Tội phạm mua bán người (MBN) đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự, nhất là khi các đối tượng ngày càng tinh vi trong việc tiếp cận, lừa gạt nạn nhân. Trước thực tế này, công tác phòng ngừa từ sớm, nâng cao cảnh giác trong cộng đồng và chủ động ngăn chặn nguy cơ được các ngành, các cấp và địa phương quan tâm thực hiện, kịp thời xử lý sự việc ngay từ cơ sở.
 |
| Đồn Biên phòng cửa khẩu Cảng Giao Long tuyên truyền pháp luật cho ngư dân. |
Chủ động phòng ngừa, đấu tranh
MBN là loại tội phạm đòi hỏi sự chủ động trong phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh từ cơ sở. Tại tỉnh, công tác này được triển khai với sự tham gia của nhiều ngành, địa phương, tập trung tuyên truyền nâng cao cảnh giác cộng đồng, quản lý lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ và phối hợp xử lý những vụ việc có liên quan.
Thực hiện Quyết định 1154/QĐ-TTg ngày 26/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về triển khai hoạt động hưởng ứng “Ngày thế giới phòng, chống MBN” và “Ngày toàn dân phòng, chống MBN (30/7)” năm 2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch 254/KH-UBND ngày 15/7/2026, phân công nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ban, ngành và UBND xã, phường. Công an tỉnh tổ chức lễ phát động, kết hợp diễu hành trên các tuyến đường để lan tỏa thông điệp phòng, chống MBN.
Theo Đại tá Võ Công Bình - Phó Giám đốc Công an tỉnh, trước những phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nhất là hành vi lợi dụng không gian mạng để lừa gạt, dụ dỗ nạn nhân, lực lượng công an chủ động nắm chắc tình hình, triển khai đồng bộ biện pháp phòng ngừa, đấu tranh và xử lý nghiêm hành vi vi phạm pháp luật. Công an tỉnh tiếp tục tăng cường phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể trong tuyên truyền, hỗ trợ nạn nhân, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị tham gia phòng, chống MBN. Đối với khu vực biển, phối hợp chặt chẽ với bộ đội biên phòng quản lý thuyền viên làm việc trên phương tiện khai thác hải sản, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý hành vi MBN xảy ra trên biển hoặc liên quan đến chủ tàu, phương tiện khai thác thủy sản.
Từ hoạt động hưởng ứng, công tác tuyên truyền được triển khai trên nhiều địa bàn, hướng đến các nhóm dân cư khác nhau. Lực lượng công an toàn tỉnh tổ chức 347 lượt tuyên truyền trực tiếp, thu hút khoảng 5.347 lượt người tham dự; phối hợp phát 736 lượt thông tin qua hệ thống truyền thanh, loa di động.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào quy định pháp luật, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm, cách nhận biết và kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Tại cộng đồng, công tác tuyên truyền được tổ chức ở những địa bàn có nhiều phụ nữ kết hôn với người nước ngoài, trẻ em sống lang thang và người đi làm việc ở nước ngoài. Hội LHPN tỉnh phối hợp tổ chức 9 buổi truyền thông, hướng đến những nhóm có nguy cơ cần được quan tâm trong công tác phòng ngừa.
Ở khu vực biên giới biển, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phát 3.568 tờ rơi, tổ chức 25 lượt tuyên truyền trực tiếp với hơn 4.576 lượt người dân tham dự. UBND xã, phường tổ chức tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh; đăng tải, chia sẻ trang thông tin điện tử và fanpage. Hình thức tuyên truyền được triển khai song song với việc phổ biến quy định pháp luật, cảnh báo nguy cơ và vận động người dân nâng cao ý thức cảnh giác.
Bên cạnh phòng ngừa xã hội, việc quản lý lĩnh vực có nguy cơ phát sinh tội phạm được tăng cường. Đoàn kiểm tra liên ngành 178 thực hiện 6 cuộc kiểm tra tại 25 cơ sở kinh doanh dịch vụ văn hóa, lưu trú, du lịch.
