Xưa kia, khi nói đến cây bồn bồn thì gần như người nông dân nào cũng đều rùng mình, vì nó là hiện thân của đói nghèo và cơ cực. Nơi nào cây bồn bồn mọc thì gần như cây lúa không sống nổi, vì cây bồn bồn chỉ phát triển ở vùng đất phèn, mặn.
Nhưng từ sau chương trình ngọt hóa gắn với tập trung chuyển đổi sản xuất, cây bồn bồn đã trở thành “đặc sản” và trở thành món ngon đặc sắc, phản ánh sinh động sự năng động, sáng tạo của người nông dân.
 |
| Nông dân Cà Mau thu hoạch bồn bồn tươi trên vùng đất phèn, mặn. |
 |
Về Cà Mau ngày nay, những cánh đồng mặn chát, đầy phèn, mặn ngày nào giờ nước đã ngọt hơn và hình thành nên vùng sinh thái mặn, lợ để cây bồn bồn “kết duyên” cùng con cua, con cá. Mô hình sản xuất kết hợp này mang về lợi nhuận tăng thêm hàng chục triệu đồng so với những cánh đồng chuyên canh lúa nước.
Bồn bồn vốn mọc hoang, nay được nông dân trồng thêm để trở thành thứ rau đồng trắng nõn, giòn rụm và đem muối thành dưa. Bồn bồn tươi chế biến món gì cũng ngon, từ xào tôm, mực, thịt bò, rồi đem nhúng lẩu, hay ăn cả cọng với mắm sống, hoặc bồn bồn muối chua thì đem chấm với cá kho khô, cá kho lạt, ăn đến mấy chén cơm mà vẫn còn thèm, vì cái vị đặc trưng ngọt thanh và thơm mùi đồng đất.
So với cây bồn bồn trồng ở nơi khác, bồn bồn Cà Mau mang hương vị rất đặc trưng, nhất là món bồn bồn chua được ngâm bằng nước vo gạo nên khi lên men, bồn bồn chua nhưng lại có vị thanh và không quá chua so với các loại bồn bồn khác được ngâm trong giấm công nghiệp.
Tôi còn nhớ như in chú Năm Hưng (nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu cũ) khi đi khảo sát vùng chuyển đổi sản xuất ở xã Hồng Dân, chú nói: “Ngày xưa, khi bị địch bao vây, chính cây bồn bồn đã cứu đói bộ đội mình. Trong kháng chiến, cũng chính cây bồn bồn mọc xanh um tùm che chở bộ đội ẩn mình trong đó”.
Những người bạn của tôi từ Mỹ về chơi, khi rời Cà Mau luôn lùng sục khắp chợ Bạc Liêu (phường Bạc Liêu) để mua cho bằng được mấy chục ký bồn bồn tươi và cả bồn bồn muối dưa đem về làm quà cho bạn bè. Bởi vì lần đầu tiên họ được ăn thứ rau này, mà sao ngon quá!
 |
| Món bồn bồn nhúng lẩu lịch – đặc sản của Cà Mau. |
Tôi thật tự hào về vùng đất của mình khi bồn bồn như một món quà mà mẹ thiên nhiên đã ban tặng và nghiệm ra rằng: Nếu như không có một cuộc cách mạng về thủy lợi thì chưa chắc rằng cây bồn bồn đã trở thành “đặc sản”.
Và càng cảm phục hơn sự nhạy bén của người nông dân khi hóa giải các thách thức, nguy cơ trở thành cơ hội và làm giàu từ mô hình sản xuất “thuận thiên”, nó cũng giống như những bông bồn bồn nở trắng, tung tỏa theo gió bay đi khắp nơi và mang theo khát vọng làm giàu cho một Cà Mau không ngừng vươn cao, bứt phá từ thế mạnh nông nghiệp và du lịch sinh thái.
Bài, ảnh: LƯ DŨNG
