Chôl Chnăm Thmây có nghĩa là “vào năm mới”, tết cổ truyền của đồng bào Khmer. Theo quan niệm của đồng bào Khmer, đây là thời điểm giao mùa, vạn vật sinh sôi, mang đến sự tươi mới và hy vọng cho một năm mới an lành, mùa màng bội thu. Trong 3 ngày tết, đồng bào Khmer có nhiều hoạt động thể hiện sự gắn kết cộng đồng, giao hòa với thiên nhiên.
 |
| Nghi thức tắm cho các vị sư vào đầu năm mới thể hiện lòng hiếu đạo, sự tôn kính của người dân đối với chư tăng cao niên, cầu mong sự may mắn, bình an. |
Để xác định thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, đồng bào Khmer có cách tính riêng. Theo cách tính này, thời khắc giao thừa của Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 là 10 giờ 48 phút ngày 14/4. Trong ngày tết đầu tiên, đồng bào Khmer mặc quần áo đẹp đón giao thừa và mang theo lễ vật, nhang đèn vào chùa làm lễ rước Đại lịch “Maha Songkran”, diễu hành xung quanh chính điện để đón chào Têvêđa.
Bên cạnh, tổ chức trò chơi dân gian cùng vũ điệu hát, múa đặc trưng của đồng bào Khmer. Hầu hết hoạt động đều tập trung tại chùa bởi theo quan niệm của người Khmer, ngôi chùa cũng là ngôi nhà chung của cộng đồng.
Ngày thứ hai, mọi người mang đồ ăn, thức uống dâng lên các vị sư, cùng làm lễ “Đắp núi cát” tại khuôn viên chùa để mong gặp được điều lành. Ngày thứ ba là ngày Lễ tắm Phật, tắm cho các vị sư, cho ông bà, cha mẹ, thể hiện sự báo hiếu. Đồng thời, khấn nguyện cầu mong Trời Phật phù hộ cho mọi người được dồi dào sức khỏe, ruộng rẫy tốt tươi, sản xuất được mùa.
Tại các ngôi chùa, nơi tập trung sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của đồng bào Khmer, được trang hoàng rực rỡ sắc màu, tạo nét nổi bật để đồng bào đón mừng năm mới. Hòa thượng Thạch Thảo- Sư cả chùa Cành Đa (Kandal), xã Cầu Kè cho biết: Những năm qua, được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, đời sống đồng bào Khmer phát triển rõ nét.
Bên cạnh, hoạt động văn hóa, tín ngưỡng tại chùa cũng được quan tâm, tạo điều kiện phát triển. Dịp lễ tết, cơ quan, ban, ngành quan tâm đến các chùa và đồng bào Khmer, tạo niềm tin, sự phấn khởi trong cộng đồng người Khmer. Trong 3 ngày Tết Chôl Chnăm Thmây, chùa trang trí đẹp hơn, tổ chức nhiều hoạt động cộng đồng để người dân chào đón năm mới.
Với vai trò Sư cả, được sự tín nhiệm của phật tử, Hòa thượng Thạch Thảo cùng Ban Quản trị chùa quan tâm tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước giúp phật tử hiểu, chấp hành quy định của Nhà nước. Đồng thời, tuyên truyền, hướng dẫn người dân chăm lo lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, thực hiện tốt phương châm “Tốt đời, đẹp đạo”.
 |
| Cùng với lễ tắm Phật, thanh niên, trẻ em Khmer tập trung vào chùa tham gia lễ hội té nước, cầu may mắn, sức khỏe. |
Trong 3 ngày Tết Chôl Chnăm Thmây, ngoài nghi thức Phật giáo, đồng bào Khmer tổ chức rất nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật, trò chơi dân gian. Hoạt động tạo không khí rộn ràng, vui tươi, phấn khởi, góp phần phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Qua đó, tạo những nét đẹp văn hóa, sự gắn kết bền chặt trong cộng đồng những ngày đầu năm mới.
Ông Thạch Sol- ấp Bà My, xã Cầu Kè cho biết: Ngoài hoạt động tắm Phật vào ngày thứ 3 của tết, tại chùa Cành Đa, vào ngày thứ 2, mọi người mang nước đến tắm cho các vị sư và ông bà, cha mẹ của mình, thể hiện lòng biết ơn của con cháu.
Phấn khởi tham gia hoạt động tắm Phật cùng trò chơi diễn ra tại chùa Cành Đa, chị Thạch Thị Sa Ly- ấp Giồng Dầu, xã Cầu Kè chia sẻ: Chôl Chnăm Thmây năm nào tôi cũng đến chùa tham gia hoạt động vui chơi, ai cũng phấn khởi!
Cùng ấp Giồng Dầu, bà Thạch Thị Sa Khum bày tỏ: Ngày thường chúng tôi đi chùa mỗi tháng 4 lần, được sư cả tuyên truyền, giảng dạy nhiều điều hay về cuộc sống, sản xuất, văn hóa dân tộc… Tết Chôl Chnăm Thmây thì đến chùa cả 3 ngày, mang cơm, thức ăn chùa cúng Phật, dâng lên các vị sư và tưởng nhớ ông bà, cha mẹ đã mất, cầu mong gia đình nhiều sức khỏe, cuộc sống yên vui, phát đạt...
Ông Thạch Hiêl- Trưởng Ban Quản trị chùa Cành Đa bày tỏ: Đời sống đồng bào Khmer phát triển, thanh niên có việc làm, con em được tạo điều kiện đến trường học tập tốt. Điện, đường, trường, trạm được đầu tư đầy đủ, khang trang, giúp sản xuất thuận lợi, đời sống người dân được nâng cao. Tôi cùng ban quản trị chùa tăng cường tuyên truyền người dân chăm lo lao động sản xuất, thực hành nếp sống văn minh, tham gia phong trào địa phương phát động, phát huy tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.
Bài, ảnh: NGỌC XOÀN