Đối với hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, tỉnh tăng cường quản lý hoạt động tư vấn, tuyển dụng, bảo đảm quyền lợi người lao động, phòng ngừa nguy cơ bị lợi dụng để thực hiện hành vi MBN. Tỉnh thẩm định, cấp phép cho 247 lao động nước ngoài vào làm việc và tăng cường quản lý 1.468 lao động nước ngoài đang làm việc tại công ty, doanh nghiệp trong và ngoài khu
công nghiệp.
Nâng cao hiệu quả phòng ngừa xã hội
Theo đánh giá của UBND tỉnh, sau 3 tháng triển khai hoạt động hưởng ứng, các cấp, các ngành đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo; công tác phối hợp tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật, tham gia phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm được đẩy mạnh. Ngành chức năng chủ động rà soát, quản lý những lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ; lực lượng công an và bộ đội biên phòng tăng cường nắm tình hình, trao đổi thông tin, xác minh và đấu tranh với tội phạm MBN.
Tuy nhiên, sự thay đổi về phương thức, thủ đoạn của tội phạm, công tác phòng ngừa cần tiếp tục đi vào chiều sâu, bám sát từng nhóm đối tượng và địa bàn có nguy cơ. Việc tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật giúp người dân nhận biết những dấu hiệu lừa gạt, dụ dỗ, nhất là trên không gian mạng; chủ động tìm hiểu, xác minh thông tin trước khi nhận lời mời làm việc, xuất cảnh hoặc kết hôn với người nước ngoài.
Hội LHPN tỉnh xác định tiếp tục đổi mới tuyên truyền, cảnh báo thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội, nhất là chiêu trò dụ dỗ phụ nữ bằng lời hứa “việc nhẹ, lương cao”. Theo Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Nguyễn Thị Hồng Hoa, các cấp hội tăng cường nắm bắt hoàn cảnh phụ nữ, trẻ em có nguy cơ bị mua bán để kịp thời phối hợp ngăn chặn, hỗ trợ khi cần thiết; duy trì mô hình “Địa chỉ tin cậy”, “Ngôi nhà an toàn”, “Tổ truyền thông cộng đồng”. Hội đẩy mạnh dạy nghề, giới thiệu việc làm, hỗ trợ vốn để phụ nữ ổn định sinh kế, nâng cao khả năng tự bảo vệ trước nguy cơ bị lừa gạt, bóc lột.
Nhằm tiếp tục thể chế hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước về công tác phòng, chống MBN và thực hiện có hiệu quả quy định của Luật Phòng, chống MBN năm 2024, UBND tỉnh đã xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình phòng, chống MBN giai đoạn 2026-2030 và định hướng đến năm 2035 trên địa bàn tỉnh. Kế hoạch xác định tăng cường biện pháp phòng ngừa xã hội, kết hợp chặt chẽ với chương trình, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Theo định hướng này, công tác phòng, chống MBN cần được lồng ghép với chương trình giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em và hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương. Việc nâng cao đời sống, tạo cơ hội việc làm ổn định và tăng khả năng tiếp cận thông tin sẽ giúp người dân giảm nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng hoàn cảnh khó khăn để lừa gạt, bóc lột. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục củng cố, nâng chất lượng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng và tổ chức đoàn thể trong phát hiện, tố giác tội phạm.
Cùng với phòng ngừa, công tác điều tra, truy tố, xét xử các vụ án MBN cần được thực hiện nghiêm theo quy định pháp luật. Thông qua quá trình giải quyết vụ án, cơ quan chức năng kịp thời phát hiện, kiến nghị khắc phục những sơ hở, thiếu sót trong quản lý kinh tế - xã hội có thể bị tội phạm lợi dụng. Việc phối hợp trao đổi thông tin, xác minh vụ việc và hỗ trợ nạn nhân cần được duy trì chặt chẽ giữa các ngành, địa phương, bảo đảm người bị mua bán được tiếp cận biện pháp bảo vệ, hỗ trợ phù hợp.
Bài, ảnh: NGUYỄN THỊNH
