÀ/nhandan.vn