Có một món ngon đậm tính văn hóa của cộng đồng người Hoa ở vùng đất phương Nam chính là hoành thánh. Không đơn giản là món điểm tâm khoái khẩu của nhiều người, hoành thánh còn trở thành món ăn truyền thống trong các dịp lễ, Tết với ý nghĩa tài lộc và dư dả.
 |
| Món hoành thánh thập cẩm |
Món hoành thánh có xuất xứ từ Trung Quốc, nhưng khi du nhập vào Việt Nam đã không ngừng được biến tấu, từ món hoành thánh chỉ đơn giản là các viên hoành thánh chan nước lèo trong, không có “tóp-bin”, nhưng khi sang Việt Nam, với sự trù phú về sản vật ở vùng đất phương Nam, đã tô điểm cho tô hoành thánh với nhiều biến tấu đa dạng. Nào là hoành thánh thập cẩm, hoành thánh đồ lòng, hoành thánh tôm, mực và cả hoành thánh mì khô với thịt quay hay thịt xá xíu…
Thật ra, hoành thánh là tiếng Quảng Đông, khi dịch ra tiếng Hán nghe rất hay là “vân thôn”, mang ý nghĩa nuốt mây, do hoành thánh khi gói xong có hình đám mây, cũng như khi đưa vào miệng ăn tựa đang nuốt mây. Còn đối với người Hoa gốc Triều Châu ở miền Tây thì hoành thánh tượng trưng cho tài lộc và dư dả khi hoành thánh được gói giống với thỏi vàng ròng của ông Thần Tài.
Mặt khác, trong văn hóa cát tường của cộng đồng người Hoa, thịt tượng trưng cho sự trù phú, dư dả, đủ đầy và đây cũng là lý do để giải thích vì sao trong các buổi tiệc, sinh hoạt văn hóa truyền thống của cộng đồng người Hoa đều có các món ăn được chế biến từ thịt.
 |
| Thực khách thích thú thưởng thức món hoành thánh. |
Theo bà Ái Quân, một người chuyên nấu các món Hoa ở phường Bạc Liêu (tỉnh Cà Mau): Muốn có một viên hoành thánh ngon, ngoài da bánh gói phải mỏng, thì nhân bánh được xem là linh hồn. Đó là thịt heo được bằm theo kiểu ba xồn, bốn xực chứ không quá nát, trộn thêm củ hành đỏ, chút tỏi, tiêu hạt xay và gia vị vừa ăn.
Thế là tạo ra cái “cục mây” nóng hổi, vừa thổi vừa ăn, muốn cuốn luôn cái lưỡi! Song, bí quyết để có được một viên hoành thánh ngon, ngoài gia vị ra thì chính là độ lửa và nước vừa đủ sôi tim.
Nếu luộc quá lâu thì viên hoành thánh sẽ mềm nát, nhân thịt cứng; ngược lại, luộc vừa đủ lửa, viên hoành thánh được giữ nguyên hình dáng, nhân thịt vừa mềm tới và giữ nguyên độ ngọt của thịt. Khi cắn vào, nước thịt tuôn ra khoang miệng, làm muốn nuốt cả chục “cục mây” mà không thấy ngán! Riêng nước lèo và “tóp-bin” ăn kèm cũng phong phú lắm, nhưng ngon nhất vẫn là kết hợp với hải sản và đồ lòng! Đó là lòng heo được luộc bằng nước gừng để khử mùi và tạo ra hương đặc trưng, rồi có thể thêm vào chả cá, tôm chiên…
Món hoành thánh ngon, ngoài món nước, nhiều nơi còn đem hoành thánh đi chiên giòn với món hoành thánh mì thịt quay hoặc xá xíu, món này ngon tuyệt và trở thành món khoái khẩu của những người thích ăn mì, vốn là một trong những món ăn truyền thống của người Hoa.
Hiện nay, khi các tỉnh miền Tây chọn du lịch là một trong những đột phá chiến lược thì việc quảng bá, giới thiệu các món ngon đậm tính văn hóa của các dân tộc mà món hoành thánh là một trong những món ăn cần được quan tâm. Bởi ẩm thực không chỉ níu chân du khách bằng việc thưởng thức các món ngon, mà còn là trải nghiệm các câu chuyện đậm tính văn hóa cùng khát vọng phát tài mỗi khi ghé đến.
Bài và ảnh: Lư Dũng
