Canh chuối nấu nước cốt dừa ăn kèm cá kho khô, món ăn tưởng chừng rất đỗi bình dị ấy, lại gói ghém cả một miền ký ức thấm đẫm tình quê.
 |
| Tô canh chuối, ơ cá kho đậm vị quê hương. |
Bên chái bếp, quày chuối xiêm treo lủng lẳng, vừa chín tới, vỏ vàng ươm mật. “Chuối chín ngon quá, cụ nấu canh cho tụi bây ăn bửa nghen”- giọng bà cụ thân thương. Bà lựa một nải tròn, lột vỏ từng trái, cắt xéo thành miếng vừa ăn. Sau hè, khoai mì, khoai lang được đào lên, rửa sạch, gọt vỏ, cắt khúc, thêm vài củ khoai môn nhỏ nhỏ, đủ đầy cho nồi canh thêm bùi béo. “Trái dừa khô rụng xuống ao nghe cái chủm” cũng được vớt lên, lột sạch vỏ, nạo cơm rồi vắt lấy nước cốt.
Nước cốt nhất để riêng, còn nước cốt dão thì cho vào nồi cùng ít nước dừa tươi, đặt lên bếp lửa liu riu. Khoai được cho vào trước, đun sôi rồi vớt bọt, nêm tí muối, xíu đường cho vừa miệng. Chuối và mít mau chín nên cho vào sau cùng. Khi nồi canh vừa tới, cụ tắt bếp, chan nước cốt nhất và rắc thêm nắm hành lá. Cụ nói, làm vậy nước cốt mới giữ được trọn vị béo thơm. Những kinh nghiệm tưởng chừng nhỏ nhặt ấy, nhưng là tri thức ẩm thực dân gian được truyền từ đời này sang đời khác ở quê tôi.
Ơ cá kho sả tiêu cũng đang sôi ùng ục, nước kho từ từ sánh lại, mùi thơm nức mũi. Cá được đặt lợp bắt dưới mương, dưới ao còn tươi rói, kho với nước dừa, tiêu, ớt, sả, thêm chút đường thốt nốt là màu lên đỏ au. Cụ vừa trở cá vừa cười hiền: “Cá này kho ăn với canh chuối là ngon dữ lắm!”.
Bữa cơm quê dọn ra không cầu kỳ, chỉ là nồi canh chuối béo ngậy, ơ cá kho khô quánh, thêm chén cơm trắng nóng hổi. Vậy mà ai nấy đều ăn ngon lành. Tiếng cười nói, tiếng muỗng chạm chén khẽ khàng, tiếng gió thổi ngoài hàng tre, tất cả hòa vào nhau, làm nên một buổi chiều quê bình yên đến lạ.
Chính những bữa cơm quê mộc mạc ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn người miền Tây, làm nên cái tình, cái nghĩa rất riêng của vùng đất phù sa. Mà dẫu đi đâu, về đâu, chỉ cần nhớ tới nồi canh chuối, ơ cá kho tiêu, là đã thấy lòng mình quay về với căn bếp nhỏ năm nào, nơi khói lam chiều vẫn còn bay lên từ ký ức.
Bài, ảnh: NGỌC LIỄU
