Cách đây 59 năm, vào ngày 26/3/1967, quân và dân ta đã làm nên chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa vang dội. Trận đánh ở Mương Khai- Hiệp Hòa là trận đánh lớn, thắng to, bắn rơi máy bay Mỹ nhiều nhất vùng ĐBSCL, vô hiệu hóa kế hoạch bình định trên tuyến sông Măng Thít. Chiến thắng ấy thể hiện tinh thần chiến đấu anh dũng, kiên cường và khẳng định sự đoàn kết một lòng của quân và dân ta trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
 |
| Cán bộ lão thành cách mạng, nhân chứng lịch sử về thắp hương tại Bia Chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa. |
Mốc son hào hùng
Trong không khí trang nghiêm và tự hào, đông đảo người con xã Hòa Bình, những anh hùng của Tiểu đoàn 306 từ khắp Nam Bộ có mặt ở Bia Chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa để tưởng nhớ những người con ưu tú của quê hương đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đồng chí Nguyễn Văn Trạng- Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hòa Bình cho biết, những năm 1965-1967, đế quốc Mỹ đẩy mạnh chiến lược “Chiến tranh cục bộ”, tăng cường lực lượng tinh nhuệ cùng phương tiện chiến tranh hiện đại nhằm thực hiện âm mưu “tìm diệt và bình định”, kiểm soát các tuyến giao thông trọng yếu, trong đó có tuyến sông Măng Thít- huyết mạch quan trọng của khu vực. Âm mưu của địch là chia cắt, cô lập và bóp nghẹt phong trào cách mạng của ta. Trước tình hình đó, với ý chí kiên cường và tinh thần quyết chiến, quyết thắng, đêm 25 rạng sáng 26/3/1967, tại khu vực Mương Khai- Hiệp Hòa, Tiểu đoàn 306 bộ đội chủ lực đã phối hợp cùng địa phương quân và du kích 2 xã Xuân Hiệp, Hòa Bình tổ chức tập kích vào lực lượng địch.
Trong hồi ký của cố Trung tướng Nguyễn Đệ- Tư lệnh Quân khu 9, đã tái hiện lại những giờ phút nghẹt thở nhưng đầy hào hùng: “Nhằm đánh bại kế hoạch bình định của Mỹ- ngụy trên tuyến sông Măng Thít, đêm 25/3/1967 tại vàm Mương Khai, xã Xuân Hiệp, Tiểu đoàn 306 bộ đội chủ lực của ta phối hợp cùng địa phương quân huyện và du kích xã Xuân Hiệp đánh tập kích vào Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 16, Sư đoàn 9 và Giang đoàn tàu sắt 10 chiếc PCF của địch.
Sau 3 giờ chiến đấu dũng cảm, quân ta làm chủ trận địa, bắn chìm 8 tàu sắt, diệt 250 tên địch, thu trên 100 súng. Bị thua đau, sáng sớm ngày 26/3/1967, địch huy động máy bay ném bom, pháo binh, máy bay trực thăng đổ 2 Trung đoàn 15 và 16 thuộc Sư đoàn 9 Ngụy, bao vây hòng tiêu diệt bộ đội ta. Tại đây (ấp Hiệp Hòa, xã Hòa Bình), suốt 1 ngày chiến đấu kiên cường, quân ta giữ vững trận địa. Bắn rơi tại chỗ 12 máy bay trực thăng, bắn bị thương một số chiếc khác, diệt 600 tên địch”.
Theo đồng chí Nguyễn Văn Trạng, đây là trận đánh lớn, thắng to. Trận đánh Mương Khai- Hiệp Hòa đã giáng một đòn mạnh mẽ vào ý đồ bình định của Mỹ- ngụy trên tuyến sông Măng Thít, làm lung lay ý chí xâm lược của kẻ thù. Chiến thắng ấy không chỉ là thắng lợi quân sự đơn thuần, mà còn là minh chứng sinh động cho sức mạnh của chiến tranh nhân dân, cho sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực và lực lượng tại chỗ, giữa quân với dân trong thế trận lòng dân vững chắc. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng về kinh nghiệm và thế trận cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, góp phần tiến tới Đại thắng mùa Xuân 1975, thống nhất đất nước.
Ông Nguyễn An Ninh- nguyên Trung Đội trưởng Trinh sát, Tiểu đoàn 306 kể: “Tôi vào Tiểu đoàn 306 từ năm 1963, tham gia nhiều trận đánh lớn từ Cà Mau qua Kiên Giang, Cần Thơ, Trà Vinh, Vĩnh Long... nhưng chưa có trận nào ác liệt như trận đánh Mương Khai- Hiệp Hòa. Hồi đó hai bên bờ sông cây cối um tùm mà địch đánh bom từ sáng tới chiều, nhìn từ bên này qua bên kia hoang tàn, xơ xác, không còn cây nào đứng vững. Địch tổ chức rất nhiều đợt bắn phá, nhưng anh em đồng chí chiến đấu vô cùng ngoan cường”.
Để làm nên chiến công Mương Khai- Hiệp Hòa vang dội, gần 80 cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã anh dũng hy sinh hoặc bị thương; nhiều nhà cửa, vườn tược bị bom đạn tàn phá nặng nề. Ngày 20/12/1994, xã Hòa Bình vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Và để lưu giữ dấu ấn hào hùng ấy, ngày 26/3/2003 Bia Chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa đã được xây dựng hoàn thành đưa vào sử dụng; đến năm 2020 được công nhận Di tích lịch sử văn hóa cách mạng cấp tỉnh. Đây là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước, hun đúc tinh thần cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Tự hào phát huy truyền thống tốt đẹp
Anh Trần Vũ Tuấn- Phó Bí thư Đoàn Thanh niên xã Hòa Bình chia sẻ, chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa là minh chứng hùng hồn cho tinh thần yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường, bất khuất và lòng dũng cảm phi thường của cha ông ta. Dù phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thiếu thốn, các thế hệ đi trước đã không ngại hy sinh bảo vệ từng tấc đất quê hương.
“Phát huy tinh thần của Chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa, thế hệ trẻ chúng tôi nguyện sẽ tiếp bước cha anh, đem sức trẻ, trí tuệ và nhiệt huyết của mình góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, trách nhiệm của thanh niên không chỉ dừng lại ở lòng yêu nước, mà còn phải thể hiện bằng những hành động cụ thể: ra sức học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao trình độ chuyên môn, tích cực tham gia các phong trào tình nguyện, sáng tạo, khởi nghiệp, chung tay xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh”- anh Trần Vũ Tuấn nói.
Đồng chí Nguyễn Văn Trạng cho biết, lễ kỷ niệm Chiến thắng Mương Khai- Hiệp Hòa năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức trong bối cảnh xã Hòa Bình mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất xã Hòa Bình, Xuân Hiệp và Thới Hòa. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính, mà còn là sự hội tụ của truyền thống cách mạng, của tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển của Nhân dân ba xã anh hùng. Mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân cần tiếp tục giữ gìn và phát huy truyền thống cách mạng, nêu cao tinh thần trách nhiệm, năng động, sáng tạo trong lao động, sản xuất và công tác; chung sức đồng lòng xây dựng xã Hòa Bình phát triển bền vững, xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ cha anh.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
