Để sản xuất vụ Đông Xuân an toàn với hạn, mặn

Thời điểm này, mặn bắt đầu xâm nhập tại các cửa sông. Để bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân, ngành chức năng khuyến cáo nông dân cần chủ động thực hiện các giải pháp để ứng phó với xâm nhập mặn.

Nông dân cần chủ động hơn trong việc điều chỉnh sản xuất, thời điểm lấy nước, chăm sóc cây trồng, qua đó giảm thiểu rủi ro và thiệt hại do hạn, mặn gây ra.

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, từ nay đến ngày 20/1, ở các khu vực cách cửa sông khoảng 20km trở xuống, độ mặn có khả năng tăng dần.

Ranh mặn 4‰ có khả năng xâm nhập sâu nhất trên sông Cửa Đại đến xã Lộc Thuận, cách cửa sông khoảng 21,5km; trên sông Hàm Luông xâm nhập đến các xã Hưng Nhượng- xã Đại Điền, cách cửa sông khoảng 21,8km; trên sông Cổ Chiên xâm nhập đến các xã Hương Mỹ- phường Hòa Thuận, cách cửa sông khoảng 30,3km; trên sông Hậu xâm nhập đến xã Tân Hòa, cách cửa sông khoảng 33,4km.

Ranh mặn 1‰ có khả năng xâm nhập sâu nhất trên sông Cửa Đại đến xã Lộc Thuận, cách cửa sông khoảng 24,4km; trên sông Hàm Luông xâm nhập đến các xã Hưng Nhượng- An Định, cách cửa sông khoảng 25,3km; trên sông Cổ Chiên xâm nhập đến xã Thành Thới- xã Nhị Long, cách cửa sông khoảng 45km; trên sông Hậu xâm nhập đến xã Phong Thạnh, cách cửa sông khoảng 42,4km.

Theo ông Đặng Hoàng Lam- Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh, xâm nhập mặn có thể tác động đến các loại cây trồng, vật nuôi, nguồn nước sinh hoạt của người dân ở những vùng có độ mặn 0,5‰ trở lên. Tùy vào sức thích ứng của giống cây trồng, vật nuôi mà có kế hoạch ứng phó phù hợp.

Các địa phương trên sông Cổ Chiên và sông Hậu cách cửa sông từ 42-45km trở xuống và các địa phương trên sông Cửa Đại và sông Hàm Luông cách cửa sông từ 25km trở xuống nên theo dõi và kiểm tra độ mặn khi vận hành cống và sử dụng nước sông trực tiếp.

Để bảo vệ sản xuất vụ Đông Xuân, ngành nông nghiệp tỉnh đã phối hợp với các địa phương xây dựng và triển khai lịch gieo sạ phù hợp với điều kiện nguồn nước, bảo đảm né rầy, né mặn và tránh hạn cuối vụ.

Việc gieo sạ tập trung theo từng đợt được khuyến cáo nhằm đồng bộ trà lúa, thuận lợi cho công tác quản lý sâu bệnh và điều tiết nước. Cùng với đó, cơ cấu giống lúa tiếp tục được điều chỉnh theo hướng thích ứng với hạn, mặn. Các giống có thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng chịu mặn, chịu hạn tương đối, cho năng suất ổn định được khuyến khích đưa vào sản xuất.

Ngành chức năng thường xuyên cập nhật thông tin về tình hình nguồn nước, độ mặn, diễn biến thời tiết để kịp thời thông tin đến địa phương, người dân, hướng dẫn cụ thể về thời điểm lấy nước, các biện pháp kỹ thuật cần áp dụng trong từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng.

Nhờ đó, người dân chủ động hơn trong sản xuất, giảm thiểu rủi ro và thiệt hại. Song song đó, các địa phương tăng cường kiểm tra, gia cố hệ thống bờ bao, cống đập; chủ động nạo vét kênh mương nội đồng để nâng cao khả năng trữ nước ngọt.

Ông Nguyễn Thanh Bình- Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV cho biết, xâm nhập mặn có nguy cơ tăng lên theo đợt triều cường cao ở thời điểm giữa và cuối mỗi tháng (âl). Do vậy, các địa phương không nên chủ quan, phải thường xuyên kiểm tra độ mặn, chủ động đóng các cống khi độ mặn vượt quá 1‰, tăng cường khả năng lấy nước ngay khi có thể, đảm bảo tích trữ nước phục vụ sản xuất, cụ thể:

Đối với lúa dễ bị thiệt hại ở giai đoạn mạ và giai đoạn lúa trổ, nếu độ mặn trên 1‰ không cho nước vào ruộng; khi sử dụng nước pha thuốc phun xịt thì nên sử dụng nước không nhiễm mặn (<0,8‰). Đối với rau màu hoa kiểng cần thận trọng hơn, có kế hoạch trữ nước ngọt để tưới.

Cây ăn trái, sầu riêng, chôm chôm là cây nhạy cảm nhất đối với mặn nên cần theo dõi chặt chẽ và có kế hoạch trữ nước ngọt trong mương vườn để tưới trong thời gian mặn xâm nhập. Các cây ăn trái khác cũng chú ý không nên dùng nước nhiễm mặn để pha thuốc phun hoặc tưới nhiều lần trong lúc mặn xâm nhập.

Bên cạnh đó, thời tiết se lạnh về đêm, sáng sớm có sương mù kết hợp trà lúa Đông Xuân bước vào giai đoạn xung yếu là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn lá, đạo ôn cổ bông phát sinh và phát triển.

Để phòng ngừa bệnh hiệu quả trong điều kiện hiện nay nên áp dụng tổng hợp các biện pháp canh tác ngay từ đầu vụ như: sạ thưa, giống ít nhiễm, làm đất bằng phẳng, bón phân cân đối kết hợp thăm đồng thường xuyên khi thấy có dấu hiệu chớm bệnh bà con ngưng bón phân đạm- phân bón qua lá. Cần theo dõi chặt chẽ diễn biến của bệnh, đối với ruộng sử dụng giống nhiễm, có thể kết hợp phun ngừa bệnh đạo ôn cổ bông và bệnh lem lép hạt khi lúa trổ lác đác và lần 2 khi lúa trổ đều.

Trên rau màu, nông dân cần theo dõi sự xuất hiện của các đối tượng sinh vật gây hại để có biện pháp quản lý phù hợp, đặc biệt chú ý đến các đối tượng như bọ trĩ, rầy phấn trắng, sâu ăn tạp, sâu xanh da láng, gây hại mạnh trên họ bầu bí dưa, hành lá (nhất là bệnh cháy lá hành do vi khuẩn). Tùy theo thành phần cơ giới và độ màu mỡ của đất để bón phân cân đối NPK, không để thừa đạm dẫn đến nguy cơ gia tăng sâu bệnh hại làm ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu vụ, cùng các giải pháp đồng bộ, vụ Đông Xuân ở tỉnh sẽ được sản xuất an toàn, hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.

Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG